19 oktober 2023

Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

Op 12 oktober was de documentaire Onzichtbaar te zien op op televisie (NPO2). 21 oktober volgt om 17.00 uur een herkansing in het Eye Filmmuseum in Amsterdam voor wie de uitzending gemist heeft. Het is een documentaire van regisseur Gabrielle Provaas waarin ze helden belicht die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers in hun dagelijks leven, van schoonmaak op scholen, in kantoren tot ziekenhuizen en straten. 

In de podcast Kunststof van NTR vertelt regisseur Gabrielle Provaas meer over haar beweegredenen en de documentaire zelf. “Wat zou er gebeuren als alle schoonmakers in Nederland twee weken hun werk neerleggen?” De eerste vraag aan de regisseur is meteen een retorische. Provaas belicht in haar nieuwe documentaire Onzichtbaar de helden die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers en neemt je mee in hun dagelijkse leven: van scholen en kantoren, tot ziekenhuizen en straten. Schoonmakers werken overal. “Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken.”

Trotse schoonmakers
Gabrielle Provaas heeft een scherp oog voor sociale structuren en maatschappelijk onrecht. Wat in Onzichtbaar meteen opvalt: de bazen en controleurs zijn bijna allemaal wit, de schoonmakers zijn bijna allemaal afkomstig uit een ander land én zijn soms de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig. Ze moeten snel werken (héél snel!), anders zijn ze niet op tijd klaar. Terwijl de bazen vooral denken aan winstmaximalisatie, moeten zij de barricaden op. “Wij, trotse schoonmakers zullen altijd blijven vechten voor onze rechten”, zegt een van hen tijdens een FNV-manifestatie.

Oog voor anderen
“Toen we aan dit project begonnen wilde ik per se géén Ken Loach-achtige film maken. Het is geen sociaal pamflet en ik ben al helemaal niet op zoek naar medelijden. Want ik heb echt wel oog voor anderen, ook voor jongeren die Red Bull drinken en hun blikjes op straat gooien”, vertelt Provaas.

De Jeugd van Tegenwoordig
De soundtrack wordt verzorgd door niemand minder dan Bas Bron van De Jeugd van Tegenwoordig. “Schoonmaken is een dynamisch beroep, ik wilde dus ook dynamische muziek. Tijdens corona had ik toevallig de hele tijd een plaat van De Jeugd op repeat. Toen heb ik via via Bas benaderd: of hij niet iets wilde bedenken.”

“Hij zei meteen “ja” en daar was ik best verbaasd over want hij is een hele grote. Maar hij was enthousiast omdat hij zelf ooit vliegtuigen had schoongemaakt. Trouwens wel jammer: het is ons niet gelukt om op Schiphol mee te kijken naar het schoonmaakwerk.”

‘Hotels zijn het ergst’
Het vliegtuig zien we dus niet, wel brengt Onzichtbaar ons langs alle decors van het schoonmaken. Niet alleen volgen we zes schoonmakers van nabij, krijgen we een inkijkje in hun persoonlijke leven en de problemen waar ze mee zitten. We gaan ook mee de straat op, kantoren in, school, trein, ziekenhuis, sporthal, peeskamertjes, hotelkamers.
“Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken. Het is ongelofelijk wat een bende mensen er van maken. Je krijgt 18 minuten per kamer, en dan moet je er soms twintig of dertig achter elkaar doen. Ik zou zeggen: altijd een fooi achterlaten!” Aldus Provaas.

Onzichtbaar leger
De film begint en eindigt met het afvalverwerkingsstation, waar alle troep wordt verzameld om de verbrandingsoven in te gaan. Prachtige beelden, aanstekelijke muziek. Je zou haast vergeten dat het om ónze vieze troep gaat, opgeruimd door een onzichtbaar leger van onderbetaalde krachten. Iedere dag opnieuw.’

Wil je de film zien? Kijk deze dan terug op NPO of ga op 21 oktober om 17.00 uur naar het Eye Filmmuseum.

Deel dit artikel

Ook interessant:

15 september 2023

#FOTOFRIDAY Volière schoonmaak

Mensink Schoonmaak verzorgde een bijzondere schoonmaak opdracht: volières schoonmaken. Zij deden dit met verve. Bij het Parkgebouw in Rijssen staat een mooie volière. Vanwege het 100 jarig bestaan wilde...

09 april 2025

Mediahuis Nederland en Facilicom Solutions verlengen samenwerking voor vijf jaar

In de wereld van de media is flexibiliteit cruciaal. De sector is constant in beweging, wat vraagt om een partner die kan meegroeien en zich kan aanpassen aan de...

17 april 2025

Positieve ontwikkelingen bij SIEV in roerige tijden

Op 10 april lieten verschillende leden van SIEV, tijdens de ALV bij Wecovi, weten bijzonder positief over de ontwikkelingen binnen de branchevereniging. Omdat het ledenaantal, de komst van partners...

04 december 2018

FNV-schoonmakers voeren Sinterklaas-actie: bazen krijgen het niet meer cadeau

Dinsdag 4 december van 08.30 en 15.30 uur voeren schoonmakers in Groningen actie voor een cao met respect. Ze willen een leefbaar loon, een goede reiskostenvergoeding in de vorm...

30 juni 2025

Natalie Hofman nieuwe business unit directeur bij HEYDAY Interim

Natalie Hofman is per 1 juli aangesteld als de nieuwe business unit directeur bij HEYDAY Interim, een zelfstandige business unit binnen Draaijer-HEYDAY Group. Met haar komst is het managementteam...

05 oktober 2026

Asito viert samen eten van Schiphol tot de campus

Op bijna 100 werkplekken in Nederland schuiven schoonmakers en medewerkers van klantorganisaties volgende week samen aan tafel. Tijdens Asito samen eten, van 5 tot en met 9 oktober, worden...

10 juli 2025

Kabinet zet volgende stap in strijd tegen schijn-zzp’ers: bewijslast gaat naar de werkgever

Zzp’ers die minder dan 36 euro per uur verdienen, krijgen vanaf juli 2026 meer bescherming. Zij kunnen eisen als werknemer behandeld te worden, tenzij de opdrachtgever kan aantonen dat...

19 november 2024

Wereldtoiletdag: waarom zijn toiletten belangrijk?

Op 19 november is het Wereldtoiletdag. Waarom deze dag jaarlijks wordt geinitieerd? Omdat iedereen toegang zou moeten hebben tot een toilet dat veilig, hygiënisch en privé is. Wereldwijd is...

20 mei 2025

Schoonmaken met warmte en slimme AI-technologie

Dreame Technology  lanceert de H15 Pro Heat. Een nieuwe nat- en droog steelstofzuiger die AI-gestuurde reiniging combineert met heetwatergebruik. De H15 Pro Heat is Dreame’s eerste steelstofzuiger die reinigt...

10 maart 2026

Interclean Amsterdam 2026 is terug met een sterke focus op automatisering, robotica en duurzaamheid

Interclean Amsterdam 2026 keert terug naar RAI Amsterdam als de belangrijkste ontmoetingsplek voor de schoonmaak- en hygiënesector. Internationale fabrikanten, en professionals vanuit de hele wereld komen samen in een...