Gezonde contracten nu en in de toekomst

De krapte op de arbeidsmarkt en de schaarste aan grondstoffen hebben effect op kwaliteit en kosten. Duidelijk is dat er veel ontwikkelingen in een versnelling zijn gekomen. Wat is er nodig vanuit alle stakeholders om te dealen met onzekerheden en veranderingen?

Jaarlijks organiseert Atir de branchemiddag voor schoonmaak. Ditmaal op 1 december met als doel elkaar te inspireren op het thema gezonde contracten nu en in de toekomst door marktontwikkelingen en kennis uit te wisselen. Om extra inspiratie te brengen vanuit een ander perspectief was Sabine Kam-Schuil van ‘Wij zijn Wakker’ uitgenodigd. Een energievolle middag met directies van schoonmaakbedrijven en adviseurs van Atir.

Sabine nam de aanwezigen mee in haar ervaringen vanuit haar HR expertise en ervaringen bij Heineken en komt al snel uit bij Excelleren in samenwerken. Hiervoor is vertrouwen nodig tussen samenwerkende partijen. Pas dan durf je je kwetsbaar op te stellen, belangen te bespreken, consequenties te delen en oplossingen te bespreken. Dan weet je waar je elkaar aan kunt vullen, durf je samen dingen uit te proberen en kom je tot innovatieve en constructieve oplossingen voor gezamenlijke uitdagingen. In hoeverre zijn de medewerkers en managers in de schoonmaakbranche in staat om een gelijkwaardige samenwerking aan te gaan, voelen zij zich veilig zowel in de klantomgeving als de werkgever/werknemer omgeving?

Veilig voelen in de samenwerking is, zoals Sabine vertelt, een voorwaarde voor de energie die nodig is om te vernieuwen, om te excelleren in samenwerken. Onderstaand model geeft een duidelijk beeld hoe mensen reageren in verschillende omgevingen en combinaties van daadkracht en zorg. Veel lef en daadkracht vraagt ook om veel zorg en aandacht. Het één zonder het ander is minder succesvol.

De weg naar écht samenwerken
Marieke Weerts, managing partner bij Atir, maakte vervolgens de link naar de schoonmaakbranche en deelde de trends en ontwikkelingen die Atir ervaart vanuit haar adviespraktijk. Waaronder de gerealiseerde ontwikkeling naar gelijkwaardige gesprekspartners en de ontwikkeling naar steeds meer wederkerigheid binnen contracten en de samenwerking. De wens om écht met samenwerking aan de slag te gaan en samen te ontwikkelen binnen een overeenkomst. De weg naar hoe dit te bereiken in de praktijk blijkt niet altijd eenvoudig. Tegelijkertijd is duidelijk dat transparantie en rechtmatigheid van contracten een prominent onderwerp van gesprek blijft. Marieke: “Dit zien we ook terug in de aandacht voor wederkerigheid in overeenkomsten en contractvoorwaarden. Denk aan contractduur en verlengingsvoorwaarden maar ook indexatiemogelijkheden gedurende het contract.”
Om vervolgens met de deelnemers op een aantal thema’s te verdiepen wat er nodig is om tot gezonde en succesvolle contracten nu én in de toekomst.

Gezonde en succesvolle contracten
Margriet van Dijken, managing partner Atir: “De arbeidskrapte wordt door de schoonmaakbedrijven niet ervaren als de grootste bedreiging voor gezonde en succesvolle contracten. Veel meer bepalend is hoe we er samen met elkaar mee omgaan.” Door bijvoorbeeld krachten te bundelen, tussen schoonmaakbedrijven en in de keten met andere services, ben je sterker. Het zo vroeg als mogelijk deelgenoot maken van de opdrachtgever als het niet meer lukt, dat is beter dan het contact vermijden en terugtrekken. Het beperkt de mogelijkheid om waar nodig ook samen met de opdrachtgever tot (tijdelijke) oplossingen te komen.

Flexibiliteit
Dit vraagt ook om enige flexibiliteit in denken en doen bij zowel dienstverlener, adviseur als klant. Sommige uitgangspunten in een contract of eisen die tot nu toe heel gewoon waren om te stellen, komen in de huidige tijd in een ander daglicht te staan. Als voorbeeld is het stellen van taal eisen aan schoonmakers, wellicht dat een ruimere benadering naar ‘kunnen communiceren over de werkzaamheden’ passender is. Deze tijd vraagt ook om positiviteit: denken in mogelijkheden: wat is wel mogelijk, welke oplossingen zijn er wel. De uitdaging is om binnen contracten te voorzien in mogelijkheden om met uitdagingen en ontwikkelingen in de toekomst om te kunnen gaan, een te dicht getimmerd contract met veel eisen kan hierin beperken.

Zowel de schoonmaakbranche als de opdrachtgevers zijn geneigd om vooral te letten op wat er niet is. Systemen zijn opgezet om dit te kunnen ondersteunen en op af te rekenen, denk hierbij aan de oorsprong van kwaliteitscontroles. Er wordt gekeken naar afwijkingen en fouten. De mindset kan anders, wat is er mogelijk om te motiveren en te stimuleren. Wellicht ligt daar ook nog een belangrijke sleutel tot succes in het vergroten van de aantrekkelijkheid van de schoonmaaksector in de arbeidsmarkt.

Opportunities
Margriet: “Een ander speerpunt is dat de schoonmaakdienstverlening zich uitstekend leent voor het uitdragen en ondersteunen van grote thema’s bij klanten, denk hierbij aan duurzaamheid zowel sociale duurzaamheid als milieu.” Duurzaamheid zichtbaar maken voor gebouwgebruikers, maar ook het uitdragen van trots door de schoonmakers dat zij een waardevolle bijdrage hebben aan de thema’s van de opdrachtgever. Trots wat op zijn beurt weer bijdraagt aan werkgeluk.

Het in kunnen zetten van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt biedt mogelijk ook meer mogelijkheden en potentieel als oplossing voor de personeelskrapte. Hierbij moeten we niet vergeten dat het extra tijd een aandacht vergt om dit mogelijk te maken en de mensen de begeleiding te bieden die nodig is. Als dit voor een opdrachtgever een prominent onderwerp is, vraagt dit om een contract met passende voorwaarden en vooral ook ruimte binnen het contract om dit ook te kunnen realiseren.

Inzicht en inspiratie
Al met al werd de middag door de aanwezigen als waardevol beschouwd, met nieuwe inzichten en inspiratie waarbij we allemaal, dienstverleners, adviseurs én opdrachtgevers, onze rol en bijdrage hebben voor gezonde schoonmaakcontracten en succesvolle samenwerkingen.

Voor meer informatie over aanbestedingsadvies: www.atir.nl