Marcel Kolkman (Tork) en Elmer Engel (D&B): “Datagestuurd schoonmaken werkt goed als je het samen doet”
Tijdens Interclean 2026 gaf Tork samen met D&B The Facility Group een presentatie op de Data & Technology Stage over Tork Vision Cleaning. Marcel Kolkman en Greg Silber van Tork lieten samen met Elmer Engel van D&B zien wat datagestuurd schoonmaken in de praktijk oplevert. Een praktijkcase vanuit het World Trade Center op de Zuidas in Amsterdam, waar sensoring al tien jaar wordt ingezet.
In gesprek met Marcel Kolkman van Tork en Elmer Engel van D&B wordt vooral duidelijk dat het succes niet alleen in technologie zit. Het gaat juist om de samenwerking, het samen stap voor stap verbeteren, én het meenemen van de mensen op de werkvloer en hun management.
Tien jaar samenwerken en doorontwikkelen
Marcel Kolkman, Key Account Manager Tork Vision Cleaning Benelux bij Essity: “Waar wij tijdens de presentatie vooral bij stil wilden staan, is het feit dat we al tien jaar samenwerken waarbij het niet alleen maar ‘hosanna’ is geweest. Je begint ergens en leert en stuurt door de jaren heen continu bij.”
Die samenwerking begon in 2016 bij het World Trade Center op de Zuidas. Een kantorencomplex met ruim 125.000 vierkante meter aan kantooroppervlak en de thuisbasis voor ongeveer 350 bedrijven. In de negen torens van het WTC zijn elke werkdag zo’n 5000 tot 6000 werknemers aan het werk. Dit betekent dat WTC Amsterdam de grootste collectie van kantoorgebouwen in Nederland is.
WTC is een locatie waar de verwachtingen hoog liggen. “Bij het WTC willen ze echt een five star experience bieden,” vertelt Marcel. “Alleen weet iedereen ook: als je al een 7,5 à 8 scoort op kwaliteit of beleving, wordt het lastig om dat cijfer verder te verhogen zonder dat de kosten enorm oplopen.”
Vanuit die uitdaging ontstond een pilot met sensoren. “We zijn begonnen op één verdieping, daarna één toren en uiteindelijk hebben we het uitgebreid naar alle torens. Tot op de dag van vandaag is dit volgens mij nog steeds het grootste kantoorpand binnen de Benelux dat zo uitgebreid met sensoring werkt.”
Van vaste rondes naar realtime inzicht
Elmer Engel, Director met specialisatie in schoonmaakdienstverlening bij D&B The Facility Group, kijkt met een glimlach terug op de eerste periode. “Wij waren in 2016 net contractpartner geworden bij het WTC. Wat ons direct opviel, was dat schoonmakers daar eigenlijk al dertig of veertig jaar hetzelfde werkprogramma volgden. Schoonmakers begonnen standaard boven in het gebouw en werkten dan hun rondes naar beneden af. Zonder echt inzicht in gebruik of vervuilingsgraad.”
Dat moest anders kunnen, vonden ze bij D&B. “We zijn toen een pilot gestart om te kijken wat sensoring ons kon brengen. Tork kwam uiteindelijk als beste uit de bus, omdat zij konden meten hoeveel toiletbezoeken er waren en hoeveel verbruik er plaatsvond.”
Elmer: “Via de Tork-tool konden schoonmakers ook emoties aangeven over hoe zij toiletten aantroffen. Vies, schoon of halfschoon. Met die data konden we onze bezoektellers herijken.”
Niet meer schoonmaken ‘omdat het moet’
De sensoren met data zorgden voor een compleet andere manier van werken. Elmer: “Met die analyses konden we het werkprogramma veel efficiënter inrichten. Toiletten werden schoongemaakt op de juiste momenten en materialen werden bijgevuld voordat iets leeg was. Dat is uiteindelijk datagestuurd schoonmaken met resultaat.”
Marcel vult aan: “We hebben tijdens de presentatie ook cijfers laten zien. Bijvoorbeeld dat er 91 procent minder dispenseropeningen waren. Met de vraag aan Elmer: merk jij dat ook echt in de praktijk?” “Ja, op sommige locaties konden schoonmaakrondes worden teruggebracht, terwijl op andere plekken juist vaker moest worden schoongemaakt. In de mix leverde dat een enorme optimalisatie op.”
Marcel Kolkman (Tork) tijdens de talk op Interclean 2026
Samen met collega Greg Silber, Key Account Manager Tork Vision Cleaning bij Essity, liet Marcel tijdens de presentatie zien hoe Tork Vision Cleaning werkt en welke inzichten sensoren opleveren. Die algemene cijfers werden steeds gekoppeld aan de praktijk van het World Trade Center.
Grote verandering voor schoonmakers
Toch ging die verandering niet vanzelf, vertelt Elmer: “Veel schoonmakers werkten al twintig jaar op dezelfde manier. Sommigen waren digitaal nog niet vaardig of beheersten de taal niet volledig. En ineens kwam daar een tablet die vertelde hoe ze moesten werken. Dat was echt een uitdaging.”
Samen met Tork werd daar intensief op ingezet. “We hebben dagelijks uitgelegd hoe het systeem werkte. Niet standaard boven beginnen, maar kijken welke verdieping op dat moment aandacht nodig heeft. Toen schoonmakers eenmaal doorkregen hoe het werkte, werd het systeem echt omarmd. Nu is het volledig ingebakken in de organisatie.”
Ook het management moest omschakelen
Niet alleen schoonmakers moesten wennen. “Elk niveau moest mee,” gaat Elmer verder. “Ook leidinggevenden en management moesten leren werken met data en analyses.”
Volgens Marcel is dat essentieel: “Datagestuurd schoonmaken werkt alleen als je ook echt handelingen koppelt aan die data. Bij D&B gebeurt dat inmiddels volledig geïntegreerd. Zelfs de prestatie en facturatie zijn eraan gekoppeld.”
Waar vroeger vaste uren centraal stonden, draait het nu veel meer om daadwerkelijke drukte in het pand. Elmer: “We kwamen er bijvoorbeeld achter dat er tussen 18.00 en 21.30 uur juist veel traffic was, terwijl het contract gebaseerd was op schoonmaak tussen 07.00 en 18.00 uur. Overdag werden toiletten drie keer schoongemaakt, terwijl er ’s avonds juist veel gebruik was. Daardoor begonnen schoonmakers de volgende ochtend weer met extra vieze toiletten. Op basis van de data hebben we dat aangepast.
Meer werkplezier en betere kwaliteit
De nieuwe aanpak leverde niet alleen efficiency op, maar ook meer werkplezier en beter werkgeverschap. “Schoonmakers hebben nu een nuttige reden om ergens naartoe te gaan. Ze werken niet meer op routine, maar weten waarom iets aandacht nodig heeft. Daarbij konden we beter naar uren kijken en sommige medewerkers meer uren geven. Daardoor nam de loyaliteit toe.”
En dat zie je volgens hem terug in de kwaliteit. “Als mensen prettig werken en begrijpen waarom ze iets doen, wordt het resultaat ook beter.”
Innovatie als gezamenlijke ontwikkeling
De samenwerking bij het WTC gaat verder dan alleen sanitaire ruimtes. “Het WTC ziet ons echt als partner,” vertelt Elmer. “Zij zeggen letterlijk: ons pand is jullie speeltuin voor innovaties. Met ons als kritische opdrachtgever. Dat leidde onder andere tot vernieuwde hospitalityconcepten, en nieuwe hygiëne-oplossingen.
Zo werden recent nieuwe hygiëneboxen en geurdispers geplaatst. Elmer: “Voorheen werden die boxen steeds door het pand vervoerd en raakten ze beschadigd. Nu hangen ze vast op één plek, met een systeem met vuilniszakken waardoor afval direct door de schoonmaker meegenomen kan worden.
En hebben we het hospitality concept binnen WTC verder uitgerold, door een beveiligingsdienst te vervangen door een servicehost. Een medewerker die meekijkt met beveiliging én op hospitality gebied samenwerkt met onze hotspot medewerkers vanuit de schoonmaak. De ambitie wordt nog groter, de kwaliteit centrale hallen hebben we nu op een AQL 3 / 4 gelegd. Dit is binnen de kantoren markt in de algemene ruimte uniek. Samen blijven ontwikkelen, dat doet ons, schoonmakers én opdrachtgevers goed.”
Meer informatie over Tork Vision Schoonmaken? Bekijk de website.
