16 oktober 2019

Listeria bacterie: adder onder het schoonmaakgras

De media loopt er van over: listeria. De bacterie werd recent gevonden in de verpakte vleeswaren uit de fabriek van Offerman en heeft nu al met enkele doden en een miskraam tot gevolg. Er ligt dus meer dan een ‘schone’ taak voor onze schoonmaakbranche om dit soort drama’s te voorkomen. Hoe kun je deze adder onder het gras de kop indrukken? Of beter nog: voorkomen?

Eerst een introductie
Listeria is een bacterie die van nature in het milieu voorkomt in de bodem, vegetatie, fecaliën, afval- en rioolwater (onthoud deze goed) en natuurlijk de productieomgeving van diverse levensmiddelen. Listeria monocytogenes wordt voornamelijk via het voedsel overgedragen op de mens en kan dan ziekte veroorzaken, variërend van een milde gastro-enteritis tot ernstige vormen, met in sommige gevallen – zoals recent – de dood tot gevolg.

Listeria monocytogenes is een vrij resistente bacterie, die kan overleven en groeien in een gekoelde omgeving, zoals de productieomgeving van levensmiddelen en de huishoudelijke koelkast. Vandaar dat de beheersing van deze bacterie een uitdaging vormt voor de levensmiddelenindustrie en ook de consument voldoende aandacht moet schenken aan de correcte hantering en bereiding van levensmiddelen in de keuken.

Dan de valkuilen
Op welke plaatsen vind je listeria vaak terug in de voedingsmiddelenindustrie? Vloeren en afvoerputten. Waarom juist daar? Ze vormen een ‘aangename broeikas’. Om te voorkomen dat Listeria-besmetting zich verspreidt tussen verschillende hoogrisicogebieden, moeten deze gebieden fysiek worden gescheiden van gebieden met een laag risico om water, aerosolen en de verplaatsing van mensen en apparatuur te voorkomen. In veel gevallen worden deze gebieden gescheiden door een hygiënesluis met een schoenborstelmachine. Als dit niet mogelijk is, kan een desinfectiemat een oplossing bieden.

Oplossingen
Listeria kan worden overgedragen via besmette vloeren en afvoerputten naar andere gedeelte van de productieruimten, en zelfs naar het products zelf, op een aantal verschillende manieren. Denk bijvoorbeeld aan schoenzolen, productieonderdelen, wielen van karretjes en zelfs borstels, bezems en andere schoonmaakmaterialen.

De beste manier om Listeria te voorkomen, is een regelmatige reiniging en desinfectie. Daarnaast mag een goede validatie van deze twee processen niet ontbreken, denk hierbij aan bemonstering. Het gebruik van hogedrukreinigers en schrobmachines verhoogt de kans op de verspreiding van listeria via luchtverplaatsing. Gebruik in plaats daarvan speciale handmatige reinigingsmaterialen met kleurcode voor vloer- en afvoerreiniging. En natuurlijk als het even kan, reinig altijd zo droog mogelijk. Listeria houdt van vocht.

Nog een tip: dagelijkse reiniging moet worden aangevuld met regelmatige stripdowns en dieptereiniging, zodat moeilijk bereikbare gebieden worden gecontroleerd. De frequentie van diepe reiniging moet gebaseerd zijn op risicobeoordeling.

Geloof het of niet!
Schoonmaakmaterialen kunnen een gigantische bron van een listeriabesmetting zijn. Een onderzoek van de Campden BRI uit 1990 toonde aan, dat 47% van het schoonmaakmateriaal positief getest zijn op listeria. Daarom zijn twee zaken van cruciaal belang: (1) een hygiënisch design en (2) een juist onderhoud van de schoonmaaktools.

Hoe dan wel?
Reinigingsgereedschappen moeten een hygiënisch goed ontwerp hebben en eenvoudig te reinigen zijn. Dus: (1) een gladde constructie; (2) constructie uit één stuk; (3) eenvoudig demontage (4) geen spleten, kieren, naden en randen. En reinigingsgereedschappen moeten op de juiste manier worden onderhouden.

Wesley de Jong,
directeur Hygienesupply

Leestip:
Deze blog is een samenvatting van het artikel Listeria bacteria, waar moet ik nou precies op letten?, dat Wesley op de website Hygienesupply plaatste. Het hele artikel bevat onder meer informatie over ‘Listeria – de feiten op een rijtje’ en beantwoordt vragen als ‘wanneer maak je je zorgen over Listeria?’. Klik daarvoor op deze link.

Deel dit artikel

Ook interessant:

22 juli 2025

Blog Edgar van Engelen: “Schoonmaakinnovaties: Schoonmaken is een vak in ontwikkeling”

Voor velen lijkt het eenvoudig en vanzelfsprekend, maar wie in de branche werkt, weet beter: schoonmaken is een écht vak. Een vak dat draait om precisie, discipline, hygiëne én...

06 juli 2023

Blog: Goed of Goedkoop?

Iets wat goed is, is duur en als iets goedkoop is, zal het wel niet goed zijn. Zo zijn we als consument geprogrammeerd. Het is de tucht van de...

09 juni 2022

Blog: Het is niet één dag, maar elke dag ‘De dag van de Schoonmaker’

De economie ligt stil als er geen schoonmaak is. De zorg en de voedingssector kunnen bijvoorbeeld niet zonder schoonmaak functioneren. Het is een cruciaal beroep. Dus eigenlijk heel bijzonder...

04 december 2025

Blog Jasper Dekker (Jouw Glazenwasser): ‘Veilig aan het werk, onveilig op het podium’

Als glazenwasser heb ik heel wat bijzondere dingen gedaan. Van ladders, hoogwerkers tot kraanbakken. Ramen wassen in situaties waar je stil wil zijn en liever niet veel opvalt, tot...

01 april 2025

Uit het dagboek van Jouw Glazenwasser: “Honden zijn niet echt mijn ding….”

Jasper Dekker van Jouw Glazenwasser neemt je mee in zijn ervaringen als glazenwasser. Zijn blog gaat ditmaal over huisdieren en dan met name honden. Een haat-liefde verhouding: "Nee ik ben...

28 november 2024

#BLOG Leon Habraken (Schoonmaak Nederland): “Wie heeft de oplossing voor dit probleem?”

Als platform in de schoonmaakbranche komen we regelmatig vraagstukken tegen waar ook wij even over moeten nadenken voor we een passend antwoord hebben. Maar voor dit geval heb ik...

26 februari 2024

Blog Jacco Vonhof: “Wat we in elk geval nodig hebben, is meer positivisme”

“Ik ben klaar met alle dystopische wereldbeelden die we met regelmaat krijgen voorgeschoteld”, schrijft MKB-Nederland-voorzitter Jacco Vonhof in zijn blog op De Ondernemer. “Het idee dat de wereld vergaat...

21 juli 2026

Blog Edgar van Engelen (Qualis Insight): De rol van het facilitair adviesbureau: procesbegeleider of belangenbehartiger?

Een overheidsinstelling staat voor een belangrijke keuze: wordt de schoonmaakdienst opnieuw inbesteed of kiest men voor een Europese aanbesteding? In de praktijk wordt de optie van inbesteden steeds vaker...

06 maart 2023

Briefje van Peet

Beste vuilnisman, Gefeliciteerd, het principeakkoord is bereikt. Je hebt er salaris bij! Ja, het was nogal vaak en op veel plekken staken de laatste weken. Geen vuilnis ophalen; het...

22 april 2024

Blog Maurice Rutgrink (deel 1): Aansprakelijkheid opdrachtgever bij inhuur zzp’ers

Als ondernemer ben je wel gewend aan de afwisseling tussen drukke periodes en rustigere tijden. Op het moment dat je alle zeilen moet bijzetten om een grote klus op...