Blog Esther van der Lelie (Schoonmaakjournaal): ‘Denk in de kleur van je hart’

Vandaag, 5 mei 2026, vieren we de vrijheid. En denken we aan diegenen die niet vrij of veilig zijn (geweest). En dat kan wie dan ook zijn, in ieder land, en ook binnen onze mooie schoonmaakbranche. Want vrijheid gaat over jezelf mogen zijn. Met je afkomst, cultuur, gender, leeftijd. En met je gezondheid, talent, karakter, thuissituatie, energie en wat je nodig hebt om goed te kunnen leven en werken. Voor mij is vrijheid dan ook diversiteit accepteren en aandacht geven.

De song van Frank Boeijen schoot mij te binnen: ‘Denk niet wit, denk niet zwart, denk in de kleur van je hart.’ Het is een ‘oudje’ uit 1984, maar een songtekst die toen al aansloeg en nu nog steeds raakt.

Denk met je hart

Het denken met je positief gekleurde hart vind ik een heel mooi streven. Het gaat over jouzelf, jouw eigen intentie liefdevol neerzetten en overbrengen. En over de ander, die jouw intentie ontvangt en zich er prettig bij voelt. En dat is wat we naar mijn idee momenteel zo hard nodig hebben om ons veilig te voelen.

De wereld is hard. Veel mensen hebben te maken met veroordeling of zelfs agressief gedrag. In woorden en daden. Om verschillende redenen.
Omdat jouw wieg staat in een land dat in oorlog is, überhaupt omdat je in een ander land dan Nederland geboren bent.
Omdat je een vrouw bent en daarom geen rechten zou hebben.
Vanwege je gender.
Omdat je anders reageert dan iemand verwacht.
Omdat je je uitspreekt over iets wat je belangrijk vindt.
Omdat je talenten hebt waar anderen jaloers op zijn.
Dan wordt er niet altijd gereageerd vanuit dat positieve hart. Hoe vrij zijn we dan om te kunnen zijn wie we zijn? Hoe accepteren we diversiteit in de breedste zin van het woord?

Vrijheid begint bij jezelf kunnen zijn

Onlangs schreef Marc Schokker een artikel over diversiteit. Een goed stuk, waar ik graag vervolg aan geef.  Want zoals hij benoemt gaat diversiteit ook over wie je bent, hoe je in elkaar zit, wat je leuk of belangrijk vindt. Over wat je nodig hebt om goed te kunnen werken. Over wat je vanuit thuis meedraagt. Over kinderen, ouders, mantelzorg, gezondheid, stress, energie, talent en werkplezier. Kortom, over jezelf kunnen zijn in alle opzichten.

Voel je je vrij als je adhd hebt en alleen in een strikt schema moet werken? Voel je je vrij als er geen begrip is dat je je ziekmeldt vanwege migraine door menstruatie? Voel je je vrij als je enorm gestrest rondloopt om alle ballen thuis en op het werk in de lucht te houden en niemand aan jou vraagt hoe het gaat? Voel je je veilig als een collega jou pest?

Vrijheid is eigenlijk gewoon ruimte en aandacht geven aan de mens zoals die is. Aan jouw collega die de werkzaamheden misschien anders aanpakt dan jij gewend bent en er ook nog hard bij zingt en danst, maar met wie je wel de klus snel klaart. Aan de collega met wie je niet meteen aan de slag kunt gaan, maar die het nodig heeft om eerst overzicht te creëren om het werk te kunnen doen. Aan jouw collega die de Nederlandse taal nog niet zo goed beheerst, maar wel enorm goed in zijn of haar werk is.

De mens achter het schoonmaakwerk zien

Zo kom ik bij de vraag. Kennen we de mensen om ons heen goed? Weten we wanneer iemand zich vrij voelt om zichzelf te zijn?
In de schoonmaak kijken we naar planning, inzet, resultaat en oplossingen. Logisch, het werk moet gedaan worden. Maar kennen we onze schoonmakers zo goed dat we weten wie wat goed kan doen, zodat het werk met passie en volle aandacht wordt uitgevoerd en niet met tegenzin?
Weten we waar iemand blij van wordt?
Weten we wat iemand thuis nog allemaal draagt voordat de werkdag begint?
En gaan we daar goed mee om?

Bij de verkiezing van Schoonmaker van het Jaar sprak ik schoonmakers die zó blij worden van hun vak. Mensen die echt aan gaan van schoonmaken omdat ze weten wat ze bijdragen. Rust op kantoor. Een frisse werkplek. Een prettige omgeving.

Eén van de finalisten is gek op vloeronderhoud. Dat is zijn specialisme. Daar zit zijn trots en plezier. Daar wordt hij ook op ingezet.
Ik sprak een schoonmaakster die straalt als ze praat over het schoonmaken van sanitaire ruimten én koffiemachines. Ze wordt zo blij als ze ziet dat kantoorgebruikers blij zijn met de schone ruimtes en faciliteiten. Binnen haar team is dit bekend en ze mag zichzelf hier helemaal in uitleven. Dan zie je wat het doet om iemand te kennen en in de eigen kracht te zetten. En daar gaat diversiteit dus ook over.

Praten mét schoonmakers biedt ruimte en positief resultaat

Misschien praten we in de schoonmaak nog te vaak óver schoonmakers en nog te weinig mét schoonmakers. Dat gesprek mogen we vaker voeren. Aan tafel. Op locatie. In het team. Gewoon vragen: waar word jij blij van? Wat kost jou energie? Wat heb jij nodig om goed te kunnen werken? Waar zit jouw talent? Wat zou jouw werk nog fijner maken?

Volgens mij begint daar het vrij zijn en veilig voelen. Fijn en goed samenwerken. Meer betrokkenheid. Meer begrip. Meer plezier.

Diversiteit accepteren is geen vinkje. Het is denken met je hart

Diversiteit is geen apart project dat een vinkje op het lijstje mag krijgen. We beleven het dagelijks, waar je ook bent en werkt. Het zijn de mensen en hun verhalen. Vrijheid zit voor mij in de ruimte om jezelf te mogen zijn, gezien te worden in wat je meebrengt en te kunnen werken vanuit je eigen kracht. En om iedere persoon goed tot recht te laten komen, mogen we iedere dag denken en doen in de mooie kleuren van ons hart.

Esther van der Lelie
Hoofdredacteur Schoonmaakjournaal