AI-expert Aaron Mirck over het AI-dilemma voor managers: moet je AI-gebruik vermelden of verzwijgen?
In onze eigen serie over AI in schoonmaak citeren we AI-expert Aaron Mirck. Aaron waardeert dit en deelt nu ook graag een extra bericht over het AI dilemma voor managers. Zij zijn namelijk niet de enige die AI gebruiken en soms professioneel uitglijden. Zo kwam premier Jetten onder vuur omdat hij zijn sociale media berichten heeft laten schrijven door AI. Ook diverse leden van het kabinet konden op kritiek rekenen, want hun speeches waren geschreven door AI. Dat maakt dit AI-dilemma voor managers volgens Aaron urgent: vermeld of verzwijg je het gebruik van AI?
AI-storm in een glas water?
Er zijn mensen die menen dat de commotie over Jettens posts een storm in een glas water is. Zij vinden bijvoorbeeld dat we niet moeten doen alsof politieke communicatie vóór ChatGPT volledig door politici zelf werd geschreven en volledig authentiek was. De gedachte is: over een paar jaar lachen we om deze discussie. Ze verwachten dat we het gebruik van AI over een poosje niet meer noemenswaardig vinden, omdat het simpelweg niet het vermelden waard is. Net zoals het niemand opvalt dat ik dit stukje in een Word-document schreef in plaats van op een bloknoot. En Word is ook AI, want het verbetert mijn spelfouten.
Het zou kunnen dat we over een paar jaar lachen om deze discussie. Maar we kunnen, geloof ik, de toekomst niet voorspellen. Daarbij, het is wel zo verstandig om het zekere voor het onzekere te nemen. En nu leidt het gebruik van AI tot ophef. Dus doen we er goed aan over na te denken of we het gebruik van AI altijd vermelden. Want laten we eerlijk zijn, we voelen in onze onderbuik: dit is door Claude, Copilot, Gemini, ChatGPT of Le Chat gemaakt, maar niet door een mens.
Je herkent AI aan het gebruik van het gedachtestreepje –, het type zinconstructies (het is niet warm, nee, het is heet!), veel Anglicismen (meer zwaar in plaats van zwaarder) en on-Nederlandse overdreven aardige bewoordingen. Dat brengt ons op de vraag: kan je het gebruik verzwijgen of moet je het vermelden? En in welk geval moet je in ieder geval transparant zijn?
Vuistregel: vermeld bron bij letterlijk citaat
Je kan het gebruiken van AI vergelijken met het citeren van een boek, brief, gesprek, krant, etc. Als je je eigen gedachten of woorden letterlijk terugziet in andermans werk, maar je wordt niet als bron vermeld, dan voel je je behoorlijk genept. Nu zal AI zich niet genept voelen als het letterlijk geciteerd wordt. Maar de lezer die doorheeft dat er AI gebruikt is, voelt zich wel genept. De vuistregel is: als het een letterlijk citaat is, is het wel zo netjes om de bron te noemen. Dat geldt ook als AI de bron is, zolang het een letterlijk citaat is.
Vuistregel: wees transparant
Dat het zinnig is om de bron te noemen, geldt vooral bij kwesties die draaien om vertrouwen en validatie, dan is het extra belangrijk om transparant te zijn. Zoals wetenschappelijk, journalistiek, politiek en juridisch werk, dat vraagt om eerlijkheid en transparantie.
Het is nogal voor de hand liggend, maar helaas niet overal doorgedrongen: eerlijk duurt het langst. Zoals een KPMG-rapport dat over AI ging, maar door AI gemaakt bleek te zijn en veel fouten bevatte. Dat had niet alleen baat gehad bij een kritischer oog, maar ook bij meer transparantie. Net zoals het nogal logisch is om eerlijk te zijn over AI-gebruik als ernaar gevraagd wordt (dit is een tip waar ministers en staatssecretarissen veel aan hebben).
Betekent dat er met lettergrootte 64 in je volgende draaiboek, plan, presentatie of email vermeld moet worden dat je gebruik hebt gemaakt van AI? Absoluut niet. Misschien krijg je af en toe wel een mailtje van iemand die dat verstuurt vanaf z’n smartphone, waarbij onderaan dat mailtje staat: ‘dit mailtje is verstuurd van mijn mobiel, vergeef me de typefouten’ (of iets dergelijks). Waarom zouden we niet hetzelfde doen met AI? ‘Dit plan is mede tot stand gekomen door AI.’ Voilà.
Vuistregel: geen bron nodig bij AI als inspiratiebron
Maar er zijn ook gevallen waar je je kan afvragen hoe nodig het vermelden van het gebruik van AI is. Als je AI alleen als inspiratiebron gebruikt, maar de content herziet, dan is het de vraag of je AI moet vermelden. Je gebruikt immers AI als sparringpartner, niet als ghostwriter. Ook het gebruik van AI als supercomputer is geen kwestie van het dilemma vermelden of verzwijgen. Immers, het gebruiken van rekenmachines wordt ook niet vermeld. Zelfs niet door scholieren die de kantjes ervan af lopen.
We zijn allemaal aan het uitvogelen hoe we met AI gaan werken. Deze vuistregels kunnen jou en premier Jetten daarbij helpen. Stel jezelf de vraag: heb ik AI geciteerd? Is het antwoord ja, vermeld dan dat je AI hebt gebruikt. Wees daarbij transparant en eerlijk. En heb je AI alleen als inspiratiebron gebruikt, dan hoef je je geen zorgen te maken.
Over Aaron Mirck
Aaron Mirck is schrijver en spreker over AI. Bovenstaande is een tekst die afkomstig is uit zijn boek, Het enige AI-boek dat je als manager moet lezen, dat begin 2027 uitkomt. AI is niet letterlijk geciteerd voor dit stuk.
