Interview Marten Kops (NVZ): “De komende 10 jaar komt er heel veel op onze sector af”

Marten Kops nam in juli 2023 officieel de directeursfunctie van de NVZ – Schoon | Hygiënisch | Duurzaam over van Hans Razenberg. Hij werkt al 12 jaar bij de vereniging en werd sinds twee jaar voorbereid op zijn nieuwe leidersrol. Vanuit de inhoud wil hij de leden voorbereid de toekomst in leiden. “Er komt veel op ons af”.

“Ik heb me wel afgevraagd of ik met mijn kennis en ervaring op technisch vlak de rol van directeur NVZ kon uitvoeren. Hans Razenberg heeft mij echter laten inzien dat je deze functie wel degelijk kan invullen vanuit de inhoud. Dat deed hij als chemicus ook en dat heeft de vereniging zeker verder gebracht.” Marten Kops‘ achtergrond als scheikundige en toxicoloog, de van ´thuis´ meegekregen belangstelling voor wet- en regelgeving, zijn enthousiasme om andere mensen in hun kracht te zetten, en zijn 12 jaar ervaring in de sector, maakt hem tot een directeur die de vereniging goed door de komende uitdagingen wil loodsen.

Wat boeit en bindt jou om te werken bij de NVZ?
“De veelzijdigheid”, vertelt Marten enthousiast. “Enerzijds is dat het werken bij een vereniging. Je hebt veel met de praktijk te maken, je spreekt de leden vaak en ervaart wat zij meemaken. Als vereniging zijn we er om hun belangen als producenten en importeurs te behartigen. Anderzijds bewaken wij een juiste toepassing van de wetgeving. Dit maakt dat we ons bevinden op het snijvlak van maatschappij, bedrijven, overheid en politiek. Wij kunnen daar echt wat in betekenen, bijvoorbeeld door het geven van cursussen om ingewikkelde materie begrijpelijk over te dragen en uit te leggen wat de impact van wet- en regelgeving is. Voor het laatste is contact met de politiek nodig, het liefst al voordat de wetten vastgesteld worden.”

Hoe verloopt het contact met de politiek?
“Onze lobby bij de politiek wordt steeds belangrijker.” Marten vertelt voortvarend verder. “We willen waarborgen dat onze leden producten kunnen blijven maken die effectief, veilig en duurzaam zijn. Onze lobby doen we ook vanuit de inhoud. Nu de politiek zich hervormt is het soms best lastig om bij de nieuwe Tweede Kamerleden aan tafel te komen. De naam NVZ zegt hen nog niets. Daarom profileren we ons regelmatig als ‘de hygiënesector’. Hygiëne heeft de afgelopen jaren meer aanzien verworven, de maatschappelijke waarde van het voorkomen van infectieziekten wordt erkend en dat maakt de productcategorie voor politici interessant.” Marten benadrukt het belang om nu met hen in gesprek te gaan, omdat hij risico’s ziet ten aanzien van de nieuwe wet- en regelgeving die op de leden afkomt.

Wat komt er op de hygiëne-sector af?
Marten legt helder uit: “In de afgelopen 20 jaar heeft de NVZ kunnen bijgedragen aan de ontwikkeling van één grote wetgeving: REACH. Met als doel kennis over de gevaren van stoffen vergroten om situaties als asbest –te voorkomen. Hans Razenberg heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van deze wetgeving, hij is hiervoor zelfs onderscheiden in de Ridder van Oranje Nassau tijdens zijn afscheid bij het 75-jarig bestaan van de NVZ. Met Reach is er veel meer kennis over chemische stoffen vergaard, waardoor er in de EU veiliger, duurzamer en effectiever wordt gewerkt.

Het tempo waarop nieuwe wetgeving wordt opgesteld en aangepast, is echter gigantisch hard gestegen. De komende 10 jaar komt er heel veel op onze sector af, met name wetgevingen die voortkomen uit de Europese Green Deal. Dit wordt een grote uitdaging.”

Wat is de rol van de NVZ in de komende jaren?
“Wij brengen in kaart wat er gaat veranderen, wat er op de leden afkomt en hoe wij hen kunnen helpen. En wij creëren inspraak op de totstandkoming van de wetten. Wij maken ons namelijk zorgen over de trend van het maken van wetten op basis van een focus op gevaar in plaats van risico. We hebben chemische stoffen, ook stoffen met gevareneigenschappen, nodig om de groene transitie door te kunnen maken. Tegelijkertijd moeten we zorgen dat de risico’s van dergelijke stoffen voor mens en milieu worden geminimaliseerd.

Als NVZ pleiten we voor een holistische benadering van duurzaamheid. Daarmee bedoelen we dat het nastreven van één SDG niet ten koste mag gaan van een ander. Zo moet mens en milieu beschermd worden, maar hebben we ook effectieve hygiëneproducten nodig om de SDG ‘goede gezondheid en welzijn’ te kunnen waarborgen. Daarbij kijken we ook naar waar deze producten en hun ingrediënten geproduceerd worden, binnen of buiten de EU. Als we iets in de afgelopen vier jaar hebben geleerd door de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne, is dat we moeten waken voor een té grote afhankelijkheid van landen buiten de EU. Dat is risicovol. Bovendien is het goed om te beseffen dat het verplaatsen van productie gepaard kan gaan met veel minder grip op de mate van duurzame productie.”

Zicht op uitdagingen en gevoelige onderwerpen
Marten schetst een duidelijk beeld over het maatschappelijk belang van de hygiënesector. Hij vertelt hoe de vereniging een nieuwe weg inslaat om dit belang bij politici goed tussen de oren te krijgen. Met een eigen public affairs officer. De NVZ zal daarmee zowel in politiek Den Haag als Brussel een actievere rol gaan spelen, met name door het actief delen van kennis over de toegevoegde waarde van de sector. Zelf werd Marten onlangs benaderd door afgevaardigden van het Europees parlement over de aanpassing van de wetgeving voor detergenten. “Ik heb hun inzicht gegeven in hoe de huidige praktijk van detergenten eruit ziet. Want zonder kennis over de praktijk kun je geen beslissingen maken over hoe de wetgeving aangepast kan worden. De impact van wijzigingen in de praktijk is van groot belang. Dit draait om feiten en kennis. Het delen van deze kennis gaan we vaker doen, en is daarmee de kern geworden van onze lobby. ”

Wat gaat de NVZ in 2024 doen voor de leden en belangstellenden?
De NVZ kent momenteel 65 aangesloten bedrijven. Volgens Marten een goede afspiegeling van de markt. “Maar we staan altijd open voor nieuwe leden.” Onder de aangesloten bedrijven bevinden zich ook meerdere ketenpartners, bijvoorbeeld toeleveranciers van grondstoffen maar ook retailers. Er zijn steeds meer wetgevingen waarbij samenwerking in de keten van groot belang is, bijvoorbeeld de CSRD. Het aantrekken van nieuwe ketenpartners staat daarom op het programma voor 2024.
Zoals genoemd gaat een actieve public affairs strategy van start en blijft de NVZ doen wat ze altijd al doet: zich profileren als kenniscentrum en nieuwe wetgeving inzichtelijk maken voor leden door middel van cursussen en hulpmiddelen.

Tot slot noemt Marten enkele concrete activiteiten: “Op 17 januari organiseren we voor de leden een bijeenkomst over stoffenbeleid, onder meer over de wetgeving rondom chemische stoffen en mengsels. Op de Interclean leveren we een inhoudelijk bijdrage via het Health Cleaning Forum. De voorbereidingen voor een Hygieneforum in 2025 zijn ook alvast gestart.” Voor het zeskoppige NVZ-team, de leden, de politici en zichzelf ziet Marten een uitdagend, inhoudelijk en creatief jaar tegemoet.