Blog: Met 7 inzichten naar een circulaire oplossing

Facilitair managers zijn verantwoordelijk voor de ‘producten’ en dus ook voor de grondstoffen die de organisatie in komen. Maar ook óf en hóe ze de organisatie weer verlaten. Als facilitair manager zul je met een andere blik, een circulaire kijk, naar productinkoop moeten kijken. Hoe kun je een circulaire oplossing deel uit laten maken van het facilitaire beleid? Waar moet je rekening mee houden? Hoe pas je zoiets toe in de praktijk? De mogelijkheden zijn er zeker! 7 tips.

1. Hoe verloopt de reis van het product?
   Herkomst, duurzaamheid en bestemming na levensduur zijn belangrijke factoren in de reis van een product. Wanneer je circulair wilt inkopen, zijn daarom de belangrijkste vragen die je jezelf moet stellen: waar komt de grondstof vandaan? Kan ik het opnieuw gebruiken? En: wanneer het voor mij afval wordt, voor wie wordt het dan een grondstof?
2. Hoe worden grondstoffen verwerkt tot het product?
   Als je afvalstromen uit jouw organisatie kunt omzetten in grondstoffen voor nieuwe producten, ga dan na hoe dit productieproces is ingericht. Het laatste wat je wilt, is dat de manier waarop jouw afval wordt gerecycled een negatieve impact op het milieu heeft.
   Wees kritisch en stel vragen over het gebruik van schadelijke of niet-schadelijke hulpstoffen in het proces, hoeveel en welk soort energie en water er verbruikt wordt en of er sprake is van CO₂-uitstoot of gestort afval. Bij het productieproces van bijvoorbeeld toilet- en handdoekpapier zijn dit soort criteria van grote impact. Bekijk tevens de mogelijkheid voor een bedrijfsbezoek, zodat je met eigen ogen het productieproces kunt bekijken.
3. Wat doe ik na het gebruik met het product?
   Op het moment dat het product voor jouw afval wordt, waar gaat het dan naar toe? Wellicht zijn er onderdelen her te gebruiken in andere toepassingen. Als je daar van tevoren niet over nadenkt, is de kans groter dat een product na gebruik bij het restafval eindigt. Door aan de voorkant kritisch te zijn op wat je inkoopt, of er nog een nieuwe bestemming voor het product is, denk je in lijn met de circulaire economie.
4. Is er een productcategorie die als grondstof kan dienen voor een andere?
   Heel eenvoudig, kan afval worden omgezet in grondstof? En kan een organisatie gebruikmaken van de producten die ervan gemaakt worden? Denk aan kartonnen koffiebekers – deze worden na gescheiden inzameling als grondstof ingezet voor de productie van hygiënepapier. Papieren bekers en toilethygiëne zijn beide productcategorieën die gebruikt worden in organisaties. Wanneer je als organisatie dit hygiënepapier ook daadwerkelijk gebruikt, is de cirkel rond en spreken we van een gesloten kringloop of circulaire oplossing.
5. Welke partijen moet ik met elkaar aan tafel zetten om iets nieuws te krijgen?
   Om tot een circulaire oplossing te komen, heb je vaak meer partijen nodig. Intern en extern. Betrek je collega’s inkopers en contractmanagers wanneer je de dialoog met je leveranciers aangaat en ze vraagt om jou verder te helpen. Vaak is er binnen lopende contracten veel mogelijk. In het voorbeeld van de papieren beker spelen de afvaldienstverlener, fabrikant en distributiepartner van toilethygiëne een rol. Partijen die je normaalgesproken apart zou spreken voor hun producten of dienstverlening, zet je nu samen om tafel om hun rol in de keten te vertegenwoordigen.
6. Optie: betalen voor gebruik?
   Met de komst van de circulaire economie ontstaan er ook nieuwe business modellen. Waar je eerder misschien koos om producten te kopen, kun je tegenwoordig ook kiezen voor het huren of in bruikleen nemen gedurende een bepaalde contractperiode.
   Je betaalt dan een afgesproken bedrag voor het gebruik of verbruik (in geval van toiletpapier) en de fabrikant blijft eigenaar van de hardware (dispensers). Kijk vervolgens samen met je partner hoe het aantal vervoersbewegingen van de verbruiksartikelen omlaag zou kunnen. Herhaalleveringen hebben namelijk de grootste impact om de milieubelasting. Sta open om je leverancier te vergoeden voor de toegevoegde waarde op zijn logistieke dienstverlening. Met andere woorden: als je partner het voorraadbeheer efficiënter kan inrichten en daarvoor een vergoeding krijgt, heb je een duurzame samenwerking waarbij iedere schakel bestaansrecht houdt, maar onnodige kosten en milieubelasting uit de keten worden gehaald.
7. Is het lokaal genoeg voor deze categorie?
   Waar en hoe wordt een product geproduceerd? Lokale productie is een factor die meeweegt in de totale milieubelasting van een product. Transport kan met name een grote impact hebben wanneer het product maar kort mee gaat, zoals bij een verbruiksartikel als toiletpapier. Lokale productie heeft dan de voorkeur om de milieubelasting zo laag mogelijk te houden.

Naast deze 7 inzichten bestaat er ook een mooi praktijkvoorbeeld. Want wie had ooit gedacht dat koffiebekers iets te maken zouden kunnen hebben met toilethygiëne? En hoe die circulaire oplossing afvalreductie mogelijk maakt? De Volksbank is een van de koplopers en reduceerde haar restafval met de helft door haar koffiebekers in te zamelen en te laten gebruiken als grondstof voor hun eigen toilet- en handdoekpapier. Laat je inspireren door de Volksbank casestudy.

Rob Stevens
business unit & brand manager WEPA Nederland

Leestip
Circulariteit is een van de brainstormonderwerp op het #nextevent van FM Next Generation, op dinsdagmiddag 18 juni bij i-team Global: