Florentine Rijkmans (Horecava): “Leiderschap mag meer vloeibaar worden, minder zwart-wit, minder mannelijk of vrouwelijk.”

Hoe ziet vrouwelijk leiderschap eruit in branches waar veel vrouwen werken, maar voornamelijk mannen op de voorgrond treden? Voor Florentine Rijkmans, directeur Food & Hospitality RAI, is vrouwelijk leiderschap vooral het zien van een breder palet aan competenties. Niet zwart-wit, maar juist een meer diverse kijk op type leiderschap. Je leest hier een nieuw vervolg in onze serie over vrouwelijk leiderschap.

Hoe is jouw loopbaan naar de horeca verlopen? Hoe ben je gekomen waar je nu staat?
“Ik ben ooit begonnen met een bijbaan in de horeca en was meteen betoverd door de branche. Niemand in mijn familie werkt(e) in de horeca, dus het was voor mij helemaal nieuw. Wat mij trof was het werken met mensen, het creëren van een goede tijd voor gasten, en de maatschappelijke rol die horeca vervult. Het is een plek waar mensen samenkomen, eten, praten, en ik ben ervan overtuigd dat dat verbindt.

Tijdens de hogere hotelschool liep ik stage in de foodservicebranche, bij een broodproducent. Daar ontdekte ik hoe interessant die foodservice wereld is: gastvrijheid combineren met productie en creativiteit. Daarna volgde mijn eerste baan bij Topking Fingerfood, producent van snacks als Vlammetjes en KaasTengels. Ik heb daar een marketing- en salesondersteunende rol opgezet. Vervolgens werkte ik bij de publiekscateraar in de Johan Cruijff ArenA. Je kunt het zien van exposant van Horecava, naar de bezoeker van Horecava.

Na een paar jaar kwam ik een vacature tegen bij Horecava, onderdeel van RAI Amsterdam. Dat voelde meteen als mijn wereld. Binnen de RAI heb ik veel kansen en ruimte gekregen om te groeien: van productmanager naar exhibition manager, en inmiddels ben ik ongeveer drie jaar Director Food & Hospitality. Ik ben verantwoordelijk voor het hele domein, met Horecava als vlaggenschip, en denk mee over de verdere ontwikkeling van onze evenementenportefeuille binnen Food & Hospitality. Die combinatie van ondernemerschap, strategie en teamleiding past me perfect.

Je werkt met ‘vrouwenteam’, toch?
“Klopt! In ons vaste team van negen mensen werken zeven vrouwen en twee mannen. Dat is niet bewust zo gekozen, bij elke nieuwe vacature keken we naar de beste match. Tegelijkertijd vind ik diversiteit binnen teams ook belangrijk. De balans tussen verschillende perspectieven maakt een team juist sterk.”

Wat is jouw visie op vrouwelijk leiderschap?
“Als het gaat om vrouwen in leiderschapsposities, zie je dat daar iets bijzonders gebeurt. Dat heeft niet per se te maken met dat vrouwen echt anders leiden, maar ik geloof wel dat vrouwen van oudsher andere kwaliteiten hebben meegekregen. Vanuit hoe we zijn opgegroeid, hoe we met elkaar omgaan. Kwaliteiten die in leiderschapsrollen lang onderbelicht zijn gebleven.

Veel vrouwen, en daar reken ik mezelf ook toe, hebben geleerd om goed te luisteren, om te verbinden, empathie te tonen en om rekening te houden met anderen. Als je die elementen combineert met kwaliteiten als duidelijkheid en draagkracht – die ook essentieel zijn in leiderschap – dan ontstaat er een hele krachtige mix.

Voor mij gaat vrouwelijk leiderschap dus niet over ‘mannelijk versus vrouwelijk’. Er zijn ook mannen die een meer feminine leiderschapsstijl uitdragen, en dat is juist waardevol. Het één sluit het ander niet uit. Maar de competenties en eigenschappen die vrouwen van nature of vanuit hun achtergrond hebben ontwikkeld, brengen naar mijn mening iets extra’s en daaruit kunnen hele waardevolle combinaties ontstaan.

Hoe zie je jouw visie op leiderschap terug in je team?
“Ik vind eigenaarschap en verantwoordelijkheid heel belangrijk. Maar dat kun je als teamlid alleen nemen als je vertrouwen krijgt, dus ik probeer mijn team dat vertrouwen echt te geven. Tegelijkertijd spreken we elkaar aan op verantwoordelijkheden en verwachtingen. Iedereen krijgt ruimte om ideeën in te brengen of initiatieven te testen, zolang ze er goed over hebben nagedacht. En als iets niet lukt, is dat oké, daar leren we van. Wat ik vaak terug hoor, is dat mensen zichzelf kunnen zijn in ons team, en dat vind ik het allerbelangrijkst.”

Is er behoefte aan meer vrouwelijk leiderschap in de foodbranche?
“Er zijn de afgelopen jaren al stappen gezet, maar ik durf niet te zeggen hoe de verhoudingen nu zijn. In de topposities zitten echter nog steeds vooral mannen. Dus ‘work in progress’. Tegelijkertijd is onze branche er juist één die draait om mensen, beleving en samenwerking. Dat vraagt om een type leiderschap dat kan luisteren, verbinden en oog heeft voor de mens achter het werk.

Daarnaast krijgen we te maken met steeds grotere en complexere thema’s, zoals duurzaamheid, circulariteit en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Die vraagstukken kun je niet alleen benaderen vanuit een puur commerciële of pragmatische invalshoek. Onze sector kan daar veel van profiteren en gelukkig zie je dat er stap voor stap beweging in komt.

Wat is jouw ambitie? Waar droom je nog van?
“Wat ik nu vooral waardeer, is de diversiteit in mijn werk, dus het strategisch meedenken, teams aansturen, schakelen tussen verschillende projecten.
Misschien zou ik het ooit mooi vinden om aan het hoofd te staan van een bedrijf. Niet omdat ik alles wil bepalen, maar omdat ik graag meedenk op veel vlakken, zonder overal de expert te hoeven zijn. Die veelzijdigheid trekt me enorm.”

Florentine sluit af met een inspirerende boodschap
“Vrouwelijk leiderschap gaat niet alleen over vrouwen in leidinggevende posities, maar ook over andere manieren van leidinggeven. Naast het feit dat vrouwen meer op het podium mogen, blijft het belangrijk om vanuit anderen te kijken naar alternatieve manieren van leidinggeven.

Ik hoop dat we afkomen van het idee dat een vrouw in een leiderschapsrol zich moet gedragen als een man. Het mag allemaal wat meer in elkaar overvloeien – minder zwart-wit, minder ‘mannelijk’ of ‘vrouwelijk’, meer grijs. Uiteindelijk gaat het erom dat we met elkaar beter worden.”

Schoonmaakjournaal is mediapartner van Horecava, segment Schoonmaak & Recycling. Lees er hier meer over:
Horecava 2026 introduceert nieuw thema ‘Schoonmaak & Recycling’
Tim van Tiel en Florentine Rijkmans (Horecava): “Gastvrijheid kan niet zonder goede hygiëne”

Wil je meer interviews lezen over vrouwelijk leiderschap? Klik hier.