Blog: De werkkast, het ondergeschoven kindje

Op LinkedIn postte ik een foto van een werkkast (MIVA toilet in gebruik als werkkast) met de opmerking, dat ik dit helaas bij controles nog steeds tegenkom. De reacties waren divers, met name dat de werkkast niet opgeruimd was. Eigenlijk is de werkkast het visitekaartje van het schoonmaakbedrijf. Maar is dat ook zo? Kan een schoonmaakbedrijf hier iets aan doen? Of is de opdrachtgever verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen van een goede werkkast? Of begint het bij het ontwerp van het gebouw?

Het leven van de werkkast begint bij het ontwerp door de architect. Een grote werkkast in een gebouw is niet sexy. Zonde van de ruimte dus zorgen de meeste architecten ervoor, dat een werkkast aan minimale eisen voldoet. Gemiddelde standaardeisen voor een werkkast in een bouwbestek zijn:

“Werkkasten (2 fnm2) op iedere verdieping dienen te zijn voorzien van een uitstortgootsteen met stootrand en opklapbaar emmerrooster, warm- én koudwateraansluiting (middels een 40 liter boiler), zwenkkraan, haken voor stofzuigerslangen, een stevig schap voor schoonmaakmiddelen en materialen en een geaarde slagvaste, waterdichte dubbele wandcontactdoos en aangesloten op de mechanische ventilatie. Vloer voorzien van dubbel gebakken tegels. Werkkasten hebben een onderdruk ten opzichte van de aangrenzende ruimten.”

Is 2m2 wel groot genoeg? Kan alles er in? Waarom wordt een schoonmaakbedrijf geenadvies gevraagd wat men nodig heeft? Een werkwagen heeft al minimaal 1 m2  nodig. Dan heb je nog ruimte nodig om je voorraad materialen op te slaan (als er geen groot magazijn is waar de voorraad schoonmaakmaterialen opgeslagen – mogen – worden). De werkkasten moeten ook goed bereikbaar zijn en niet in een hoekje achteraf, waardoor de werkwagen moeilijk in en uit de werkkast gehaald kan worden. Hoe kijkt een architect naar een functionele werkkast? Heeft een architect wel verstand van werkkasten of is het gewoon een paar getekende lijntjes op een plattegrond? Ik denk wel eens dat een architect met gebruikers van gebouwen en dus ook schoonmakers/schoonmaakbedrijven zou moeten praten om duidelijkheid te krijgen hoe functioneel een werkkast ontworpen kan worden.

Dan staat het gebouw er. De werkkast is leeg, geen planken of stelling. Het schoonmaakbedrijf kan bij de opdrachtgever aangeven wat ze nodig heeft om de werkkast zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Doet een schoonmaakbedrijf dat niet zal alles (werkwagen, schoonmaakmiddelen en -materialen) erin ‘gepropt’ worden. Het schoonmaakbedrijf dient de werkkast opgeruimd en schoon te houden. Dat betekent wel dat alleen zij toegang hebben tot de werkkast. Maar hoe vaak komt het voor dat gebouwgebruikers te pas en te onpas in de werkkast komen om even wat te pakken/gebruiken en het gebruikte vuil of verkeerd terug zetten? Als ze dat überhaupt al doen. Dan heb ik het nog geen eens over bijvoorbeeld bouwvakkers die niet hun eigen stofzuigers gebruiken, maar die van het schoonmaakbedrijf met als gevolg kapotte stofzuigers en de daders zijn ‘niet’ bekend. Wie is dan verantwoordelijk voor het visitekaartje van het schoonmaakbedrijf?

Wat als er geen goede werkkast is? Of als deze in gebruik is door de opdrachtgever als magazijn/archief? Dan mag het schoonmaakbedrijf zijn materialen wegzetten in een MIVA toilet, meterkast of in het ketelhuis. En dat mag ook niet. Hoe kunnen we dit aanpakken? Hoe kunnen we de werkkast prominent maken als onderdeel van een schoonmaakcontract? Ik stel voor om de opdrachtgever verantwoordelijk te maken om een ruime werkkast(-en) beschikbaar te stellen voor het schoonmaakbedrijf, waartoe alleen het schoonmaakbedrijf toegang heeft, en de facilitairmanager. Het schoonmaakbedrijf is verantwoordelijk voor het correct inrichten van de werkkast(en) en kan niet akkoord gaan met de half in elkaar zakkende planken/stellingen van de opdrachtgever. De schoonmaker is eindverantwoordelijk om zijn/haar werkkast netjes en schoon te houden. En moet zeker melden als iets in de werkkast stuk is of als onbevoegde in de werkkast zijn geweest.

Zo zou het moeten zijn. Toch is de werkkast een ondergeschoven kindje. Laten wij, de schoonmaakprofessionals – adviseurs, schoonmaakbedrijven, schoonmakers – hierin het voortouw nemen en de opdrachtgevers op aansturen en de architecten op hun ontwerpverantwoordelijkheid aan te spreken.

De werkkast als HET VISITEKAARTJE van een schoon gebouw. #werkkastvisitekaartjevandeschoonmaak #schoonmaaktmogelijk

Edgar van Engelen,
directeur Clear4Clean