Plastictafel: Nederland kan koploper circulair plastic worden

Vertegenwoordigende partijen uit de plastic keten, zowel chemie, maakindustrie, recyclers, afvalverwerkers en merkeigenaren hebben in juli 2025 hun concrete plannen gepresenteerd met de ambitie om Nederland nummer 1 te maken op het gebied van circulair plastic. De partijen hebben op verzoek van het kabinet in twee maanden tijd normerende en beprijzende maatregelen onderzocht om de plasticrecycling en investeringen in circulaire keten te stimuleren.

Nederland behoort momenteel bij de top 3 van de Europese plastic- en recyclingindustrie maar zakt helaas rap weg. Net als elders in de industrie drukken bijvoorbeeld de hoge energiekosten en het ongelijke speelveld met de buurlanden zwaar op de branche. Afgelopen jaar gingen al tien recyclingbedrijven failliet en ook de chemie en maakbedrijven ervaren moeilijkere tijden. Vooral goedkoop plastic uit bijvoorbeeld China speelt de sector parten.

Alternatieve plannen
Het kabinet had eerder plannen die beoogden de circulariteit te verbeteren, zoals de plasticnorm en een plasticheffing van een half miljard euro. Die zijn geschrapt, omdat Nederland hiermee in Europa uit de pas zou lopen. Dat zou de problemen waarin bedrijven al zitten juist vergroten, waardoor het nog lastiger wordt om in eigen land te blijven produceren.

De Plastictafel is daarom gevraagd om alternatieve plannen te maken. Dit levert een pakket aan maatregelen op. Grote bedrijven en retailers gaan versterkt inzetten op het inkopen van circulair plastic, het oprichten van Circulaire plastic Bank en een ‘bonus’ voor circulair plastic in verpakkingen via tariefdifferentiatie binnen de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (upv). Een nieuw idee is de ‘circulaire hefboom’ om producten met circulaire plastics aantrekkelijker te maken ten opzichte van fossiele plastics. Dit kan volgens de Plastictafel ook, net zoals Verpact dit nu gaat doen, via de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Ook wordt aan de overheid gevraagd meer circulair plastic in te kopen en om de gereserveerde klimaatmiddelen in te zetten voor het verlagen van operationele kosten van recyclers. Zonder deze lastenverlichting én extra marktvraag bouwen bedrijven liever elders in de EU. Een gemiste kans voor Nederland.

VNO-NCW en de andere partijen aan de Plastictafel – bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties – gaan in overleg met het kabinet om de maatregelen gezamenlijk uit te werken en mogelijk te maken.

Minder afval
Nederland wil inzetten op circulariteit omdat we niet zonder plastic kunnen. We hebben het nodig voor verpakkingen, maar het is ook onmisbaar in bijvoorbeeld de gezondheidszorg. Hergebruik van plastic maakt ons minder afhankelijk van fossiele grondstoffen en bespaart CO2 bij zowel de productie van plastic als bij de verbranding ervan.

Concurrentiepositie
De deelnemers aan de Plastictafel hebben ook alternatieven voor geschrapte plasticheffing verkend, maar constateren dat heffen binnen het circulaire plasticsdomein in iedere schakel van de keten de concurrentiepositie aantast en de ambitie om koploper te zijn verder uit beeld brengt. Dat geldt evenzeer voor de heffingen in de afvalsector waardoor investeringen en toegang tot de plastic grondstoffen juist worden belemmerd.

Met de Plastictafel pleit VNO-NCW bovenal voor EU-brede normering van circulaire plastics, bescherming tegen goedkoop plastic van buiten Europa en uitbreiding van Europese productregelgeving naar andere sectoren. Ook vindt de ondernemersorganisatie het van groot belang om de koppeling met het klimaatbeleid te blijven maken.

Persbericht Nederlandse plastictafel presenteert aanpak om circulaire plasticsector op 1 te zetten

Eindrapportage Plastictafel 1 juli 2025

Bron: VNO-NCW