19 oktober 2023

Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

Op 12 oktober was de documentaire Onzichtbaar te zien op op televisie (NPO2). 21 oktober volgt om 17.00 uur een herkansing in het Eye Filmmuseum in Amsterdam voor wie de uitzending gemist heeft. Het is een documentaire van regisseur Gabrielle Provaas waarin ze helden belicht die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers in hun dagelijks leven, van schoonmaak op scholen, in kantoren tot ziekenhuizen en straten. 

In de podcast Kunststof van NTR vertelt regisseur Gabrielle Provaas meer over haar beweegredenen en de documentaire zelf. “Wat zou er gebeuren als alle schoonmakers in Nederland twee weken hun werk neerleggen?” De eerste vraag aan de regisseur is meteen een retorische. Provaas belicht in haar nieuwe documentaire Onzichtbaar de helden die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers en neemt je mee in hun dagelijkse leven: van scholen en kantoren, tot ziekenhuizen en straten. Schoonmakers werken overal. “Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken.”

Trotse schoonmakers
Gabrielle Provaas heeft een scherp oog voor sociale structuren en maatschappelijk onrecht. Wat in Onzichtbaar meteen opvalt: de bazen en controleurs zijn bijna allemaal wit, de schoonmakers zijn bijna allemaal afkomstig uit een ander land én zijn soms de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig. Ze moeten snel werken (héél snel!), anders zijn ze niet op tijd klaar. Terwijl de bazen vooral denken aan winstmaximalisatie, moeten zij de barricaden op. “Wij, trotse schoonmakers zullen altijd blijven vechten voor onze rechten”, zegt een van hen tijdens een FNV-manifestatie.

Oog voor anderen
“Toen we aan dit project begonnen wilde ik per se géén Ken Loach-achtige film maken. Het is geen sociaal pamflet en ik ben al helemaal niet op zoek naar medelijden. Want ik heb echt wel oog voor anderen, ook voor jongeren die Red Bull drinken en hun blikjes op straat gooien”, vertelt Provaas.

De Jeugd van Tegenwoordig
De soundtrack wordt verzorgd door niemand minder dan Bas Bron van De Jeugd van Tegenwoordig. “Schoonmaken is een dynamisch beroep, ik wilde dus ook dynamische muziek. Tijdens corona had ik toevallig de hele tijd een plaat van De Jeugd op repeat. Toen heb ik via via Bas benaderd: of hij niet iets wilde bedenken.”

“Hij zei meteen “ja” en daar was ik best verbaasd over want hij is een hele grote. Maar hij was enthousiast omdat hij zelf ooit vliegtuigen had schoongemaakt. Trouwens wel jammer: het is ons niet gelukt om op Schiphol mee te kijken naar het schoonmaakwerk.”

‘Hotels zijn het ergst’
Het vliegtuig zien we dus niet, wel brengt Onzichtbaar ons langs alle decors van het schoonmaken. Niet alleen volgen we zes schoonmakers van nabij, krijgen we een inkijkje in hun persoonlijke leven en de problemen waar ze mee zitten. We gaan ook mee de straat op, kantoren in, school, trein, ziekenhuis, sporthal, peeskamertjes, hotelkamers.
“Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken. Het is ongelofelijk wat een bende mensen er van maken. Je krijgt 18 minuten per kamer, en dan moet je er soms twintig of dertig achter elkaar doen. Ik zou zeggen: altijd een fooi achterlaten!” Aldus Provaas.

Onzichtbaar leger
De film begint en eindigt met het afvalverwerkingsstation, waar alle troep wordt verzameld om de verbrandingsoven in te gaan. Prachtige beelden, aanstekelijke muziek. Je zou haast vergeten dat het om ónze vieze troep gaat, opgeruimd door een onzichtbaar leger van onderbetaalde krachten. Iedere dag opnieuw.’

Wil je de film zien? Kijk deze dan terug op NPO of ga op 21 oktober om 17.00 uur naar het Eye Filmmuseum.

Deel dit artikel

Ook interessant:

19 augustus 2022

Inschrijvingen Golden Service Awards 2022 open tot 1 september

De inschrijvingen voor de Golden Service Awards 2022 zijn geopend tot 1 september. Schrijf nu jouw gegadigden voor de titels Schoonmaker, Leidinggevende, Glazenwasser én Schoonmaakteam van het Jaar 2022...

06 december 2018

Schoonmaak codecommissie: “Hotelschoonmaak heeft verantwoordelijk marktgedrag nodig”

Op 4 december tekende Claire van Campen, general manager van American Hotel Amsterdam de Code Verantwoordelijk Marktgedrag. Dit deed zij onder het toeziend oog van zo’n 20 collega’s én...

29 december 2023

#FOTOFRIDAY Laatste levering 2023 voor Haagclean

Op de bijna laatste werkdag van 2023 deelt Haagclean een ‘uitsmijter’ voor het leveren van opstart-pakketten voor 26 projecten. Raymon Borghart, Verkoop manager bij Haagclean Products laat trots foto’s...

18 december 2022

#Favorites Glazenwassers in het zonnetje

Boven de wolken schijnt de zon. Werken op hoogte zet glazenwassers ‘in het zonnetje’. Niet alleen vakspecialisten zien het mooie van het glazenwassersvak. Ook buitenstaanders kunnen je wijzen op...

05 december 2024

Sinterklaas brengt de Shoecleaner

Een betere timing en ambassadeur had Kärcher voor de introductie van hun Shoe!Cleaner, hét nieuwe accessoire voor hun tapijtreinigers, niet kunnen wensen. In heel het land werd in de...

25 oktober 2023

Aloys Bake viert 50 jarig jubileum in glasbewassing

Op vrijdag 20 oktober 2023 vierde Aloys Bake zijn 67e verjaardag en officiële pensionering na maar liefst 50 jaar werkervaring in de glasbewassing, waarvan bijna 5 jaar in Vroomshoop...

17 juli 2019

Theater KAF en EW Facility Services: samen een beleving bieden

Een avondje naar het theater draait om het bieden van een beleving. Alles moet kloppen en niets mag daarvan afleiden. Een schoon gebouw draagt hieraan bij. Kunstlinie Almere Flevoland...

04 augustus 2025

CSU driedubbel finalist bij European Cleaning & Hygiene Awards 2025

Op 16 juli deelden wij de shortlist van finalisten van de European Cleaning & Hygiene Awards 2025. Onder deze finalisten bevindt zich CSU. Dit schoonmaakbedrijf is in 3 categorien...

22 juni 2023

Praktijkcase: zelfrijdende schoonmaakmachines in de parkeergarage

Sinds de zomer van 2022 draait bij Q-Park een proef met zelfrijdende schoonmaakmachines in de parkeergarages. Een uitdaging op gebied van techniek, resultaat, personeelsinzet en veiligheid voor klanten in...

07 april 2020

Volgt legionella corona op als sluipmoordenaar? Houd ‘m nu al buiten!

Een fleurige beurs – de Westfriese Flora in Bovenkarspel, een bubbelbad en een lang niet gebruikte brandslang in stilstaand water: de legionellaramp uit 1999 herinneringen velen zich nog als...