De belangrijkste duurzame keurmerken

NordicSwan, Europees Ecolabel, ISO 14001. Stuk voor stuk keurmerken die iets over de duurzaamheid van een product of de bedrijfsprocessen van een organisatie zeggen. Maar waar staan deze keurmerken eigenlijk voor?

In de schoonmaakbranche is in de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor het milieu en (schoonmaak)bedrijven letten steeds meer op keurmerken. Er is een grote verscheidenheid aan keurmerken en ze staan lang niet allemaal voor dezelfde waarden. In dit artikel benoemt Schoonmaakjournaal de meest bekende duurzaamheidskeurmerken voor schoonmaakproducten en de bedrijfsprocessen.

EU Ecolabel

Het EU Ecolabel is het Europese milieukeurmerk voor non-food producten en diensten. In totaal zijn er meer dan ruim 89.000 producten en diensten binnen Europa met dit keurmerk gecertificeerd. De Europese Unie is eigenaar van dit label, maar ieder aangesloten lid beheert zelf vanuit het betreffende land het keurmerk. In Nederland is dit bijvoorbeeld Stichting Milieukeur. Het keurmerk stelt strenge eisen aan de hele levenscyclus en zowel aan de inhoud als de verpakking van het product. Zo mag de inhoud niet schadelijk zijn voor het milieu en moet de verpakking zoveel mogelijk van gerecycled materiaal zijn gemaakt.

 

Nordic (Swan) Ecolabel

Nordic (Swan) Ecolabel is een keurmerk uit Scandinavië voor onder meer cosmetica, kleding, (toilet)papier en schoonmaakmiddelen. Papierproducten met dit milieukeurmerk bevatten chloorvrij gebleekt papier dat voor minstens 75 procent is hergebruikt of voor minstens 30 procent afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen. Er zijn strenge eisen op het gebied van afval, energie, uitstoot en het gebruik van schadelijke kleurstoffen. Om in aanmerking te komen voor dit keurmerk mogen schoonmaakmiddelen geen schadelijke stoffen bevatten, niet giftig zijn voor waterorganismen, maar moeten zij wel net zo goed schoonmaken als vergelijkbare producten. Ook zijn er strikte eisen voor de verpakking. Er mag geen pvc worden gebruikt en de verpakkingen moeten zoveel mogelijk van gerecycled materiaal zijn gemaakt. Het keurmerk wordt door een geaccrediteerde, onafhankelijke partij gecontroleerd.

Cradle to Cradle Certified

Cradle to Cradle betekent van wieg tot wieg, oftewel een kringloop. De filosofie is dat alle materialen na gebruik van een product opnieuw gebruikt kunnen worden voor een ander product en dat de gebruikte materialen een zo klein mogelijke voetafdruk hebben. De bedenkers van dit concept ontwikkelden het keurmerk: Cradle to Cradle Certified waarmee fabrikanten producten ontwikkelen waarvan de onderdelen dus kunnen worden hergebruikt. De producten en processen worden beoordeeld op samenstelling van de materialen, mogelijkheden tot hergebruik, gebruik van hernieuwbare energie, duurzaam waterbeheer en sociale rechtvaardigheid. Het keurmerk kan op verschillende producten staan zoals kantoormeubilair, zonnepanelen, bouwmaterialen, maar ook papier en drukwerk.

Ecogarantie

Ecogarantie is een Belgisch keurmerk voor schoonmaakmiddelen dat strenge milieueisen aan de producten stelt. Grondstoffen op basis van aardolie zijn niet toegestaan, plantaardige en dierlijke ingrediënten moeten afkomstig zijn uit biologische landbouw, gecontroleerde wildpluk of een keurmerk van Fairtrade hebben. Er mag geen gebruik worden gemaakt van genetische modificatie. Ook moet het bedrijf een milieuplan hebben en moet de verpakking biologisch afbreekbaar zijn. Ten slotte mag het eindproduct niet op dieren zijn getest. Probila-Unitrab, de Belgische beroepsvereniging van verwerkers en handelaren in biologische landbouw, is de eigenaar van het keurmerk. Certisys, een geaccrediteerde certificeerder, voert de controle uit.

 

ECOCERT

ECOCERT is een van origine Frans en in 1991 opgericht keurmerk voor onder meer cosmetica, voeding, textiel en schoonmaakmiddelen dat twee niveaus hanteert: ECOCERT Natural Detergents en ECOCERT Natural Detergents Made with Organic. Het keurmerk stelt verschillende eisen op het gebied van ingrediënten, verantwoord gebruik van grondstoffen, het productieproces, de effectiviteit van het eindproduct en de verpakking. Zo mogen er geen genetisch gemodificeerde ingrediënten zijn gebruikt, moet er op verpakkingen staan uit hoeveel procent natuurlijke en biologische ingrediënten het product bestaat, mogen gebruikte ingrediënten die van dieren afkomstig zijn niet tot stress, lijden of sterfte van het dier hebben geleid. ECOCERT is zowel eigenaar als certificeerder, de accreditatie en ISO 17065-certificering van de organisatie waarborgen de onafhankelijke controle.

Certified Sustainable Enterprise

Het Certified Sustainable Enterprise (CSE) keurmerk staat onder meer op wasmiddelen. Er gelden niet alleen eisen aan het product, maar ook aan alle bedrijfsactiviteiten, zoals op het gebied van het milieu, financiën, werknemers en dierenwelzijn. Grondstoffen moeten bij voorkeur plantaardig zijn, als er palmolie wordt gebruikt moet dit op een verantwoorde manier zijn geproduceerd, de verpakking moet recyclebaar zijn en het bedrijf moet klimaatneutraal zijn. Ook zijn dierproeven verboden. Het onafhankelijke EcoControl voert de controles uit.

 

Vegan

Dit keurmerk van The Vegan Society toont aan dat het product geen dierlijke ingrediënten bevat of is getest op dieren, maar stelt geen eisen op milieugebied. In Nederland is de Nederlandse Vereniging van Veganisten zowel eigenaar als controleur. Het is niet duidelijk of het keurmerk daarmee onafhankelijk wordt gecontroleerd.

 

CrueltyFree

Dit wereldwijd bekende keurmerk van Crueltyfree geeft aan dat zowel de ingrediënten als het eindproduct niet op dieren is getest en geen schadelijke stoffen bevat. Het CrueltyFree-logo stelt geen eisen op het gebied van het milieu en geeft geen garantie op een goed schoonmaakresultaat.

 

 

Cleanright

De Europese koepelorganisatie voor schoonmaakmiddelfabrikanten AISE geeft verschillende keurmerken uit voor was- en schoonmaakmiddelen, namelijk Cleanright Charter Productlogo en Cleanright Charter Companylogo. Het productlogo stelt strengere eisen dan het companylogo. Zo mogen ingrediënten niet schadelijk zijn voor het waterleven, plastic verpakkingen moeten volledig recyclebaar zijn en producten moeten informatie geven over zuinig gebruik van energie, water en het middel. Er zijn geen eisen op het gebied van microplastics en dierproeven. Het Cleanright Charter Companylogo geeft aan dat de fabrikant is aangesloten bij AISE. Om hiervoor in aanmerking te komen stelt de fabrikant een duurzaamheidsplan op. Deze wordt gecontroleerd door onafhankelijke partijen.

Gevarensymbolen: milieugevaarlijk

Op sommige schoonmaakmiddelen staan wettelijk verplichte symbolen, zoals ‘bijtend’, ‘milieugevaarlijk’ en ‘acute gezondheidseffecten’. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit geeft deze keurmerken uit.

 

 

ISO 14001

ISO 14001 is de internationale NEN-norm voor een milieumanagementsysteem, waarbij een organisatie een milieubeleid ontwikkelt. Opvallend is dat de organisatie zelf aan de hand van haar eigen activiteiten, producten en diensten moet bepalen wat een acceptabele milieubelasting is. Eisen zijn onder meer dat er wordt gestreefd om prestaties continu te blijven verbeteren en dat ook de eventuele milieuaspecten bij leveranciers en afnemers in het beleid moeten worden meegenomen. Iedere organisatie kan deze ISO aanvragen. Een gecertificeerde instelling neemt hiervoor een audit af.

ISO 26000

ISO 26000 is een internationale richtlijn die handvatten geeft om maatschappelijke verantwoordelijkheid in te vullen. Het is dus geen certificaat, maar slechts een richtlijn die in het leven is geroepen voor organisaties die ondersteuning willen bij het uitvoeren van mvo. Wel kunnen organisaties met een zelfverklaring aantonen dat zij ISO 26000 toepassen. Deze zelfverklaring is onder begeleiding van NEN en in samenwerking met MVO Nederland en meerdere commissies waaronder VNO-NCW en Goede Waar & Co ontwikkeld.

 

Eco Management and Audit Scheme (EMAS)

EMAS is een managementinstrument dat door de Europese Unie in het leven is geroepen waarmee organisaties hun milieuprestaties kunnen evalueren, rapporteren en verbeteren en het Europese milieu-logo mogen voeren. Voorwaarde is dat de organisatie beschikt over een milieumanagementsysteem en jaarlijks een milieuverslag opstelt dat door een door een EMAS gecertificeerde instelling wordt gecontroleerd. Deelname is vrijwillig en houdt ook in dat de organisatie niet alleen transparant is naar de buitenwereld toe over de milieuprestaties, maar ook intern naar de medewerkers. Iedere organisatie kan in aanmerking komen voor EMAS. SCCM is de aangewezen Competent Body voor EMAS in Nederland.

MVO Prestatieladder

De MVO Prestatieladder is een managementsysteem voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en een certificatienorm waarmee organisaties op een objectieve en concrete manier hun mvo kunnen aantonen. De Prestatieladder gebruikt onder meer de principes uit internationale richtlijnen voor sustainability (ISO 26000), stakeholdermanagement (AA1000) en indicatoren en rapportage (GRI) en is daarmee internationaal erkend. Het managementsysteem zet Sustainable Development Goals (SDG’s) en People, Planet en Profit om naar hanteerbare eisen en maakt het mogelijk om in totaal 33 mvo-indicatoren te ontwikkelen. De audit wordt uitgevoerd door instellingen die bij de Foundation Sustained Responsibility zijn aangesloten.