“De toekomst vind je in het verleden”

Hans Razenberg is gepromoveerd chemicus die zijn gehele carrière lang hart heeft voor ontwikkelingen in technologie. Hij is 30 jaar betrokken bij NVZ, waarvan 8 jaar als directeur. Per 1 juli heeft hij het stokje vol vertrouwen overgedragen aan Marten Kops. Maar voordat hij echt afscheid neemt, viert hij dit najaar het 75-jarig bestaan van de NVZ mee. Voor de gelegenheid duikt Razenberg in de geschiedenis van de NVZ. “Ik vind geschiedenis belangrijk omdat ik geloof dat je de toekomst niet vindt in het heden maar in het verleden. Als je je afvraagt wat je van het verleden geleerd hebt, weet je ook wat je anders kunt doen in de toekomst.” Blik met Hans 30 jaar en langer terug……………

“Je kunt een branchevereniging vergelijken met het toneel. Als regisseur pak je vaak terug naar een klassiek stuk en kijk je hoe je dat in de huidige tijd kunt laten passen. Terwijl je een verhaal moderniseert en zorgt dat het mensen aanspreekt, blijkt de oude emotionele laag vaak prima aan te sluiten bij de nieuwe tijd. Het stuk zit technisch misschien anders in elkaar maar de achterliggende rationale en emotie blijven onveranderd.”

Terug in de tijd
“Toen ik de stap maakte naar de NVZ was ik net in Utrecht gesettled. Daarvoor werkte ik bij Akzo. Ik had een drukke marketingfunctie waar ik veel voor moest reizen. Die baan was moeilijk te combineren met een sociaal leven. Zodoende was ik erg blij dat ik een baan gevonden had in de buurt van Utrecht. In het eerste jaar vond ik het best ingewikkeld, zo’n branchevereniging. Het was suf, er was veel post en het zag er voor mij uit alsof iedereen werk deed dat in mijn ogen ook gestandaardiseerd kon worden. Ik dacht: ik ga zorgen dat er een systeem komt waarin de MKB’er steeds sneller alle informatie kan vinden over wet- en regelgeving. In die tijd gaf je hele ordners uit aan de media bijvoorbeeld en dat ging ik ook doen voor de leden. Met ‘de rode map’ hadden ze alle actuele informatie aangaande wet- en regelgeving bij de hand. Dat was dankbaar werk, want de leden waar er heel blij mee.”

Focus op life cycle analyses & de consument
“Daarnaast lag mijn focus ook op milieuanalyses van verpakkingen. Ik deed life cycle analyes (LCA) van verpakkingen en had discussies met VROM over wat dat opleverde. We spraken over hoe zinvol een LCA is voor de verpakking als het eigenlijk gaat om de combinatie van de impact van een verpakking en het productieproces.

In die tijd kwam de Nederlandse overheid met verantwoord ondernemen. En onder dat hoofdstuk viel op een gegeven moment ook productgerichte milieuzorg. De overheid wilde dat bedrijven zelf initiatief zouden nemen om te verduurzamen. Dus toen ontstond bijvoorbeeld milieukeur. Uit dat duurzaamheidsbeleid vloeide bijvoorbeeld ‘met minder net zo schoon’ voort. Dat vond ik een leuk project. Het idee erachter was om de burger een grotere rol te geven in verduurzaming. We wisten dat 80% van de milieubelasting bij het gebruik van het product door de consument lag. Dus als je al met een verbetering wil komen dan zal je toch de consument willen aanspreken. Dat blijft de uitdaging, ook vandaag de dag. Je moet mensen een handelingsperspectief geven.”

De mooie momenten
“Nadat de rode map een systeem werd, heb ik met de industrie en overheid samen hulpmiddelen ontwikkeld voor het hele bedrijfsleven. Ik dacht, als we dat kunnen verspreiden helpen we nog meer bedrijven. En door de contacten met het bedrijfsleven in brede zin, leerden we van andere branches.

Ik ben een verbinder die zorgt dat pragmatische kennis op de praktijk gericht is. Je bent niet klaar als je regels opgesteld hebt. Regels moeten gedragen worden en ze moeten uitvoerbaar zijn. Daar wil het nog wel eens aan schorten. Ik heb nooit gemerkt dat de leden tegen regels of inspecties zijn, maar het moet wel redelijk zijn.”

75-jarig bestaan
“Ik heb een brochure over de geschiedenis van de NVZ gemaakt. Omdat ik het belangrijk vind deze kennis over te dragen. Er ligt nog een uitdaging voor de komende maanden, ik heb me vaak afgevraagd hoe het langer geleden zat met de NVZ, voor de Tweede Wereldoorlog, en daar ben ik me nu in aan het verdiepen. Ik onderzoek bijvoorbeeld de tijd toen we in Nederland de distributiewet kregen en alle brancheverenigingen samengevoegd werden in de vakgroep Zeep-, Was- en Reinigingsmiddelen. Vanuit die vakgroep is de distributiewet opgeheven in 1948 en de NVZ ontstaan. Maar ik kijk ook naar de periode van de eerste wereldoorlog waarin zeep schaars was en de hygiëne bedreigd werd. Dat was namelijk de aanleiding voor het wasmiddelbesluit. Er was destijds een bevel dat er alleen zeep verkocht mocht worden door bedrijven die aangesloten waren bij NVZ.”

In goede handen
“Ik laat de NVZ in goede handen achter. Iedereen is vervangbaar en ik ben blij dat ik het over kan dragen aan een kundige opvolger. Zo hoort het te gaan. Ik sluit een tijdperk af en ik ga nieuwe dingen doen. Het liefst wil ik weer het theater in en gaan regisseren. Ik ben met een aantal groepen in gesprek over wat ik voor ze kan betekenen. Ik vind werken met jonge mensen leuk en ik zet graag nieuwe dingen op. Ik vind dat je jonge mensen de toekomst moet laten bepalen, het is aan de ouderen om waar nodig ze te ondersteunen met hun kennis en ervaringen.”