“Dankzij VR-bril worden schoonmaaktrainingen leuker en leerzamer”

Leren via een VR-bril? Het klinkt allemaal heel futuristisch, maar bij Cleaning Workx is de afgelopen jaren gewerkt aan een virtual reality lesmethode voor de schoonmaak. En dit leidt volgens oprichter Wieland Hendriksen niet alleen tot leukere trainingen, maar ook blijkt uit pilots dat cursisten de schoonmaakhandelingen vlotter automatiseren.

Bijna drie jaar geleden kwam Wieland Hendriksen in contact met William Schartzmans van BEMU Schwartzmans en Edwin Mol van Friss Dienstverlening. “Ik maakte al VR-lesprogramma’s voor de logistieke sector en zij vroegen of ik niet ook zo’n programma voor de schoonmaakbranche kon vormgeven”, legt Wieland uit. “Ik dacht aanvankelijk hoezo? Ik ken deze sector niet en ik spreek de taal toch helemaal niet? Maar na een paar goede gesprekken bleek dat beide branches een grote overeenkomst hebben, namelijk dat het mensenwerk is. Ook gaat het vaak om dezelfde doelgroep: mensen die een lagere opleiding hebben gedaan, soms moeilijker leren en niet altijd goed Nederlands spreken. Ik besloot de uitdaging aan te gaan en een kleine drie maanden later hadden we samen Cleaning Workx opgericht.”

Early evangelist
Tijdens de ontwikkelperiode zocht Cleaning Workx, zoals Wieland ze noemt, ‘early evangelists’ die in deze nog nieuwe vorm van lesgeven geloofden en samen pilots wilden doen. Naast Schwartzmans en Friss Dienstverlening, stapten in die tijd als eerste perfectPlan en Carel Lurvink in. Daarna volgden ook Effektief, Haagclean, Ul-team, SVS, GWS en Unidos. Claudia Cornelissen, eigenaar van het schoonmaakopleidingsbureau perfectPlan Opleiding & Advies, was zo’n early evangelist. “Ik kwam via via met Wieland in contact, we zijn in gesprek geraakt en overeengekomen dat ik met een aantal docenten vanuit perfectPlan de input voor de software en modules zou aandragen en finetunen. In het begin was ik nog wat voorzichtig. Ik wist dat we moesten innoveren, maar ook dat de aandacht voor de mensen moest worden geborgd. Gaandeweg werden we steeds enthousiaster en zagen we de voordelen en kansen om door middel van de VR-bril het meeste uit de opleiding te kunnen halen.” Na een jaar van pilots verzorgt perfectPlan inmiddels op meerdere locaties de Basisvakopleiding Algemene Schoonmaak met ondersteuning van de VR- bril. “We krijgen veel positieve reacties, vooral op het gebied van beleving. Er is namelijk meer afwisseling en meer interactie. Ook gaan de lessen vlotter, maar ze zijn, omdat je je in een andere wereld waant, wel intenser.” Claudia vertelt dat zichtbaar begint te worden waar ze op had gehoopt: een stijging van de cijfers op het RAS-examen. En deze stijging geldt volgens haar voor de cursisten die het Nederlands zowel goed als wat minder goed beheersen. “Groot voordeel is namelijk dat de cursus in meerdere talen te volgen is. Door de uitleg in je eigen taal te ontvangen wordt het belang van de theorie begrepen en is de kans om terug te vallen in oude gewoontes kleiner.”

Virtual Reality
Het werkt als volgt: de cursist zet de VR-bril met beeld en geluid op, krijgt twee controllers in zijn hand en waant zich in een virtuele wereld waar hij aan de hand van ‘Sophia’ door schoonmaaksituaties zoals ‘sanitair’ of ‘interieur’, wordt begeleid. Hier ervaart de cursist welke handelingen hij moet doen zoals ze in het echt volgens protocollen ook zouden moeten verlopen. “De eerste keer geeft Sophia je opdrachten, legt ze uit in welke volgorde bepaalde handelingen moeten plaatsvinden en krijg je ook feedback. Daarna doe je het zelf,” legt Wieland uit. “Ondertussen kunnen andere cursisten op een scherm meekijken. Dit geeft een hoge mate van beleving en je leert hierdoor bovendien van elkaars fouten.” Ook blijkt volgens Wieland dat cursisten na een VR-training 2,75 keer vaker de getrainde handelingen uitvoeren, dan bij reguliere trainingen. “De stof blijft daadwerkelijk beter hangen wat niet alleen resulteert in het sneller behalen van het examen maar dus ook in het beter automatiseren van de handelingen.” De modules zijn inmiddels in twaalf verschillende talen beschikbaar en na de zomer wil Hendriksen de markt op. Volgens hem is de methode laagdrempelig omdat er voor de training een scherm, laptop, bril (ongeveer 600 euro per stuk) en software (vanaf 10 euro per module) nodig is en men dan meteen aan de slag kan. Wel blijft er altijd een trainer nodig. “VR is geen holy grail, want je kunt er veel rendement uithalen, maar met name in een embedded trainingsvorm waarbij er een trainer aanwezig is om extra kennis, tips en tricks over te dragen. Trainers worden dus zeker niet overbodig door virtual reality, maar blijven nodig en geven veel meerwaarde.”

Schoonmaken is een vak
Gaat perfectPlan door met de VR-Brillen? “Zeker, we hebben erin geïnvesteerd en geloven in de toegevoegde waarde”, legt Claudia uit. “We blijven ontwikkelen, bijvoorbeeld op het gebied van techniek zodat je geen controllers meer nodig hebt en we zijn nu ook bezig met het implementeren van het Dagelijks Kontrole Systeem (DKS) in het programma.” Daarnaast zijn er momenteel gespecialiseerde modules in de maak, bijvoorbeeld voor recreatiebungalows en de zorg. “In de zorg kwam men de afgelopen twee jaar handen te kort en werd personeel ingehuurd. Deze mensen hadden geen ziekenhuiservaring en hun training hierover werd destijds on the job door ons verzorgd, zonder dat we vooraf tijd of een trainingsruimte hadden. Met de VR-bril kan je mensen alvast modules laten doorlopen zodat zij beter voorbereid zijn.” Maar het belangrijkste is volgens Claudia dat men ervoor blijft waken dat schoonmaken een vak is. “VR-trainingen geven een tijdswinst ten opzichte van reguliere trainingen en dat is een mooie bijkomstigheid, maar het moet niet zo zijn dat klanten denken dat er maar efficiëncyslagen in te behalen zijn. Dan schieten we namelijk ons doel om te verdiepen voorbij. Schoonmaken is én blijft een vak en aandacht is immers key.”