31 augustus 2023

Het Portret: De tekenende toiletmeester

Clement van Wijk verdient de kost als toiletmeester bij de Hema in Leeuwarden. Tussen het schoonmaken door maakt hij portrettekeningen, van Mona Lisa of prinses Amalia. Klanten poseren soms voor hem, in de bezemkast, ofwel ‘studio Hema’.  “Als ik hier zit laten mensen de wc’s een stuk schoner achter.”

“Ik moet heel nodig plassen. Moet ik eerst betalen of mag dat ook daarna?”, komt een wat oudere dame met hoge nood de toiletten binnenstormen. “Ga maar hoor”, antwoordt Van Wijk gemoedelijk, zich een goede gastheer betonend.
De 59-jarige Leeuwarder is vermoedelijk een van de weinige overgebleven ‘toiletmeesters’ in Friesland. Sinds twee jaar pacht hij de toiletgroep op de eerste verdieping van het warenhuis. Jaren geleden werkte hij als lasser, maar hij raakte arbeidsongeschikt. “Ik heb maar één arm die het doet, dus toen ik zag dat ze hier iemand zochten, dacht ik: dát kan ik wel.” Zes dagen in de week zit hij hier, maandag tot en met vrijdag van 9 tot 18 uur, koopavond en zondagmiddag, in witte jas. De 70 cent die klanten voor een toiletbezoek betalen, is voor Van Wijk. Hij kan er van leven, al is het geen vetpot. “De zomer, dat zijn de leuke maanden omdat het drukker is. Dan spaar ik voor de winter.”

Geen pauze
Het werk bevalt hem goed. “Het is wel ontspannend. Ik heb drie keer iemand gehad die het niet proper vond. Nou, op 60.000 klanten kan ik daar mee leven.”
De toiletmeester gunt zichzelf geen pauze. “Ik haal koffie en ga weer zitten, anders mis ik te veel inkomsten. En bovendien, als ik hier zit laten mensen de wc’s een stuk schoner achter.” Hij ziet een verschil tussen generaties. “Oudere mensen betalen standaard, jongeren houden het geld liever in eigen zak.” De Leeuwarder, die zich ‘radicaal christen’ noemt, haalt er zijn schouders over op. “In de bijbel staat: als iemand je besteelt, vraagt het niet terug. Hij (wijst omhoog) regelt wel dat ik genoeg krijgt.”

In de sanitaire ruimte hangen verschillende portretten; van koning Willem-Alexander, kroonprinses Amalia, een jonge vrouw en Van Wijk als kind. Allemaal eigen werk, want naast toiletmeester is hij ook tekenaar. “Thuis schilderde ik al, hier ben ik begonnen met tekenen.” Hij vindt onder meer inspiratie op YouTube en in series zoals Peaky Blinders. “Als een acteur mooi in het licht staat, neem ik een screenshot en dan ga ik streepjes zetten met pastelkrijt.”

Rembrandt als grote inspirator
Rembrandt is zijn grote inspirator. Op YouTube bekijkt hij filmpjes om zich tekentechnieken eigen te maken, zoals het ‘Rembrandt-driekhoekje’. “Ik ben veel bezig met licht, net als de schilder. Oude mannetjes en mooie dames zijn het mooist om te tekenen.” Hij doet minstens drie dagen over een tekening.

Soms willen klanten wel voor hem poseren, die zet hij dan in de ingang van de bezemkast, door hem ‘studio Hema’ genoemd. Van Wijk krijgt positieve reacties op zijn tekenwerk. Nu en dan rolt er een opdracht uit. “Kijk, deze heb ik laatst gemaakt”, toont hij een levendig portret van een oudere dame. “Ze was er heel blij mee.”

Instagram: @clement_paints

Bron: Het Dagblad van het Noorden
Foto’s: Jaap Schaaf

Deel dit artikel

Ook interessant:

31 december 2021

Lof der gewone mensen

Het Koekoekmuseum in Kleef presenteert tekeningen als ‘lof der gewone mensen’. De onmisbaren zoals boeren, vissers en dienstmeisjes. Een thema dat goed aansluit bij de huidige tijd, waarin ook...

09 mei 2023

“Een bijdrage leveren aan een betere maatschappij telt voor mij”

Chahira de Keijzer is districtsmanager binnen CSU en verantwoordelijk voor een groot gebied binnen het openbaar vervoer, de evenementenbranche en zakelijke dienstverlening. Ze geeft direct leiding aan de projectmanagers,...

08 april 2025

Terugblik Controleurs- en Inspecteursdag VSR & SSK

Op dinsdag 25 maart 2025 vond – aansluitend aan het Keurmerkhoudersoverleg – de jaarlijkse Controleurs- en Inspecteursdag van VSR en de Stichting Schoonmaakkwaliteit (SSK) plaats in het Postillion Hotel...

11 november 2024

Tork lanceert Tork OptiServe® Toiletpapier Systeem

Met haar nieuwe Tork OptiServe® Toiletpapier Systeem helpt Tork de efficiëntie van facilitair managers en hun teams verbeteren en de impact op het milieu verminderen. Het hulsloze toiletpapier zorgt...

12 november 2026

Celine Sup (The Legal Company) legt uit: Wat betekenen de nieuwe EU-regels tegen greenwashing voor de schoonmaakbranche?

Duurzaamheid is in de branche geen bijzaak meer. Opdrachtgevers vragen ernaar, aanbestedingen stellen er eisen aan en bedrijven die er niet op inspelen, verliezen terrein. Maar wie de sector...

29 april 2022

TRU finalist Cleaning & Hygiene Awards

European Cleaning & Hygiene Awards is een grensoverschrijdende competitie voor professionals uit de schoonmaakindustrie. Verspreid over een aantal categorieën worden de allerbeste schoonmaak- en reinigingsbedrijven, alsook de producenten van...

11 mei 2024

’Co-bot’ wordt collega van schoonmaker’

De Telegraaf en andere nieuwssites delen de reactie van Robert Stelling, directeur Interclean, over de rol van de robots in schoonmaak. “Schoonmakers in Nederland hoeven de opkomst van robots...

10 februari 2019

Succesvolle start campagne CNV einde slapende dienstverbanden

De kwestie van de vele slapende dienstverbanden in Nederland moet zo snel mogelijk worden opgelost, vindt CNV Vakmensen. De bond is een campagne gestart voor 125 CNV-leden met zo’n ‘spookcontract’....

24 februari 2026

Slim, duurzaam en inclusief: Tork presenteert de toekomst van de hygiënesector op Interclean

an 14 t/m 17 april opent de Amsterdamse RAI haar deuren voor Interclean. Op stand 10.101 zet Tork de nieuwe standaard voor de schoonmaak- en hygiënebranche. Met innovaties gericht...

24 september 2025

Purus Innovation Award 2025 (CMS Berlijn): dit zijn de zes winnaars

Op 22 september, tijdens de eerste dag van CMS Berlijn, werden de Purus Innovation Awards 2025 uitgereikt. Een prijs die vernieuwende oplossingen in de sector beloont. In zes categorieën...