19 oktober 2023

Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

Op 12 oktober was de documentaire Onzichtbaar te zien op op televisie (NPO2). 21 oktober volgt om 17.00 uur een herkansing in het Eye Filmmuseum in Amsterdam voor wie de uitzending gemist heeft. Het is een documentaire van regisseur Gabrielle Provaas waarin ze helden belicht die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers in hun dagelijks leven, van schoonmaak op scholen, in kantoren tot ziekenhuizen en straten. 

In de podcast Kunststof van NTR vertelt regisseur Gabrielle Provaas meer over haar beweegredenen en de documentaire zelf. “Wat zou er gebeuren als alle schoonmakers in Nederland twee weken hun werk neerleggen?” De eerste vraag aan de regisseur is meteen een retorische. Provaas belicht in haar nieuwe documentaire Onzichtbaar de helden die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers en neemt je mee in hun dagelijkse leven: van scholen en kantoren, tot ziekenhuizen en straten. Schoonmakers werken overal. “Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken.”

Trotse schoonmakers
Gabrielle Provaas heeft een scherp oog voor sociale structuren en maatschappelijk onrecht. Wat in Onzichtbaar meteen opvalt: de bazen en controleurs zijn bijna allemaal wit, de schoonmakers zijn bijna allemaal afkomstig uit een ander land én zijn soms de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig. Ze moeten snel werken (héél snel!), anders zijn ze niet op tijd klaar. Terwijl de bazen vooral denken aan winstmaximalisatie, moeten zij de barricaden op. “Wij, trotse schoonmakers zullen altijd blijven vechten voor onze rechten”, zegt een van hen tijdens een FNV-manifestatie.

Oog voor anderen
“Toen we aan dit project begonnen wilde ik per se géén Ken Loach-achtige film maken. Het is geen sociaal pamflet en ik ben al helemaal niet op zoek naar medelijden. Want ik heb echt wel oog voor anderen, ook voor jongeren die Red Bull drinken en hun blikjes op straat gooien”, vertelt Provaas.

De Jeugd van Tegenwoordig
De soundtrack wordt verzorgd door niemand minder dan Bas Bron van De Jeugd van Tegenwoordig. “Schoonmaken is een dynamisch beroep, ik wilde dus ook dynamische muziek. Tijdens corona had ik toevallig de hele tijd een plaat van De Jeugd op repeat. Toen heb ik via via Bas benaderd: of hij niet iets wilde bedenken.”

“Hij zei meteen “ja” en daar was ik best verbaasd over want hij is een hele grote. Maar hij was enthousiast omdat hij zelf ooit vliegtuigen had schoongemaakt. Trouwens wel jammer: het is ons niet gelukt om op Schiphol mee te kijken naar het schoonmaakwerk.”

‘Hotels zijn het ergst’
Het vliegtuig zien we dus niet, wel brengt Onzichtbaar ons langs alle decors van het schoonmaken. Niet alleen volgen we zes schoonmakers van nabij, krijgen we een inkijkje in hun persoonlijke leven en de problemen waar ze mee zitten. We gaan ook mee de straat op, kantoren in, school, trein, ziekenhuis, sporthal, peeskamertjes, hotelkamers.
“Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken. Het is ongelofelijk wat een bende mensen er van maken. Je krijgt 18 minuten per kamer, en dan moet je er soms twintig of dertig achter elkaar doen. Ik zou zeggen: altijd een fooi achterlaten!” Aldus Provaas.

Onzichtbaar leger
De film begint en eindigt met het afvalverwerkingsstation, waar alle troep wordt verzameld om de verbrandingsoven in te gaan. Prachtige beelden, aanstekelijke muziek. Je zou haast vergeten dat het om ónze vieze troep gaat, opgeruimd door een onzichtbaar leger van onderbetaalde krachten. Iedere dag opnieuw.’

Wil je de film zien? Kijk deze dan terug op NPO of ga op 21 oktober om 17.00 uur naar het Eye Filmmuseum.

Deel dit artikel

Ook interessant:

22 november 2023

Gezocht: HR-professionals voor verbeteren positie vrouwen op arbeidsmarkt

Voor een onderzoek naar de economische zelfstandigheid van vrouwen op de arbeidsmarkt worden HR-professionals van bedrijven gezocht. De onderzoekers willen van gedachten wisselen over hoe de positie van vrouwen...

07 november 2023

Hago Zorg en Maasstad Ziekenhuis in finale Best Practice Award 2023

“We zijn genomineerd met de case ‘Van schoonmaken naar samen zorgen!’ in het Maasstad Ziekenhuis.” vertelt Hago Zorg. Dit jaar staat de Best Practice Award in het teken van...

08 augustus 2023

Best Practice Award: De stem van de schoonmaker

Op 7 december 2023 vindt de uitreiking van de Best Practice Awards 2023 plaats. Thema dit jaar is ‘De stem van de schoonmaker’. Het gaat vaak over de opdrachtgevers...

24 september 2019

Chief Happiness Officer Paul Raaijmakers (St. Anna Zorggroep): “Human capital is een groot goed”

Hoe krijg je je personeelsbestand op orde? Hoe krijg je de patiëntbeleving op torenhoog niveau? “Investeren in human capital wordt steeds belangrijker. Human capital is een groot goed, voor...

03 februari 2026

Floris Smeitink benoemd tot Commercieel Directeur bij Facility Groep Nederland

𝐍𝐚 𝐧𝐞𝐠𝐞𝐧 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐰𝐞𝐫𝐤𝐳𝐚𝐚𝐦 𝐭𝐞 𝐳𝐢𝐣𝐧 𝐠𝐞𝐰𝐞𝐞𝐬𝐭 𝐚𝐥𝐬 𝐂𝐨𝐦𝐦𝐞𝐫𝐜𝐢𝐞𝐞𝐥 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐠𝐞𝐫 𝐞𝐧 𝐢𝐧 𝐭𝐨𝐭𝐚𝐚𝐥 𝐭𝐰𝐢𝐧𝐭𝐢𝐠 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐞𝐫𝐯𝐚𝐫𝐢𝐧𝐠 𝐢𝐧 𝐝𝐞 𝐛𝐫𝐚𝐧𝐜𝐡𝐞, 𝐳𝐞𝐭 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐢𝐬 𝐒𝐦𝐞𝐢𝐭𝐢𝐧𝐤 𝐞𝐞𝐧 𝐯𝐞𝐫𝐯𝐨𝐥𝐠𝐬𝐭𝐚𝐩. 𝐏𝐞𝐫 𝟏 𝐣𝐚𝐧𝐮𝐚𝐫𝐢 2026 𝐢𝐬...

07 april 2026

Kabinet komt met leer‐ en groeiplan voor basisvaardigheden volwassenen

Op 4 maart vond het commissiedebat Leven Lang Ontwikkelen en Laaggeletterdheid plaats in de Tweede Kamer. Staatssecretaris Judith Tielen komt met een leer‐ en groeiplan voor taal, rekenen en...

11 januari 2024

Elis neemt Moderna over

In 1964 begonnen Henk en Leida Olsman met trots Moderna. Door de jaren heen groeide het bedrijf uit tot een innovatieve en duurzame specialist op het gebied van linnen,...

03 oktober 2025

Vebego’s Smart Integreated wint European Cleaning & Hygiene Award

“Vol trots kunnen we vertellen dat we gisterenavond deze prestigieuze award gewonnen hebben in de categorie ‘Digital Transformation'”, laat Vebego Cleaning Services weten. Zij wonen de award voor Smart...

20 juli 2026

Landelijk Steunpunt Arbeidsmigratie (UWV) informeert over ‘Asielzoekers aan het werk’

Op 23 en 25 juni heeft het Landelijk Steunpunt Arbeidsmigratie (LSA) van UWV, in samenwerking met brancheorganisatie SIEV, een groot aantal werkgevers uit de schoonmaakbranche geïnformeerd over de mogelijkheden...

01 september 2026

AI als praktische assistent: zo wordt het nu al gebruikt

Wie bij AI direct denkt aan robots die zelfstandig gebouwen schoonmaken, kijkt ver vooruit. De huidige praktijk begint vaak dichterbij. AI controleert teksten, vat informatie samen, ondersteunt bij offertes...