De eerste CAO onderhandelingsdag draaide om het ‘wat en waarom’ van de voorstellen

De eerste CAO onderhandelingsdag vond plaats op 19 maart 2024. “De sfeer was goed, de gesprekken verliepen in goede harmonie”, noemt Fedde Monsma, Manager Cao, Arbeidsverhoudingen en Projecten van Schoonmakend Nederland. “Het draaide gisteren vooral om het ‘wat en waarom’. Wat zijn de voorstellen en wat zijn de achterliggende redenen om tot deze voorstellen te komen.”Schoonmakend Nederland zet in op ‘Een aantrekkelijke sector waarin mensen graag willen werken, medewerkers met plezier en in goede gezondheid blijven werken en zich verder ontwikkelen’.

Terugblik naar de aanloop naar de onderhandelingen
De onderhandelingen vinden dit keer plaats in een bijzondere context. Fedde Monsma van Schoonmakend Nederland benadrukt dat de aanloop naar deze cao-onderhandeling deze keer van extra belang is. “Het is niet gebruikelijk om terug te kijken, maar nu wel. Er is in de afgelopen jaren enorm veel gebeurd. Vanaf november 2023 zijn we actief bezig en hebben we veel leden, specialisten en deskundigen arbo gesproken én 100 ontbijtsessie met vooral MKB-werkgevers gehouden. Om te horen wat er bij hen speelt en wat zij belangrijk vinden. Verder hebben we een groot medewerkersonderzoek gehouden, uitgevoerd door een onafhankelijk bureau, waaruit we valide conclusies hebben kunnen trekken: maar liefst 75%  van de schoonmakers heeft plezier in het werk en is er ook hartstikke trots op. Zij waarderen hun werk gemiddeld met een 7,5.
De cao is opengebroken. Werkgevers in de schoonmaak hebben de afgelopen cao-periode een historische loonstijging van ruim 19% moeten doorberekenen aan hun opdrachtgevers. Dat is niet overal gelukt. Tel daarbij op de forse stijging van het Wettelijk Minimumloon (WML) die nog op stapel staat. Die drukt enorm op ons loongebouw en maakt werkgevers voorzichtig. Vooral de bedrijven in de specialistische reiniging, waarvan de medewerkers al in een hogere loongroep vallen. Schoonmakend Nederland is zich hier terdege van bewust. Tegelijkertijd kampen we met een enorme personeelsschaarste wat het belang van een aantrekkelijke sector zijn en blijven extra onderstreept.”

Uitwisseling voorstellen
De eerste onderhandelingsdag startte traditiegetrouw met de uitwisseling van de inzetbrieven. De sfeer was goed. Iedereen is zich bewust van de complexe opgave. CNV en FNV benadrukten, samen met een aantal leden van de schoonmaakregering, het belang van een goede uitvoering van de cao. De werkgevers vragen op hun beurt om constructieve onderhandelingen waarin het gemeenschappelijk belang van een aantrekkelijke sector leidend is. Hierna trapte Schoonmakend Nederland af met het voorstel vanuit de werkgevers.

Inhoud en vorm aan knelpunten
Fedde: “In de afgelopen cao-periode is in vertrouwen constructief samengewerkt tussen de sociale partners. Niet voor niets hebben we gezamenlijk de lopende cao aangepast om de bestaanszekerheid voor medewerkers te vergroten. Daarnaast hebben we samen inhoud en vorm gegeven aan belangrijke onderwerpen die in de vorige cao zijn afgesproken, zoals een begrijpelijkere cao, investeren in de kwaliteit van leidinggevenden, onderzoek naar frequent ziekteverzuim en het waarborgen van het vakmanschap. Een aantal verdient een vervolg in de komende cao.”

Aantrekkelijke werkgever
Schoonmakend Nederland ziet vier knelpunten in de sector waar wij met vakbonden over in gesprek willen. Fedde: “De belangrijkste en al eerder genoemd, is de arbeidsmarkt. Bijna 80% van de werkgevers in de schoonmaaksector maakt zich ernstige zorgen over het vinden van nieuwe medewerkers. Met een goed loon, grotere arbeidscontracten door onder meer dagschoonmaak en een aantrekkelijk (groen) arbeidsvoorwaardenpakket wil de branche nieuwe medewerkers aantrekken en zich blijven(d) onderscheiden van andere sectoren.”

Behoud medewerkers
Daarnaast ziet Schoonmakend Nederland kansen in een opleiding die (nieuwe) medewerkers kennis laat maken met de specialistische kant van het vak, zoals glaswas, vloeronderhoud en calamiteitenreiniging. Zo ontstaat een breder beeld van de (doorgroei)mogelijkheden die onze sector biedt. Deze betere zichtbaarheid in combinatie met een aantrekkelijk arbeidsvoorwaardenpakket moeten ook zijn uitwerking hebben op het behoud van medewerkers. Een andere kopzorg. Nog te veel medewerkers stromen vroegtijdig uit.

Duurzaam inzetbaar
Met een gemiddelde leeftijd van bijna 48 jaar is vergrijzing en dus uitstroom een derde knelpunt. Om te werken aan de duurzame inzetbaarheid van de huidige medewerkers zet Schoonmakend Nederland onder meer in op continue ontwikkeling. Denk aan het voortzetten van de opleiding digitale vaardigheden, taal en jaarlijkse herhaling van de basisopleiding Schoonmaak, waarin veel aandacht is voor ergonomie. “Dit vinden we heel belangrijk en blijven we faciliteren.”

Gezond en veilig werken
Daarnaast verdient gezond en veilig werken blijvend aandacht. Zo wil Schoonmakend Nederland het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) stimuleren. Ook een vitaliteitsfonds ziet Schoonmakend Nederland als belangrijke instrumenten om medewerkers gezond en vitaal te houden. Het voortzetten van het Generatiepact en (een uitbreiding van) de RVU-regeling (afhankelijk van politieke besluitvorming) tenslotte moeten ervoor zorgen dat oudere medewerkers gezond met pensioen gaan én er in goede gezondheid van kunnen genieten.
Hieraan voegt Fedde toe: “Medewerkers hebben zelf niet altijd geld om in duurzame maatregelen te investeren, terwijl dit wel nodig en/of wenselijk is. Daarom hebben wij dit voorstel gedaan om samen met de RAS en de vakbonden een vitaliteits-groenfonds op te zetten, met instrumenten die bijdragen aan de gezondheid van medewerkers, zoals een sportabonnement of leefstijlcoach, ook voor het MKB.”

“We moeten als sector vergroenen, dat is geen keuze meer, denk daarbij ook aan de Europese wetgeving op dit gebied. Als sector willen wij hieraan bijdragen, onze eigen verantwoordelijkheid nemen en vooruitdenken.”

Wat zijn de voorstellen van de vakbonden?
De voorstellen van de vakbonden zijn fors. Dit kwam in het NOS journaal al ter sprake. Je kunt zelf de voorstellen hier lezen: inzet van CNV Vakmensen en inzet van FNV., Naast de voorstellen hebben de vakbonden ook gevraagd om tijd voor de kaderleden, gedurende de bijeenkomsten. Deze tijd willen zij vooral benutten om de naleving van de CAO te bespreken. Schoonmakend Nederland geeft aan hier volledig achter te staan. Fedde: “Voor ons is het nakomen van afspraken ook van belang. Afspraak is Afspraak en waar dit fout gaat, moeten we dit samen aanpakken. In het verleden is al een handhavingscommissie ingesteld, daar kan eenieder gebruik van maken.”

Het vervolg
In de Telegraaf van 20 maart kun je de eerste reactie van Tamara van Ark op de voorstellen van de vakbonden lezen. Op 28 maart gaan de cao-onderhandelingen verder. We houden jullie op de hoogte.