Inspiratietafel De toekomst van schoonmaakbedrijven: “De markt gaat krimpen”

Natuurlijk schoonmaken blijft mensenwerk, dat is van alle tijden. Maar met de toenemende arbeidskrapte en de lange(re) inzet van mensen tot hun 67e voor ogen zal de schoonmaakindustrie om moeten. Is robotisering de oplossing en kanshebber? Of moeten we denken in andere modellen en concepten? “In steeds minder magazijnen zie je mannen op heftrucks. Dat zal ook in de schoonmaak gebeuren.” “De hotelbranche kan met robotisering en het robothotel in Japan als voorbeeld dienen.” Langzame adoptie, technische en sociale innovaties, nieuwe concepten en business modellen; kenmerken of nekken ze de schoonmaakbranche? “We zijn heel goed om obstakels te bedenken over wat niet zal werken.” Maar er zijn ook kansen. Dus richten negen gasten aan de Nocore-inspiratietafel bij Consensus Services, op 8 november in het de dag ervoor betrokken nieuwe pand in Rotterdam, hun positieve vizier op de toekomst van schoonmaakbedrijven.

“Gartner voorspelt dat 52% van het werk in 2025 door robots wordt gedaan, dus in 2050 ligt dat percentage nog veel hoger.” Gespreksleider Dirk Tuip van FacilityApps zet daarmee in op de stelling: Schoonmaak is van alle tijden, maar hebben schoonmaak(bedrijven) toekomst… Bestaan er in 2050 nog schoonmaakbedrijven?

Dat we dat percentage in de schoonmaak niet gaan halen in 2025, daarover is de groep aan de inspiratietafel De toekomst van schoonmaakbedrijven het eens. “De inrichting van panden met te veel touch points zijn zaken waar we letterlijk tegenaan lopen om robotstofzuigers, sweapers en vegers (meer) in te zetten.” Robots doen hun werk al bijvoorbeeld op Schiphol of in de eventbusiness, maar de robot gaat wel meer ‘ruimte’ in de schoonmaakbranche krijgen. Zeker vanuit het oogpunt van arbeidskrapte. “We zullen wel moeten.” Twee geruststellende opmerkingen voor diegenen die bang zijn voor baanbehoud: “Wat de robot niet kan, kan de mens wel. En: “Er zullen altijd schoonmakers nodig zijn om de robot te begeleiden en programmeren.”

Hospitality is hot, nee… gemak
De uitdaging – of is het de pijn – blijkt ‘m vooral te zitten in focus: “Innovatie komt nooit vanuit de industrie zelf. We focussen op onze eigen industrie, we zijn gewend om binnen onze eigen industrie te kijken naar oplossingen. We onderschatten de kracht van externe partijen. We zijn heel goed om obstakels te bedenken over wat niet zal werken.” Dat de invloed van de wereld belangrijk is, omdat de vraag steeds meer ‘uit de wereld’ komt, wordt aan de inspiratietafel ook duidelijk: “Hospitality is hot, maar nee… het gaat om gemak.”

Open poorten en pak kansen
Als je echt wilt veranderen en de uitdagingen van alledag wilt kunnen trotseren, dan zul je poorten moeten openen. Over je grenzen gaan. Letterlijk. In binnen- en buitenland, en binnen en buiten de branche. Dat biedt kansen om met jouw producten en concepten te beïnvloeden, of – in moderne woorden – om impact te maken, zo bewijzen voorbeelden aan de inspiratietafel. Bijvoorbeeld de Fybot – de eerste gerobotiseerde veegmachine ontworpen door mensen uit de game-industrie – of de Shopping Mall in Toronto – het retailtainment pretpark voor de funshopper – waar winkels, horeca én vermaak samenkomen. Met een ander concept een andere beleving genereren en werken aan je voortbestaan. En ook schoonmaakbedrijven zullen daar aan moeten. Neem het voorbeeld van de reisbranche: “Wie had 20 jaar geleden voorspeld, dat de reiswinkels zouden verdwijnen en we allemaal online onze vakantie- of zakenreis boeken?

Meer zelfredzaamheid
“Schoonmaak blijft een arbeidsintensieve branche. Alles wat arbeidsintensief is, heeft een andere bestendigheid. En schoonmaak blijft een branche met vakmensen, want schoonmaken in kantoren vergt een andere kennis dan schoonmaken in leisure en food.  Wat is de definitie van hygiëne? Wat is schoon? Kunnen mensen hun eigen bureau opruimen? De zelfredzaamheid zal toenemen, zo bewijzen nu al nieuwe hotelconcepten waar gasten hun eigen bed zelf opmaken. Hoewel daar ook al robots voor bestaan, zo ook voor toiletschoonmaak en een drone voor glasbewassing. Anderzijds hebben mensen die in een bungalow een weekendje vakantie vieren, ongetwijfeld een extra betaling over voor een schone bungalow: “Ik wil gewoon dat het hier schoon is”.

Schoonmaakbedrijven in 2050
Een veranderende wereld, een veranderende schoonmaakmarkt. Die markt gaat krimpen. Schoonmaakbedrijven krijgen een andere rol, dat heeft gevolgen voor de organisatie en bijvoorbeeld voor de communicatie. In de nabije toekomst zullen technische innovaties sneller worden geadopteerd. Om zich te onderscheiden, zullen schoonmaakbedrijven waarde en kennis toe moeten voegen. Beleving en gemak. En hygiëne wordt steeds belangrijker om infecties te voorkomen. Sterker nog: hygiëne wordt cruciaal als je kijkt naar prognoses van de World Health Organisation, die in 2050 in Nederland zo’n 10.000 doden per jaar verwacht als gevolg van antibioticaresistentie. Hoe opmerkelijk is het dat er weinig aandacht en budget voor schoonmaak is? “Iedereen is oververzekerd. De verzekeringsbranche draait om angst”, spiegelt een van de tafelgasten. Maar wat is de definitie van hygiëne? Dat is de vraag en met de wet- en regelgeving een enorm ‘schone’ uitdaging.

Binnenkort deel 2 van onze terugblik op deze inspiratietafel De toekomst van schoonmaakbedrijven.
De komende decennia zal de relatie tussen mens en digitalisering veranderen. Er wordt steeds meer data verzameld (track en trace). Heeft dat voordelen? En wat heeft een schoonmaker aan alle dataverzameling ‘achter zijn/haar rug’?

Over de inspiratietafel De toekomst van schoonmaakbedrijven
Veranderende demografie, verstedelijking, vergrijzing, arbeidskrapte; ze vereisen dat we vooruit kijken. Maar ook co-makerships en generatieverschillen, technische ontwikkelingen, verdienmodellen en business cases. Wat komt erop ons af, wat gebeurt er (later)? In vervolg op de Nocore-inspiratietafel Het kantoorloze schoonmaakbedrijf, het nieuwe werken? vorig jaar november, dit jaar het thema De toekomst van schoonmaakbedrijven.

Aan deze tafel: Jim van Heyningen – DSO Cleaning Services, Johan van Dijk – Nocore Software, Kimberley Roersma – EW Facility Services, Markku Weingartner – Effektief, Richard Bezemer – Consensus Services, Rob Boele – Consensus Services, Ruud Danklof – Blankers Schoon, en gespreksleider Dirk Tuip – FacilityApps.