Van onzekerheid naar zekerheid: mkb kopen of verkopen?

Jagen, jagen, jagen. Vragen, vragen, vragen. “Het is druk. De portemonnee wordt open getrokken. In 2024 zijn tot nu toe 15% meer mkb-bedrijven overgenomen en 20% meer kopers in vergelijking met dezelfde periode in 2023”, stelt mkb-redacteur Richard Smit in de podcast FD Dagkoers van 25 maart 2024. Ook in de schoonmaakbranche tellen we dit jaar in ieder geval al 3 overnames: : Capital Cleaning Group naar schoonmaakbedrijf Heuvelman, MKB Schoon naar CSU en Alpha Gelens naar schoonmaakbedrijf R. Janssen. De jacht op de Nederlandse mkb-bedrijven is weer geopend; ook in de schoonmaakbranche. Onze redactie zet feiten en inzichten op een rij.

Vorig jaar waren overnames nog heel voorzichtig door de inflatie, moeilijke en moeizame financiering, maar inmiddels is er geld genoeg, zeker door de economische vooruitzichten. De onzekere markt van 2023 heeft in 2024 geleid tot een groei in kopen en verkopen. ”Het heeft laten zien dat bedrijven duurzaam winstgevend kunnen zijn, en dat maakt die ondernemingen nog aantrekkelijker voor potentiële kopers”, zegt Tom Beltman, mede-eigenaar van overnamespecialist Marktlink.

“Duurzame winstgevendheid maakt ondernemingen nog aantrekkelijker voor potentiële kopers”

MKB-Nederland meldt dat op 1 januari volgens de Kamer van Koophandel er 2.522.782 actieve ondernemingen in Nederland zijn. Maar hoeveel is mkb’er? CBS geeft inzicht: begin 2024 zijn 426.810 bedrijven met 2 tot 250 werkzame personen in Nederland. In onze branche tellen we 3500 schoonmaak-, glasbewassings- en gevelreinigingsbedrijven met ongeveer 120.000 medewerkers. Van deze bedrijven heeft er 90% minder dan 20 werknemers in dienst, vele mkb’ers doen plaatselijke of regionale dienstverlening.

Voorbereiding verkoop
Wat komt er allemaal kijken bij de verkoop of overname van een bedrijf in het mkb? Heel veel facetten: waardebepaling, voorbereiding van een bieding, hulp bij onderhandelingen, juridische vastlegging van de transactie, financiering. Denk ook aan duurzaamheidsaspecten, zoals milieu, sociale aspecten, en wet- en regelgeving, en zoek een adviesbureau met alle disciplines.

De boodschap is helder: begin op tijd en schakel de juiste mensen in om van de verkoop of overname tot een succes te maken.

Wat is waarde en wat is prijs?
Voor de koper is de grote vraag: wat wil je maximaal betalen voor jouw bedrijf? De verkoper denkt: wat wil ik minimaal hebben voor mijn bedrijf, of wil ik meer? De overname begint bij de waarde van het bedrijf, zo’n 150 tot 175% van de omzet én toekomstige kasstromen. Ook sentimenten spelen een rol. Voor de toekomst van het bedrijf zijn risico’s en rendement belangrijk, zeker als de voorraad op orde is en de debiteuren en crediteuren goed gaan.

Behoud het DNA
“Een bedrijf neemt een ander bedrijf over, dan neem je eigenlijk het DNA van de oprichters over, niet alleen de gebouwen en het idee. Als het DNA erkend wordt, zorgt dat voor allerlei dynamieken in het bedrijf en dat mensen trouw worden aan het bedrijf dat gekocht is, waarvan de oprichters niet meer geëerd worden. Zij gaan misschien het bedrijf verlaten met hoge verzuimcijfers en meer”, legt Els van Steijn uit in de Kukuru-podcast van 24 maart 2024.

“We willen wel de tent, maar niet de vent”

“De afhankelijkheid van de oude ondernemer is groot. Een bekend gezegde is: we willen wel de tent maar niet de vent. Soms blijft een ondernemer wel eens zitten; opeens is hij of zij niet meer de baas. Hebben ze daar heel veel moeite mee? Ze beslissen zelf. De nieuwe eigenaar zegt wat er moet worden gedaan. Dat is in de praktijk heel erg lastig. Of de oude ondernemers kiezen een andere weg, ze zijn niet meer gecommitteerd aan hun bedrijf.”

Stappenplan
Het stappenplan voor de begeleiding van het koop- én verkoopproces is dynamisch. Dit zijn de 8 stappen voor koop en verkoop van een bedrijf, die de bekende branchegenoot Steven Corijn van CompanyCure met ons deelt:

1. inventarisatiegesprek met overeenkomst
2. strategisch plan van aanpak
3. voor verkoop: onderbouwing bedrijfswaardering en vaststelling verkoopprijs / voor koop: anonieme zoektocht bedrijf
4.  voor verkoop: netwerk met kaderprofiel en potentiële kopers / voor koop: selectie kandidaat-partijen met eigen waarderingsadvies
5. gesprekken met garantieverstrekking over financiering en meer
6. intentieverklaring
7. detailonderhandelingen en boekenonderzoek door koper
8. overnamecontract met juridische check

________________________________________

Bronnen:

MKB Servicedesk: cijfers over mkb
Financieel Dagblad: Het jachtseizoen mkb
Marktlink: overnamespecialist
Alfa Overal Dichtbij – accountants en adviseurs: Dichtbij een verkoop of overname in het mkb
Focus op mkb: bedrijfswaardering en -overname
Kurkuru: systemisch werk en meer
CompanyCure: 8-stappenplan voor koop- en verkoop