Duurzaamheid, van vrijblijvend naar must-do in 2024.

De schoonmaakbranche is doorspekt van duurzaamheidsinitiatieven. Veel bedrijven doen hun best om processen en producten te verduurzamen. Om oprecht goed met aarde en mens om te gaan. Andere ‘sjoemelen’wat om een initiatief groener te laten lijken dan het in werkelijkheid is. De aanpak is vrijblijvend. Tot 2024. Dan treedt de rapportageverplichting onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) in werking. Jack Stuifbergen, commercieel directeur Breedweer Facilitaire Diensten en Lies Marijnissen, sustainability manager Greenspeed, waarschuwen: “Be prepared!”

Die rapportageverplichting CSRD geldt toch alleen voor Corporate bedrijven met meer dan 250 medewerkers, meer dan Euro 40 miljoen omzet en/of meer dan Euro 20 miljoen op de balans? Dat klopt, maar de scope gaat breder, de hele keten in. En dan kom je ook uit bij de schoonmaakbedrijven en toeleveranciers. Vanaf 2024 is het dus klaar met ‘gewoon’ duurzaam bezig zijn. We komen later in het interview terug op wat jij als bedrijf in de schoonmaakbranche kunt doen om voorbereid te zijn. Eerst gaan we samen met Jack en Lies in op het begrip duurzaamheid, waarom het belangrijk is en wat er al wel in de branche gebeurt.

Duurzaamheid een container begrip?

Lies: “Iedereen zwaait met ‘wij zijn duurzaam’. Zelf definieer ik het als voorzien in onze noden, zonder dat volgende generatie aan welzijn moeten inboeten, het gaat over well-being dus. Bij Greenspeed houd ik mij dagelijks met duurzaamheid bezig. Ik zie dat het geen trend meer is maar iets wat blijft, waaraan je gewoon moet voldoen om futurepoof te zijn. Het klopt dat de CSRD eraan komt, deze is in het leven geroepen om op structurele manier greenwashing tegen te gaan. CSRD zal er voor zorgen dat iedereen volgens eenzelfde structuur rapporteert en nadenkt over duurzaamheid.”
Jack beaamt de uitspraken van Lies: “Ja duurzaamheid is een begrip, maar niet meer vrijblijvend. Nu niet en al helemaal vanaf 2024 met de invoering van CSRD niet meer. Sterker nog, als je nu geen stappen onderneemt om te verduurzamen, dan sta je stil en verlies je als bedrijf je bestaansrecht.”

“We doen het om een mooie wereld voor komende generaties te behouden”

 

Waarom vind jij duurzaamheid zo belangrijk?
Tijdens het interview beantwoorden Lies en Jack de vragen niet als een opgelegd kunstje maar vanuit intrinsieke motivatie om goed voor aarde en mens te zorgen. Hun uitleg waarom ze duurzaamheid zo belangrijk vinden, bevestigt hun oprechtheid. Jack: “Ik stond een paar jaar geleden samen met mijn zoontje op het strand. Het had gestormd en Teun zag weggeslagen duinen. Hij vroeg mij: ‘Papa, als de zee over de duinen heenslaat, hebben we dan een probleem?’ Ik zei tegen Teun: ‘Maak je geen zorgen, we zijn met z’n allen bezig om te voorkomen dat water over de duinen heenslaat.’ Ik voel de verantwoordelijkheid voor mijn kinderen, ik wil dat zij in Heemskerk kunnen blijven wonen en genieten van mooie plekje aan de zee. Ik wil er in ieder geval alles aan gedaan hebben om een mooie wereld voor de komende generaties te behouden.”

“Dat heb je mooi gezegd, Jack”, reageert Lies. Ze vertelt ook altijd al veel respect voor de natuur gehad te hebben, van thuis uit meegekregen. “De natuur geeft zoveel terug, wat we nodig hebben. We leven met veel mensen op de aarde, dat kan als we er bedachtzaam mee omgaan, grondstoffen nuttig en efficiënt gebruiken. Anders is er geen toekomst meer. Tegenwoordig, met het kapitalistische systeem, denken veel mensen op de korte termijn, zijn ondernemingen met winst bezig, denken ze niet na over de toekomst. Ik vind het belangrijk dat de volgende generatie verder kan en maak mij zorgen over hoe de wereld er later uitziet. Bedrijven die succesvol willen zijn in de toekomst, zullen niet alleen met groei en winst moeten bezig zijn, maar zullen het kapitalistische denken ook in balans moeten brengen met ‘purpose’. Purpose-driven bedrijven zetten naast winst en groei ook strategisch in op relevante maatschappelijke onderwerpen zoals duurzaamheid.”

“Het is goed om elkaar uit te dagen het iedere dag nog beter te doen.”

 

Doen we voldoende aan duurzaamheid in de schoonmaakbranche?

“Nee, bij lange na niet”, kopt Jack in. “Er zijn veel goede initiatieven maar helaas komt dit niet voldoende tot uiting. We zijn te dienstverlenend en veel te weinig sturend in wat onze opdrachtgever moet en niet wil doen. Terwijl er geen andere partij is zoals wij die juist de vraag kan beïnvloeden en aanbestedende diensten kan veranderen. Wij zijn veel te lief, u vraagt ‘spring in de sloot’ en wij doen het. We kunnen bepaalde duurzame initiatieven niet invoeren omdat de opdrachtgever het niet wil, er geen budget beschikbaar voor stelt. Dan wordt het lastig en blijven we ‘in the end’ schoonmaken zoals we al jaren doen. Natuurlijk zijn er betere middelen en doekjes, maar je kunt pas verschil maken als een opdrachtgever er ruimte voor geeft. Dus we moeten met de vuist op tafel slaan!”

“Er zijn ook goede voorbeelden van opdrachtgevers die het snappen, zoals Defensie die in hun aanbesteding (Euro 242 mio) vier vragen stelden die niet over schoonmaak maar over sociale impact, klimaat impact, grip en samenwerken gingen. Een nieuwe toon waarbij de opdrachtgever verantwoordelijk neemt en samen met het schoonmaakbedrijf de juiste stappen zet.”
Jack pakt zijn moment om een shout out te doen naar (schoonmaak-)bedrijven. “Met de vereniging United Front of Greencleaners willen we een collectief vormen om een vuist te maken voor verduurzaming. Om de vragende markt te beïnvloeden. Breedweer is één van de leden en we zijn op zoek naar nog veel meer leden. Interesse? Laat het mij weten.”

Lies benadrukt dat er in de branche veel stappen zijn gezet om duurzaamheid standaard te maken. “Ik heb door de jaren heen bijvoorbeeld het Ecolabel in aanbestedingen standaard zien worden. Toch valt er nog heel wat te doen. Schoonmaak moet schoon maken, dat betekent dat er in sommige gevallen, zoals in operatiekamers, wegwerpproducten noodzakelijk zijn of dat bij probleemgevallen water en chemie nodig is. Het blijft een challenge om te innoveren, we leren iedere dag en het is goed om elkaar, opdrachtgevers, klanten en concurrenten, uit te dagen het nog beter te doen.
Bij Greenspeed zit duurzaamheid in ons DNA. We zijn blij met onze tabs en de probioproducten. Om ons heen zien we ook goede innovaties van producten, verpakkingen, hergebruik machines en re-use schrobzuigmachines. Een extra motivatie om op in te spelen zou zijn om bij aanbestedingen de ecologische kosten in kaart te brengen. Er is wel vraag naar duurzame resultaten, maar in praktijk is het complex om deze naar de werkvloer te brengen. Dan krijg je te maken met bestaande opleidingen, werkmethoden en gedrag. Om bepaalde percepties en methodes te veranderen is veel training en sensibilisatie nodig.”

“Dit wordt een mooie bullshit-filter. Een Gamechanger!”

Wat komt eraan?
We gaan nog even dieper in op de komst van de CSRD in 2024. Een rapportage waarbij bedrijven verplicht op eenduidige wijze hun duurzaamheidsdata moeten rapporteren. Jack vindt dit geweldig: “Dit wordt een mooie bullshit-filter. Mooi schrijven gaat niet meer op, het draait om de getallen die door accountants worden gevalideerd. Wat niet iedereen in onze branche beseft is dat de CSRD de hele keten ingaat, tot aan de laatste stakeholder. Het wordt een Gamechanger! Ik kan je beloven dat in het derde kwartaal 2024 grote chaos ontstaat bij corporates. Zij moeten rapporteren en hun data moet er goed uitzien. Doen zij dit niet, zullen zij aan de schandpaal worden genageld. Wat je gaat zien is dat er maatschappelijke druk ontstaan om te publiceren. En dat betekent dat ook de toeleveranciers onder druk komen te staan, want zij zullen om jouw rapportage gaan vragen. Voldoe je niet aan de criteria, dan zijn de gevolgen niet te overzien.
Ik ben wel enigszins verbaasd dat niet iedereen de urgentie ervan inziet, terwijl er straks echt bedrijven gaan omvallen. Als Breedweer zijn wij goed voorbereid. Wij verkopen al invulling van diensten op de SDG’s, hebben een panklare rapportage over de impact die wij maken, wij verkopen impact met schoonmaak als middel. Wij zijn er klaar voor.
We helpen ook graag anderen. Want als branche moeten we met elkaar deze slag slaan. Laten zien dat we next level zijn.”

Lies: “Ik denk zeker dat we straks twee type bedrijven hebben, één die er intrinsiek mee bezig gaat zijn, wil nadenken met welke corebusiness zij positieve impact kunnen maken (purpose-driven), en dus ook echt strategisch doelen stellen. Maar er zullen ook bedrijven zijn die puur de regeltjes volgen omdat het moet. Zo’n CSRD kan werken, enkel is de vraag nog hoe het gecontroleerd gaat worden door de overheid. En dat bedrijven hopelijk niet te veel kosten hebben met verplichte audits, geld dat we beter in duurzame initiatieven kunnen investeren.
Bij Greenspeed kijken we al langer naar de impact. We krijgen de laatste jaren ook meer vragen vanuit de markt ‘wat levert het op?’, ‘Kunnen we de impact in cijfers uitdrukken?’. Dit is niet eenvoudig, maar zo komt er transparantie door de hele supply chain. En kunnen we echte veranderingen realiseren. Maar hoe doen we dit samen? Kunnen we standaarden afspreken zodat iedereen gelijke waardes aanhoudt? Misschien kunnen de vakverenigingen hierin een onafhankelijke positie nemen? Voor onze mooie branche is het belangrijk dat wij met z’n allen de juiste impact maken, transparantie creëren en vooral van elkaar blijven leren.”

Wil je reageren op dit artikel? Wil je jouw visie op de duurzaamheidsontwikkelingen delen?
Stuur ons een bericht ([email protected]) of reageer in de comments op ons bericht in onze LinkedIn Group.