19 oktober 2023

Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

Op 12 oktober was de documentaire Onzichtbaar te zien op op televisie (NPO2). 21 oktober volgt om 17.00 uur een herkansing in het Eye Filmmuseum in Amsterdam voor wie de uitzending gemist heeft. Het is een documentaire van regisseur Gabrielle Provaas waarin ze helden belicht die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers in hun dagelijks leven, van schoonmaak op scholen, in kantoren tot ziekenhuizen en straten. 

In de podcast Kunststof van NTR vertelt regisseur Gabrielle Provaas meer over haar beweegredenen en de documentaire zelf. “Wat zou er gebeuren als alle schoonmakers in Nederland twee weken hun werk neerleggen?” De eerste vraag aan de regisseur is meteen een retorische. Provaas belicht in haar nieuwe documentaire Onzichtbaar de helden die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers en neemt je mee in hun dagelijkse leven: van scholen en kantoren, tot ziekenhuizen en straten. Schoonmakers werken overal. “Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken.”

Trotse schoonmakers
Gabrielle Provaas heeft een scherp oog voor sociale structuren en maatschappelijk onrecht. Wat in Onzichtbaar meteen opvalt: de bazen en controleurs zijn bijna allemaal wit, de schoonmakers zijn bijna allemaal afkomstig uit een ander land én zijn soms de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig. Ze moeten snel werken (héél snel!), anders zijn ze niet op tijd klaar. Terwijl de bazen vooral denken aan winstmaximalisatie, moeten zij de barricaden op. “Wij, trotse schoonmakers zullen altijd blijven vechten voor onze rechten”, zegt een van hen tijdens een FNV-manifestatie.

Oog voor anderen
“Toen we aan dit project begonnen wilde ik per se géén Ken Loach-achtige film maken. Het is geen sociaal pamflet en ik ben al helemaal niet op zoek naar medelijden. Want ik heb echt wel oog voor anderen, ook voor jongeren die Red Bull drinken en hun blikjes op straat gooien”, vertelt Provaas.

De Jeugd van Tegenwoordig
De soundtrack wordt verzorgd door niemand minder dan Bas Bron van De Jeugd van Tegenwoordig. “Schoonmaken is een dynamisch beroep, ik wilde dus ook dynamische muziek. Tijdens corona had ik toevallig de hele tijd een plaat van De Jeugd op repeat. Toen heb ik via via Bas benaderd: of hij niet iets wilde bedenken.”

“Hij zei meteen “ja” en daar was ik best verbaasd over want hij is een hele grote. Maar hij was enthousiast omdat hij zelf ooit vliegtuigen had schoongemaakt. Trouwens wel jammer: het is ons niet gelukt om op Schiphol mee te kijken naar het schoonmaakwerk.”

‘Hotels zijn het ergst’
Het vliegtuig zien we dus niet, wel brengt Onzichtbaar ons langs alle decors van het schoonmaken. Niet alleen volgen we zes schoonmakers van nabij, krijgen we een inkijkje in hun persoonlijke leven en de problemen waar ze mee zitten. We gaan ook mee de straat op, kantoren in, school, trein, ziekenhuis, sporthal, peeskamertjes, hotelkamers.
“Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken. Het is ongelofelijk wat een bende mensen er van maken. Je krijgt 18 minuten per kamer, en dan moet je er soms twintig of dertig achter elkaar doen. Ik zou zeggen: altijd een fooi achterlaten!” Aldus Provaas.

Onzichtbaar leger
De film begint en eindigt met het afvalverwerkingsstation, waar alle troep wordt verzameld om de verbrandingsoven in te gaan. Prachtige beelden, aanstekelijke muziek. Je zou haast vergeten dat het om ónze vieze troep gaat, opgeruimd door een onzichtbaar leger van onderbetaalde krachten. Iedere dag opnieuw.’

Wil je de film zien? Kijk deze dan terug op NPO of ga op 21 oktober om 17.00 uur naar het Eye Filmmuseum.

Deel dit artikel

Ook interessant:

04 december 2018

Nieuwe CEO van Diversey Mark Burgess volgt Ilham Kadri op

Diversey, een klantgerichte wereldleider in hygiëne en schoonmaakindustrie, kondigt aan dat Mark S. Burgess Chief Executive Officer per 17 december wordt. Burgers was daarvoor ECO van Signode Industrial Group....

06 december 2023

CSU en Museon-Omniversum werken aan schonere planeet

Sinds 1 september is CSU de nieuwe schoonmaakpartner van Museon-Omniversum. CSU gaat in het museum en grootbeeldfilmtheater aan de slag om beide gebouwen met minimale milieubelasting fris en schoon...

05 december 2024

De Sinterklaaswens van Mopje

Breedweer Facilitaire Diensten wil impact maken. Dat doet ze met haar visie op schoonmaak, haar inzet bij opdrachtgevers, haar inclusieve team, het nastreven van de SDG’s, haar podcastserie én...

21 juli 2026

Blog Edgar van Engelen (Qualis Insight): De rol van het facilitair adviesbureau: procesbegeleider of belangenbehartiger?

Een overheidsinstelling staat voor een belangrijke keuze: wordt de schoonmaakdienst opnieuw inbesteed of kiest men voor een Europese aanbesteding? In de praktijk wordt de optie van inbesteden steeds vaker...

03 oktober 2024

Mathijs Burgman neemt familiebedrijf en schoonmaakgroothandel Burgman BV over

Met trots kondigt Burgman BV aan dat Mathijs Burgman per 1 januari 2024 alle aandelen van het familiebedrijf heeft overgenomen van Ad en Marie-Lène Burgman. Deze overname markeert een...

22 november 2023

Asito zet regenwater in voor glasbewassing en meer….

Asito is gestart met een pilot om regenwater op te vangen en in te zetten voor diverse doeleinden. Deze pilot is het schoonmaakbedrijf gestart bij hun eigen pand in...

22 januari 2025

ISS Facility Services voor 4e keer Top Employer

ISS Facility Services is voor het vierde opeenvolgende jaar benoemd tot Top Employer in Nederland. ISS verbeterde haar score opnieuw en behoort nu tot de top van alle gecertificeerde...

28 september 2023

i-team Global verschoont en vergroent wagenpark

Hoe bijzonder is het: een elektrische auto van je werkgever met een nummerbord mét jouw naam. Dat overviel Toon, Wendy, Bart, Mike en nog 12 collega’s van i‑team Global:...

09 juli 2020

Nieuwe directeur OSB Rob Rommelse vernieuwt en verbindt

Rob Rommelse (51) is per 15 augustus de nieuwe directeur van OSB (Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten). Rob vervulde deze functie, samen met Jeroen Veldboer, de afgelopen maanden al op...

28 maart 2023

VSR Voorjaarsbijeenkomst (18 april) in teken van duurzaamheid

Op 18 april aanstaande organiseert VSR haar Voorjaarsevent dat volledig in het teken staat van duurzaamheid. Alycia Biekram treedt die middag op als kritische key-note spreker die vol passie...