Blog: Veranderen vraagt lef

Als ondernemer van een opleidings- en trainingsbureau hoor ik de term ‘veranderen’ dagelijks wel een keer voorbijkomen. Men wil gedrag veranderen, iets op het gebied van communicatie, in de manier van aansturen of juist aan de manier van werken.
En hier wordt nog wel eens wat te gemakkelijk over gedaan. Natuurlijk, sommige veranderingen zijn eenvoudig door te voeren, maar vaak ook niet. Zéker niet als het om gedrag of vaardigheden gaat.

Tegen wil en dank mee
Soms word je gedwongen om te veranderen, omdat je niet anders kan, denk aan de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de aardbeving in Turkije en Syrië. Je zit er middenin, en je moet mee in de veranderde omgeving, tegen wil en dank. Je zit dan in de overlevingsstand.

Ook op persoonlijk vlak kan het leven soms plotseling veranderen. Bijvoorbeeld door een scheiding, het overlijden van een dierbare of door ziekte. Persoonlijk zit ik nu in deze situatie. Je denkt dat je partner een hele pittige griep heeft maar het blijkt acute leukemie te zijn. Aan de ene kant staat je wereld stil, is de grond onder je voeten weggeslagen en toch moet je door. Je moet meebewegen, je aanpassen en je wordt geleefd door de medische omgeving waarin je samen terechtkomt.

Het roer moet om
Dit zijn van die momenten waarvan je zegt: “Ik ga het roer omgooien, ik ga alles anders doen, ik ga meer leven in het nu!” Zaken die je waarschijnlijk herkent als je zelf ook in een levensveranderende situatie hebt gezeten of wanneer je ze van dichtbij hebt meegemaakt. Maar heel eerlijk, hoe vaak val je niet terug in je vertrouwde doen en laten?
Hetzelfde geldt voor trainingen en opleidingen. Wij gaan altijd graag aan de slag met deelnemers om nieuw of ander gedrag te leren, hun beter te leren omgaan met veranderingen of leiders andere manieren van leidinggeven aan te leren zodat ze zich kunnen aanpassen aan de situatie of het type medewerker met wie ze samenwerken. Dit heeft allemaal te maken met gedragsverandering.

Je doet het niet alleen
Veranderen doe je niet alleen. Je hebt hiervoor mensen in je omgeving nodig om nieuwgeleerde vaardigheden of gedrag vast te houden. Bij UL-Team begint dit met een gedegen intake. Wie ben je, waar sta je nu, waar wil je naar toe en wat is je leer-/ontwikkelvraag? Het meest effectief is om de intake samen te doen met de deelnemer en de leidinggevende. Want veranderen of ontwikkelen is een teamsport. De trainer gaat vervolgens tijdens de training aan de slag met de deelnemers en hun persoonlijke leervraag of leerdoelen en de training wordt ten slotte afgerond met een persoonlijk plan. Dit is cruciaal omdat op die manier de deelnemer samen met de leidinggevende, die de deelnemer coacht, het geleerde in de praktijk kan blijven brengen.

Blijven oefenen
En hier zit meteen de volgende valkuil, want maak jij als leidinggevende tijd om je medewerkers na een training verder te begeleiden? Of besteed je er geen tijd aan ‘omdat ze nu eenmaal een training hebben gehad’? Denk nu vooral aan de trainingen die je zelf hebt gevolgd. Ik heb zelf bijvoorbeeld Excel-trainingen gevolgd, maar hiervan weet ik dat als je het niet of nauwelijks in de praktijk gebruikt, de kennis niet in je hoofd blijft zitten. Eens per jaar maak ik namelijk draaitabellen, maar hiervoor vraag ik steevast hulp aan een collega die daar een kei in is. Zorg er dus voor dat de trainingen die je zelf of die je medewerkers volgen niet zinloos zijn.

Goudvismetafoor
Ik gebruik hiervoor altijd de metafoor van de goudvis: Je hebt een kom met goudvissen die altijd rechtsom zwemmen. Je haalt er één goudvis uit en die leer je in een aparte kom linksom te zwemmen. Na een paar dagen gaat de vis terug in bij de andere goudvissen. Hoelang duurt het dat de goudvis weer rechtsom zwemt? Ik kan je zeggen: heel snel! Want de vis is veranderd, maar de omgeving niet. En zolang de omgeving niet meedoet of wanneer je de omgeving niet laat weten dat er een verandering gaande is, is het geleerde binnen no-time weg.

Veranderen vraagt lef. Lef om te reflecteren en benoemen wat je wil veranderen maar het vraagt ook lef om hulp hierbij te vragen. Dit kan hulp zijn op persoonlijk vlak, financieel of psychische hulp. Of hulp bij een training of opleiding, maar denk ook aan het vragen van ondersteuning na een training of als je geliefde weer thuis is na een lang ziekbed in het ziekenhuis.

Belinda Dekkers
Directeur Ul-Team