Terugblik Summerevent Schoonmakend Nederland: Goud, zingeving en future in de schoonmaak

Wat is de waarde van schoonmaak, vandaag én morgen? En hoe maken we die waarde beter zichtbaar? Deze vragen stonden op donderdag 27 augustus centraal tijdens het Summerevent van Schoonmakend Nederland. De historische locatie Munthuys in Utrecht vormde het decor voor een middag vol ontmoetingen, gesprekken, persoonlijke verhalen en toekomstbeelden. Namens de redactie van Schoonmaakjournaal waren Esmar van Langen en Esther van der Lelie erbij.

Achter het uitroepteken én het vraagteken in het thema ging een serieuze vraag schuil. Zit de waarde van schoonmaak in het resultaat, in gezondheid en veiligheid of juist in de aandacht van de schoonmaakprofessional? En hoe verandert die waarde richting 2040?

Na een hartelijke ontvangst door Tamara van Ark en Rob Rommelse, respectievelijk voorzitter en directeur Schoonmakend Nederland, opende Ilse Vanhijfte het programma. Zij ontving als eerste Gert-Jan Stok, directeur van het Munthuys, de prachtige locatie waar het Ssummer event plaatsvond.

Van muntplaatje naar munt

De locatie paste perfect bij het thema. Het monumentale Muntgebouw deed meer dan een eeuw dienst als Rijksmunt. In 1911 werd het Het werd in 1911 officieel geopend en tot 2020 werden er munten geslagen en opgeslagen.

De directeur van het Munthuys nam de aanwezigen bij de ontvangst mee in de geschiedenis en het productieproces van munten. Muntplaatjes werden voor het slaan onder meer verhit, gereinigd en gecontroleerd. Het verhitten maakte het metaal geschikt om het ontwerp aan te brengen; de reiniging verwijderde resten en herstelde de oorspronkelijke kleur. Pas na het slaan en de laatste controle waren de munten gereed voor gebruik.

Een treffende aftrap voor deze middag. Want ook bij schoonmaak zit de toegevoegde waarde niet alleen in wat je uiteindelijk ziet. Juist de kennis, aandacht en zorg tijdens het proces bepalen de kwaliteit van het resultaat.

De schoonmaker die het verschil maakte

Daarna kreeg Niek van den Adel, ook bekend als Mr. Featherforce, het woord. Hij vertelde openhartig én met humor over het motorongeluk dat zijn leven in 2010 ingrijpend veranderde en over zijn lange revalidatie.

Juist in die periode van revalideren speelde een schoonmaker Achmedr op de revalidatieafdeling een bijzondere rol. Terwijl artsen en verpleegkundigen druk waren, nam hij regelmatig even de tijd voor Niek. Voor een praatje, een vraag of een kop koffie op een ongemakkelijk moment. Hij zag niet alleen een patiënt of een kamer, maar vooral een mens.

Negen maanden lang was hij een vertrouwd gezicht voor Niek en zijn familie. Geen grote interventie, wel aandacht die zijn verblijf en herstel menselijker maakte. De waarde van schoonmaak gaat veel verder dan het schoonmaken zelf.

Niek koppelde zijn ervaringen aan veerkracht en zingeving. Zingeving hoeft volgens hem niet groots of ingewikkeld te zijn. Ze ontstaat wanneer je iets de moeite waard maakt voor een ander. Soms zit betekenis in een oprechte vraag aan een collega. Of in de aandacht van een schoonmaker die aanvoelt wat iemand nodig heeft.

Nieks oproep: Denk eens Een oproep om na te denken over waar jij zelf blij van wordt en wat jouw toegevoegde waarde is.

 

Samen nadenken over waarde

Na Nieks verhaal gingen de aanwezigen met elkaar in gesprek aan ronde tafels. Centraal stonden de ontwikkelingen die de schoonmaak beïnvloeden, de toegevoegde waarde van het vak en de ook de vraag, hoe de schoonmaakopgave kleiner kan worden zonder aan kwaliteit in te leveren.

Aan de tafel van onze redactieleden kwam de laatste vraag aan bod. Met als antwoorden: robotisering, een nauwkeurige dosering van middelen en schoonmaakbewust ontwerpen. Waarom houden architecten en ontwikkelaars bij de bouw niet direct rekening met het toekomstige schoonmaakonderhoud? Slimme keuzes kunnen later tijd, middelen en fysieke belasting besparen.

Schoonmakend Nederland neemt de opbrengsten van de gesprekken mee in de plannen voor de toekomst.

Daarna was het tijd voor een korte pauze en een frisse neus op de binnenplaats. Alhoewel fris? De zomerse warmte deed de naam Summerevent in ieder geval eer aan.

 

Van uitvoerder naar regisseur

Na de pauze nam futurist Cécile Cremer de aanwezigen mee naar de schoonmaak van 2040. Zij benadrukte dat toekomstonderzoek niet draait om het voorspellen van één vaststaande toekomst. Het gaat om het verkennen van verschillende mogelijkheden, zodat je vandaag bewuste keuzes kunt maken.

Cécile schetste twee scenario’s. In het ene nemen technologie en systemen de leiding. Robots voeren repeterend en zwaar werk uit, terwijl sensoren en data bepalen waar en wanneer schoonmaak nodig is. Niet omdat het dinsdag is, maar omdat het gebouw aangeeft dat er iets moet gebeuren.

In het andere scenario houdt de mens de regie. Technologie ondersteunt, plant en meet, maar de schoonmaakprofessional ziet wat niet in de data staat. Een kind dat onzeker bij een school staat, een gast die zich niet welkom voelt of een ruimte die schoon is, maar toch niet prettig aanvoelt.

De professional ontwikkelt zich zo van uitvoerder achter de schermen tot regisseur van ruimtekwaliteit en menselijke sensor van de omgeving.

Dat roept een ongemakkelijke vraag op. Wat gebeurt er als menselijke aandacht schaars en duur wordt? Wordt persoonlijk contact dan een premiumproduct? Volgens Cremer ligt het onderscheidend vermogen richting 2040 vooral in het vermogen om te bepalen wanneer je technologie wel én niet inzet.

Haar oproep aan de branche: blijf nieuwsgierig, kijk over de grenzen van de eigen sector en leer omgaan met onzekerheid. “Blijf verbeelden, want in de verbeelding zitten de mogelijkheden voor de toekomst.”

Een waardevolle start

Met een borrel en hapjes én een gouden foto werd de middag afgesloten. Voor Esmar en Esther was het een geslaagde bijeenkomst en vooral een fijne gelegenheid om na de zomervakantie weer veel bekende gezichten uit de branche te ontmoeten.

Het Summerevent bood inspiratie, maar gaf ook veel stof tot nadenken. Over goud en waarde. Over zingeving en aandacht. Over robots en menselijke regie. En vooral over de vraag welke keuzes de schoonmaakbranche vandaag moet maken om ook in 2040 van onschatbare waarde te blijven.

De redactie dankt Schoonmakend Nederland voor de uitnodiging en gastvrijheid.