Blog (2): Gelijke monniken, gelijke kappen: Schiphol stijgt op. En de branche ook?!

In ons blog-tweeluik over Gelijke monniken, gelijke kappen reizen we ditmaal af naar Schiphol. Service Management kopte: Schoonmakers op Schiphol krijgen een zomertoeslag. Schiphol trekt de knip (de redactie van Clean Totaal schat het in op zo’n € 40 a 50 miljoen) vanwege het nijpende personeelstekort, en voorziet iedereen van hoog tot laag met een zomertoeslag van € 5,25 per uur. Deze zomerregeling geldt tot 5 september en met terugwerkende kracht de twee weken meivakantie. Daarnaast krijgen de medewerkers een Schipholtoeslag van € 1,40 bruto per gewerkt uur. Deze regeling geldt tot 1 september 2023. Ook krijgt personeel dat het woon-werkverkeer met het openbaar vervoer aflegt, dat volledig vergoed.

“Schiphol, FNV en CNV hebben een uniek sociaal akkoord bereikt over betere arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Het akkoord zorgt ervoor dat Schiphol in een krappe arbeidsmarkt een aantrekkelijke plek is om te werken.”
Je zou bijna denken: het moet niet gekker worden. Het personeelstekort op Schiphol is volgende week voorbij.

Waarom zij wel en de rest van Nederland niet?
Als je dit eens goed tot je door laat dringen… Mijns inziens ligt de oorzaak ook bij de opdrachtgever Schiphol. Hun inkoopbeleid is verdeel en heers. Ze werken met veel schoonmaakbedrijven en afhandelingsbedrijven samen om de prijs kunstmatig laag te houden. De toeleverende bedrijven concurreren flink met elkaar en een klant als Schiphol was of is voor schoonmaakbedrijven een mooie referentie. Dit inkoopbeleid vertaalt zich in bepaalde arbeidsomstandigheden voor de medewerkers. Dat Schiphol tijdens de coronapandemie de toeleverende bedrijven niet compenseerde maar gedwongen liet afschalen, heeft dus nu de consequentie dat er veel gekwalificeerd personeel vertrokken is en niet meer terugkomt, omdat het elders beter werk heeft gevonden.

Schiphol kampt nu met de problemen van dit desastreuze inkoop- en coronabeleid en betaalt hier een hoge prijs voor. Nu wordt Schiphol gedwongen om het ingeleende personeel extra te gaan belonen om ze binnen te houden en om extra personeel te werven.

Een-tweetje
Wat zijn de gevolgen van dit een-tweetje met FNV en CNV? Dit roept veel vragen op in andere sectoren waar de schoonmaak actief is, want personeelskrapte is overal. En wat maakt de hotelschoonmakers of de collega’s op Schiphol nou zo wezenlijk anders?

Ik ben blij dat een klant als Schiphol zo meedenkt, maar heel reëel is dit enkel uit puur eigenbelang ‘geregeld’, omdat de negatieve communicatie van de afgelopen weken over de dienstverlening van Schiphol natuurlijk vele malen duurder uitpakt en veel meer impact heeft. Daarbij komt ook nog eens dat het toch opmerkelijk is dat de vakbonden daar blijkbaar zonder werkgeversvertegenwoordiging (lees: Schoonmakend Nederland) een deal met een klant sluit en dat wordt blijkbaar klakkeloos geaccepteerd.

Het is erg opvallend dat de reiskostenvergoeding in de schoonmaak-cao uniform is voor heel Nederland. Behalve… voor een klein stukje Nederland, goed bereikbaar met het OV, het vliegveld met de naam Schiphol. Medewerkers op de Maasvlakte waar OV een drama is, moeten ‘genoegen nemen’ met een basisvergoeding. Zelfs woon-werkverkeer wordt nu door Schiphol betaald. Nergens in de cao of Belastingwet- en regelgeving staat dit.

In onze vorige blog Gelijke monniken, gelijke kappen kaartte ik de hotelbranche aan en de actie en bewustwording van het Schoonmaakparlement. Opvallend is dat dit parlement van FNV niet voor Maasvlakte op de bres gaat. Of werken er misschien te weinig vakbondsleden in de Rotterdamse regio? Juist het onderscheid maken voor Schipholmedewerkers en de rest van Nederland druist in tegen alles wat zij al een tijdje verkondigen.

Beste Schoonmaakparlement, waarom maken we uitzonderingen voor Schiphol? Deze vraag kan ik recht evenredig wegleggen bij alle cao-partners: jullie waren toch ook van de partij? En nu zie en hoor ik niets van jullie. Wat worden de acties als schoonmaakmedewerkers op andere locaties hetzelfde gaan vragen?

En ze leefden nog lang en in onzekerheid
Wederom kan de conclusie zijn dat het daadwerkelijk probleem niet bij de basis aangepakt wordt. Door grote belangen, politieke en maatschappelijke druk denkt men voor nu het probleem tijdelijk op Schiphol en in de hotelsector op te lossen, maar voor hoe lang? Personeelskrapte in de schoonmaak is in alle sectoren en in heel Nederland een serieus probleem. Ik verwacht binnenkort onenigheid binnen de schoonmaaktak van NS. Nachtschoonmaak, werkdruk, werken met feestdagen, veel meters per uur; je kunt er op wachten nu Schiphol en de hotels dit voor elkaar hebben gekregen dat zij in oproer komen. Dat willen zij ook wel. En terecht.

Voor alle leden van SIEV én Schoonmakend Nederland die in beide sectoren weinig of geen opdrachtgevers hebben, is dit misschien nu ook het moment om te realiseren dat hun belangen blijkbaar niet allemaal gelijk zijn. Dat de vakbonden er zelf wijzigingen op aanbrengen wanneer het hun goed uitkomt. Het zou mij niet verbazen als de cao-partners de afgesloten cao willen openbreken wegens gewijzigde omstandigheden. En als je eenmaal die koers inslaat, is het hek van de dam. Eén ding moet gezegd worden: ik schat in dat er nog veel herdrukken van het cao-boekje aan gaan komen.

Maurice Rutgrink
erelid SIEV