Paul Fok (SIEV): “We hebben de sleutel tot positieve verandering zelf in handen”

Paul Fok is sinds 28 september de ‘leading man’ bij MKB-branchevereniging SIEV. Hij geniet van deze nieuwe rol in een branche waarin hij al 40 jaar actief is en welke hij omarmt. De redactie ging met hem in gesprek over de positieve uitdagingen die hij met SIEV en de schoonmaakbranche in 2024 wil aangaan.

“40 jaar geleden kwam ik ‘bij toeval’ in de schoonmaakbranche terecht. Als bijbaan werkte ik op een project in Rotterdam en landde in een soort familie van vader moeder en heel veel kinderen. Zo’n warm gevoel, iets heel anders dan ik kende van de universiteit, waar het draaide om ‘hoe slim ben jij en ik?’.”

De liefde voor schoonmaak
Paul Fok werd verliefd op de schoonmaakbranche en ‘bleef plakken’: “Ik had allerlei baantjes, van het reinigen van trappenhuizen tot kwaliteitsinspecteur, totdat ik samen met een aantal vrienden een eigen schoonmaakbedrijf begon. We genoten vooral van vrijheid en blijheid. In 2004 startte ik met mijn laatste bedrijf en bouwde deze met succes op tot de verkoop in 2021. Bij mijn ondernemen stond altijd de mens centraal, vooral hoe je die in beweging krijgt.”

Werken volgens Semco-style
Paul is geïnspireerd door Ricardo Semler, een Braziliaanse ondernemer die de Semco bedrijfsprincipes introduceerde. Semler promoot een informele werksfeer gebaseerd op eigen verantwoordelijkheid. “Die werkwijze is naar mijn mening een uitstekende manier om mensen in beweging te krijgen. We willen vanuit het management zelf alles bedenken. Maar het is toch gek dat mensen thuis alles zelf regelen en organiseren en dan op een project alleen braaf een werkprogramma mogen volgen? Meedenken wordt niet gevraagd. Semler adviseert juist om de controle los te laten en verantwoordelijkheid te geven aan de werknemers om zelf mee te kunnen denken. Ik heb deze werkwijze altijd omarmd en gefaciliteerd.”

De weg naar SIEV
“Na de verkoop van mijn bedrijf heb ik eerst een jaar lang uitgerust en gesport”, vertelt Paul verder. “Ik merkte echter dat de liefde voor het schoonmaakvak met de verkoop van het bedrijf niet was weggeëbd. De drive was er nog steeds en ik miste het contact met de mensen. Op een gegeven moment werd ik gebeld door Laetitia Simonis, om eens bij te praten. Tijdens dat gesprek kwam het voorzitterschap van SIEV ter sprake. Na het intern aangekondigd vertrek van destijds voorzitter Raymond Kouwenberg, eerder dit jaar, zocht het bestuur een onafhankelijk persoon met vakkennis. Dat is wat voor mij, dacht ik meteen, dan kan ik met iedereen in gesprek over het schoonmaakvak. Is goed, zei ik tegen Laetitia, maar eerst ga ik Santiago de Compostela lopen.”

Constructieve opbouw
Op 28 september 2023 werd Paul tijdens de SIEV-ledenvergadering voorgesteld en na goedkeuring door de leden, als voorzitter aangesteld. Zijn eerste actie was om te achterhalen waar SIEV stond en wat er gebeuren moest. “SIEV zat al in een veranderproces. Maurice Rutgrink had tijdens zijn voorzitterschap veel werk verricht, waarna Raymond de richting voor constructieve verandering had ingeleid. Ik ben eerst in de interne structuur gedoken: wie doet wat? We werken met vrijwilligers, ieder werkt in of bij het eigen bedrijf, als je dan geen goede afspraken maakt, wordt het net een ‘Peppi & Kokki show’. We hebben concrete afspraken gemaakt. Vervolgens begon ik aan mijn visites bij stakeholders, van de vakbonden tot Schoonmakend Nederland, de RAS en de media. Daarbij waren er meerdere events, zoals de verkiezing van de Schoonmaker van het Jaar, de Best Practice Award en de Schoonmaak Vakdagen. Het was een drukke tijd die ongelooflijk veel energie gaf. Ik voerde leuke gesprekken, want ik wil graag met iedereen het verhaal van SIEV delen, ook onze plannen voor 2024.”

De waardering voor de leden
Het contact met de leden staat bij Paul en zijn medebestuursleden Laetitia Simonis, Antoine Verhoef, Rolien van Groeningen en Frank Verberne bovenaan. “Vanuit de ledenvergadering kwam bijvoorbeeld het advies voor een andere overlegvorm. De leden willen niet meer in een zaaltje zitten met het bestuur op een podium. Zij willen interactie met goede gesprekken. Ook kwam het advies om kleinere, regionale bijeenkomsten te organiseren. Beide adviezen pakken we in 2024 op.
Zelf wil ik daarnaast graag grote en kleine schoonmaakbedrijven bezoeken om te horen wat er leeft, wat zijn je zorgen en wat zijn je toekomstbeelden?

Als bestuur merken we dat wanneer we uitleggen wat we als SIEV allemaal doen, dat we met grote ogen worden aangekeken. Zoveel? Gratis? Ja, dat doen we vanuit ons warme hart voor de branche. Tegelijkertijd is dit een wake-up-call dat we onze leden, stakeholders en andere partijen beter mogen informeren. Daarom gaan we in het nieuwe jaar twee paden bewandelen, die van communicatie en kennis delen.”

Informatie delen
Paul vertelt dat SIEV enerzijds meer informatie wil delen via professionele social media berichten en via de app voor haar leden en anderzijds een kenniscentrum wil inrichten. De eerste stappen voor het verbeteren van de website zijn al gezet. Ook kunnen leden via de vereniging verzekeringen inkopen die soms tot 30% goedkoper zijn dan de eigen polissen waarmee ze direct volledig verzekerd zijn voor de activiteiten van de schoonmaaksector. “Verder hebben we net de Commissie Inkoop gelanceerd en sluiten we partnerships/sponsorovereenkomsten met diverse marktpartijen. Samen met deze leveranciers gaan we (online) trainingen verzorgen, en uitleg geven over producten en innovaties. Dat helpt ondernemers. Onze leden krijgen zo kennis én voordeel, want centrale inkoop levert ook prijsreductie op. En de CAO Commissie met voorzitter Achint Atwal is net opgericht.”

In 2024 krijgt SIEV bovendien een eigen magazine. Paul is er trots op: ”Het wordt een echt fysiek blad waarin we vertellen wie we zijn, wat we doen en verhalen van leden delen.”

Positieve groei
Het doel van SIEV is om door te groeien naar 500 leden en uiteindelijk aan de CAO tafel te komen. “Het aantal leden is belangrijk voor de bonden. Zij willen zien hoeveel bedrijven je vertegenwoordigt, niet wat de omzet is.”

Paul vertelt dat SIEV het positieve gesprek met stakeholders aangaat. “Bijvoorbeeld met Tamara van Ark van Schoonmakend Nederland. Als relatief nieuwe voorzitter kijkt zij ook weer op een andere manier naar de branche dan haar voorganger(s). Tijden en lijnen veranderen, dat kunnen we gebruiken om tot elkaar te komen. Zo is er onlangs een branchebreed overleg geweest. Een mooie, gezamenlijke stap waarin we onder meer hebben gesproken over de negatieve benadering van het werk door controles. Over het effect op de gezondheid dat schoonmakers ervaren als hun werk wat ze met liefde hebben uitgevoerd, wordt afgekeurd. Hoe kunnen we dit met elkaar positief veranderen? We hebben de mensen hard nodig. Er is al een tekort, er gaan velen met pensioen, als we het vak niet interessant maken, qua financiën, respect en waardering, is er straks niet voldoende instroom om al het werk uit te voeren.”

Zelf de sleutel omdraaien
“Met al onze plannen willen we als branchevereniging beter bekend worden en zo zelf de sleutel omdraaien van ‘Waarom zitten we niet aan de CAO tafel?’ naar ‘We dragen het vak positief uit en worden zo een aantrekkelijke partij die aan de CAO tafel niet gemist mag worden”, besluit Paul.