Universiteit Utrecht: uitbuiting schoonmakers Saints & Stars staat niet op zichzelf

De uitbuiting van schoonmakers bij de luxe Amsterdamse sportschool Saints & Stars staat niet op zichzelf, zeggen onderzoekers van de Universiteit Utrecht. De huidige regels rond schoonmaakwerk in Nederland werken volgens hen dit soort uitbuiting in de hand. Vooral mensen zonder geldige verblijfspapieren zijn daarvan slachtoffer.

De Universiteit Utrecht sprak het afgelopen half jaar met 22 mensen die zonder verblijfsvergunning bijvoorbeeld schoonmaken bij mensen thuis. Ilse van Liempt, coördinator van het onderzoek, zegt dat de schoonmaakbranche voor hen de enige sector is die hen de mogelijkheid biedt om wat te kunnen verdienen. Omdat schoonmaken aan huis bijvoorbeeld altijd zonder contract gaat en er geen standaarden voor salaris of werktijden zijn. Vaak weten deze mensen ook niet wat de afspraken zijn.

“Het gaat dan om mensen waarvan bijvoorbeeld de asielaanvraag is verlopen, maar niet terug kunnen naar hun land van herkomst”, zegt Ilse. “Maar ook om mensen die hun verblijfsvergunning zijn kwijtgeraakt doordat hun partner is overleden of omdat ze zijn gescheiden.”

Geen vergunning, lage salarissen
“Je kunt geen werkvergunning krijgen voor dit type werk in Nederland en het is onzichtbaar werk waar misbruik niet snel aan het licht komt”, zegt Ilse. “Deze mensen werken vaak voor lage salarissen, dus ze verdienen weinig waardoor ze hele lange dagen moeten maken om rond te komen. Veel mensen worden ook niet betaald. Van de mensen die we spraken heeft bijna iedereen het wel eens meegemaakt dat ze niet betaald werden voor het werk dat ze hebben gedaan.”

Deze groep durft vervolgens niet naar de politie of de arbeidsinspectie te stappen, uit angst dat ze dan uitgezet worden. “Ze weten dat ik geen verblijfsvergunning heb”, zegt een schoonmaakster uit Iran tegen de onderzoekers, “Dat is erg stressvol omdat je je dan de hele tijd afvraagt wat er gaat gebeuren als ze de IND of de politie bellen.”

Bovendien heeft de Tweede Kamer in juli 2025 ingestemd met het strafbaar stellen van illegaal verblijf in Nederland. De onderzoekers zeggen dat deze medewerkers daardoor nog minder geneigd zijn om hun rechten op te eisen.

Luxesportschool
Eind juli kwam de Amsterdamse luxesportschool Saints & Stars in opspraak toen Het Parool meldde dat schoonmakers soms wel zeventien uur per dag moesten werken, hun paspoort moesten inleveren en samen met meerdere mensen in één bed moesten slapen. De keten bood hen geld om te verklaren dat ze goed behandeld werden. De sportschool spreekt tegen dat er sprake is van uitbuiting.

“We tolereren migrantenarbeid omdat het nu eenmaal nodig is om onze economie draaiende te houden, maar het moet zich vooral op de achtergrond afspelen en de werknemers hebben zich maar te schikken naar de wensen van hun opdrachtgevers”, zegt Ilse.

Een oplossing ligt volgens de onderzoekers in hoe het werk is georganiseerd. Er zouden regels moeten komen voor goed werkgeverschap binnen de schoonmaaksector. “Als we schoonmaakwerk meer als werk gaan zien en minder als klusje dan zou je hopelijk de arbeidsvoorwaarden wat beter kunnen regelen.”

Bron: NOS/Universiteit Utrecht

Lees ook de reactie van mkb-branchevereniging SIEV op dit onderzoek.