Nita Graafland (SIEV) over vrouwelijk leiderschap: ‘Blijf authentiek, blijf je inleven en ga dat gesprek aan’

Mensen betrekken voordat je een besluit neemt en vragen wat er speelt als iemand zich ziek meldt. Voor Nita Graafland, bestuurslid van SIEV en kennismakelaar bij Hogeschool Inholland, draait leiderschap om verbinding. In onze serie over vrouwelijk leiderschap vertelt zij wat die aanpak de schoonmaakbranche kan brengen.

 

“Als kennismakelaar bij Hogeschool Inholland verbind ik het hoger beroepsonderwijs met het werkveld. Daarnaast ben ik bestuurslid van branchevereniging SIEV en raadslid in Pijnacker-Nootdorp. In die drie rollen gaat het steeds over mensen en hoe je leidinggeeft.”

Wat is jouw connectie met de schoonmaakbranche?

“Vanuit mijn werk zoek ik bedrijven die met studenten willen samenwerken. Werkgevers vragen om werkervaring, maar studenten moeten natuurlijk wel de kans krijgen om die op te doen. Dan leg ik bedrijven uit wat samenwerking met het onderwijs kan opleveren.

Zo breng ik ook de connectie met de schoonmaakbranche. Deze heeft onder jongeren geen sexy imago. Studenten denken vaak direct aan het operationele werk. Terwijl er ook veel mogelijkheden zijn om vanuit je hbo-opleiding stage te lopen en door te groeien. Ik wil de branche meer onder hun aandacht brengen.”

 

Hoe verliep jouw weg van Inholland naar mkb-branchevereniging SIEV?

“Als kennismakelaar vanuit het onderwijs, was ik benaderd om deel te nemen aan het schoonmaakdebat in 2025 op de Schoonmaak Vakdagen in Houten. Daar ging het onder meer over juridische aansprakelijkheid. Als van oudsher jurist sprak mij dat aan. Ik kwam verder in contact met het bestuur van SIEV omdat zij graag de banden met het onderwijs aanhaalt. Vervolgens werd ik benaderd voor een bestuursvacature, waar ik ‘JA’ tegen zei.

Waarbij ik ook eerlijk deel dat ik mezelf niet naar voren heb geschoven. Vrouwen nemen nog steeds niet vanzelfsprekend ruimte in als er een leuke positie is. Ook ik niet altijd. De vragen ‘Zou ik dat wel kunnen?’, ‘Waarom ik?’, gingen ook door mijn hoofd. Dat raakt aan de reden waarom aandacht voor leiderschap onder vrouwen nodig is.”

Wat is jouw visie op vrouwelijk leiderschap?

“Toen ik dit interview voorbereidde, heb ik geworsteld met de vraag of het woord ‘vrouwelijk’ bij leiderschap nodig is. Bij mannen noemen we het toch ook gewoon ‘leiderschap’. Tegelijk verbaasde ik me over de verhouding in de branche: volgens mij zijn de meeste uitvoerende medewerkers vrouwen en zitten er in de top vooral mannen. Waar slaan we de plank mis?

Als ik kijk naar mijn eigen praktijk, kom ik uit bij verbinding en empathie. Ik zoek de verbinding voordat er besluitvorming plaatsvindt. Ik pols op de werkvloer: welke impact heeft dit beleid en hoe kijken anderen ertegenaan? Als je mensen erbij betrekt, merk ik dat een regel ook op langere termijn beter wordt geaccepteerd.

Ik heb het idee dat mannen vaker van bovenaf sturen en vrouwen meer vanuit draagvlak de verbinding aangaan. Dat is mijn indruk; ik heb dat niet wetenschappelijk onderbouwd. Er zijn ook mannen die die verbinding zoeken.”

 

Zie je die manier van leidinggeven terug in de schoonmaakbranche?

“Voor ons nieuwste SIEV-magazine zijn interviews met mensen uit managementlagen afgenomen. Daarin herken ik die aanpak bij de vrouwen. De vrouwelijke cyclus kwam bijvoorbeeld aan bod. Daar zie ik vrouwen met meer empathie naar kijken, misschien doordat ze het zelf ervaren.
Ook bij mannelijke collega’s gaan ze het gesprek aan. Als een medewerker ziek is, proberen ze het verhaal achter het verhaal te achterhalen. Ik zou dat graag meer terugzien.”

 

Heeft de schoonmaakbranche daar meer behoefte aan?

“Ja. Ik zat onlangs in een bijeenkomst over ziekteverzuim in de schoonmaakbranche. Dat is hoog. Het werk is fysiek zwaar. Op het gebied van preventie valt echt iets te winnen.

Daarvoor moet je de mens leren kennen en in gesprek gaan. Soms is er sprake van onmacht. Iemand meldt zich als laatste middel ziek omdat die het niet meer ziet zitten. Probeer te achterhalen wat er speelt. Vraag: ‘Op welke manier kan ik je ondersteunen?’

Als je regelmatig met medewerkers in gesprek blijft, kun je problemen soms voor zijn, voordat ze tot verzuim leiden.”

 

Wat wil je de nieuwe generatie vrouwen meegeven?

“Blijf vooral jezelf. Leiderschap kent verschillende vormen. Je hebt om bepaalde redenen een leidinggevende positie geambieerd en daar een gedachte bij. Die kun je onderweg bijschaven. Blijf dicht bij jezelf.

Ik vind het soms lastig om in wij-zij-termen te praten. Je kunt niet alle mannen of vrouwen over één kam scheren. Blijf authentiek, blijf je inleven en ga dat gesprek aan. Ik denk dat je vanuit zachtheid, verbinding en samenwerking betere resultaten kunt bereiken.”

Lees hier meer interviews over vrouwelijk leiderschap in de schoonmaakbranche