Week lezen en schrijven: Laaggeletterdheid bespreekbaar maken, ook op de werkvloer

Ruim 3 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Dat blijkt uit een uitgebreid onderzoek van journalist Allart van der Woude voor De Groene Amsterdammer. Het zijn cijfers die ook de schoonmaakbranche raken: laaggeletterdheid is overal, óók op de werkvloer. Deze Week van lezen en schrijven (8-15 september) is een goed moment om erbij stil te staan. Met voorbeelden van Gradez en Ul-Team.

De gevolgen zijn groot. Mensen die moeite hebben met basisvaardigheden lopen een hoger risico op armoede, hebben vaker gezondheidsproblemen, en missen kansen om zich verder te ontwikkelen in werk en maatschappij.

Toch blijft een groot deel van hen onzichtbaar. Vooral Nederlanders die in hun moedertaal zijn opgegroeid (de zogenoemde NT1’ers) weten hun lage taalvaardigheid vaak jarenlang te verbergen. Dit is een groep van zo’n 800.000 mensen. Schaamte en negatieve ervaringen met onderwijs en de bemoeienis van de overheid spelen hierin een grote rol.

Hoe bereik je deze groep?

Stichting Lezen en Schrijven benadrukt dat het bespreekbaar maken van laaggeletterdheid cruciaal is. Dat kan alleen door samenwerking in een sterk netwerk, ook binnen de schoonmaakbranche. Want wie dagelijks in contact staat met medewerkers, collega’s of klanten, kan signaleren, doorverwijzen en ondersteunen.

Het vraagt om krachtenbundeling in het sociaal domein en in bedrijven. Schoonmaakorganisaties die laaggeletterdheid op de agenda zetten, investeren niet alleen in hun mensen, maar ook in duurzame kwaliteit en betrokkenheid.

Lees het volledige artikel van Allart van der Woude in De Groene Amsterdammer.

Week van Lezen en Schrijven
Deze week, van 8 t/m 15  september 2025, vindt de Week van Lezen en Schrijven plaats. Dat is hét moment om binnen organisaties stil te staan bij dit thema, het gesprek aan te gaan en samen te werken aan oplossingen. Want alleen door laaggeletterdheid zichtbaar te maken, creëren we nieuwe kansen voor medewerkers, voor bedrijven en voor de samenleving.

Een voorbeeld van een bijdrage aan de Week van Lezen en Schrijven is Gradez. Eigenaar Leon Habraken deelt: In Nederland hebben 3 miljoen mensen moeite met lezen en schrijven. In de schoonmaakbranche geldt dit zelfs voor 40% van de medewerkers. Dat betekent dat bijna de helft van alle schoonmakers dagelijks tegen obstakels aanloopt. Bijvoorbeeld bij het lezen van het werkprogramma. Daarom hebben we in Gradez een module toegevoegd die taken niet alleen in woorden uitlegt, maar vooral met duidelijke pictogrammen. Zo is voor de medewerker in één oogopslag duidelijk wat er moet gebeuren. Tijdens de Week van Lezen en Schrijven, van 8 t/m 15 september, zetten we dit extra in de spotlight.”

Ook UL-Team draagt er zorg voor dat alle schoonmakers die zij opleiden de opleiding kunnen volgen: ” Een paar jaar geleden maakten we samen met Stichting Lezen en Schrijven de Woordkaarten Schoonmaak: een praktische set met 250 veelvoorkomende woorden, elk voorzien van een duidelijke foto. Deze woordkaarten worden ingezet als voorbereiding op de basisvakopleiding schoonmaak. Zo oefenen deelnemers vooraf met de belangrijkste vaktermen, waardoor ze de lesstof beter begrijpen en met meer vertrouwen aan de slag kunnen in de praktijk. De kaarten zijn eenvoudig in gebruik en sluiten aan bij verschillende taalniveaus en leerstijlen. Ze maken vaktaal visueel en toegankelijk.”