Blog Sonja Koster-Klomp (MindSign): “We moeten stoppen met ziekte organiseren en gezondheid versterken”
“Tijdens het exclusieve event Vrouwelijk Leiderschap aan Tafel op 16 juni, mocht ik met een groep vrouwelijke leiders uit de schoonmaakbranche in gesprek over mentale gezondheid. Een onderwerp dat mij, als directeur van MindSign, al jarenlang bezighoudt en dat actueler is dan ooit. Mijn gedachtengoed en adviezen deel ik via deze blog ook graag met meer leiders in de schoonmaakbranche. Want ziekteverzuim begint niet altijd op de werkvloer.
De schoonmaakbranche kent een relatief hoog ziekteverzuim. Vaak denken we daarbij direct aan de fysieke belasting van het vak. Logisch, want schoonmaken is intensief werk. Toch zie ik in mijn dagelijkse praktijk – MindSign zet zich ook in voor werkgevers en hun medewerkers in de schoonmaakbranche – dat de oorzaak van uitval lang niet altijd op de werkvloer begint.
Achter iedere medewerker zit een mens
Achter iedere medewerker zit een mens. Iemand met een eigen leven, zorgen, verantwoordelijkheden en uitdagingen. Een medewerker kan gewoon aan het werk zijn en tegelijkertijd worstelen met mantelzorg, financiële problemen, een scheiding of een partner die ziek is. Dat zie je niet altijd. De impact ervan is er wel.
Toch richten we onze aandacht vaak pas op iemand als hij of zij is uitgevallen. Dan komen de protocollen, de dossiers en de verplichtingen vanuit de Wet verbetering poortwachter in beeld.
Natuurlijk is dat belangrijk. Alleen geloof ik dat we daarmee vooral bezig zijn met het organiseren van ziekte, terwijl de echte winst juist zit in het versterken van gezondheid.
De mensen die nog werken verdienen minstens zoveel aandacht
Werkgevers investeren veel tijd en geld in verzuimbegeleiding. Dat is begrijpelijk. Tegelijkertijd is er een veel grotere groep medewerkers die iedere dag gewoon aan het werk is. Juist daar ligt volgens mij de grootste kans. Hoe gaat het eigenlijk met die medewerker die altijd klaarstaat voor collega’s? Met degene die nooit klaagt? Of met de medewerker die thuis een ouder verzorgt, zich zorgen maakt over de financiën of nauwelijks tijd neemt om zelf op te laden?
Door alleen te kijken naar mensen die uitvallen, missen we vaak de signalen van medewerkers die nog net overeind blijven.
Goed leiderschap begint met oprechte belangstelling
Preventie vraagt niet om ingewikkelde programma’s of dure interventies. Het begint met aandacht.
Een leidinggevende hoeft geen psycholoog te zijn. Sterker nog, dat verwacht niemand. Wel maakt het verschil als je oprecht nieuwsgierig bent naar de mensen met wie je werkt. Dat je vraagt hoe het écht gaat. Dat je signalen leert herkennen en een omgeving creëert waarin medewerkers zich veilig voelen om aan te geven dat het even minder gaat.
Juist in een branche als de schoonmaak, waar leidinggevenden vaak veel medewerkers aansturen en elkaar niet dagelijks zien, is dat misschien wel belangrijker dan ooit.
Waarom vrouwen extra aandacht verdienen
Tijdens mijn presentatie deelde ik een aantal cijfers die tot nadenken stemmen. Vrouwen melden zich vaker ziek dan mannen (7,7% tegenover 6,9%). Ook komen angst- en depressieklachten vaker voor (47% tegenover 36%) en heeft bijna een kwart van de vrouwen te maken met burn-outklachten (23,5% tegenover 18% bij mannen).
Dat betekent niet dat vrouwen kwetsbaarder zijn. Wel dat zij vaker te maken hebben met een combinatie van factoren die mentale druk vergroten.
Die oorzaken liggen op verschillende vlakken. Er zijn biologische factoren, zoals hormonen of lichamelijke aandoeningen. Daarnaast spelen sociale en maatschappelijke factoren een rol, zoals de combinatie van werk en zorgtaken, financiële ongelijkheid en een gebrek aan steun. Ook psychologische factoren, zoals perfectionisme, piekeren, ingrijpende gebeurtenissen of de manier waarop iemand met stress omgaat, beïnvloeden de mentale gezondheid.
In een branche waarin veel vrouwen werkzaam zijn, zo’n 72 procent, vraagt dat om bewustwording. Niet om verschillen uit te vergroten, maar om beter te begrijpen wat mensen nodig hebben om gezond te blijven.
Gezondheid is ook een eigen verantwoordelijkheid
Tegelijkertijd geloof ik niet dat alle verantwoordelijkheid bij werkgevers ligt. Ook medewerkers hebben invloed op hun eigen mentale conditie. Tijdens het event gaf ik daarom ook een aantal handvatten mee. Leef je op een manier die past bij jouw waarden? Gebruik je jouw talenten? Heb je mensen om je heen bij wie je terechtkunt? Durf je grenzen aan te geven? Neem je zelf de regie over wat je nodig hebt? Zorg je voor voldoende herstelmomenten en kun je je emoties goed reguleren?
Het zijn vragen die we onszelf eigenlijk veel vaker zouden mogen stellen. Niet pas als we vastlopen, maar juist zolang het goed gaat.
Laten we gezondheid net zo serieus nemen als verzuim
Mijn wens is dat we anders naar mentale gezondheid gaan kijken. Niet pas als iemand thuiszit, maar juist daarvoor. Investeer in gesprekken. Maak mentale gezondheid net zo normaal als praten over fysieke veiligheid. Geef leidinggevenden de ruimte om aandacht te hebben voor hun mensen. En nodig medewerkers uit om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun mentale conditie.
Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: medewerkers die met plezier werken, zich gezien voelen en gezond hun pensioen halen.
Wil je meer weten over MindSign en onze aanpak voor een goede mentale conditie? Klik hier: www.mindsign.nl of neem contact op via [email protected]/030-6995606.
