De voordelen van medewerkersonderzoek: ‘Van de onderbuik naar écht inzicht’

De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt maakt medewerkerstevredenheid voor veel organisaties een prioriteit. Tevreden medewerkers blijven vaker, ontevreden medewerkers vertrekken sneller. Jaarlijks wisselde de afgelopen jaren één op de vijf à zes Nederlanders van baan. “Als je wilt weten hoe je de loyaliteit vergroot, moet je de factoren achter die loyaliteit kennen. Daar kom je met goed onderzoek achter. Meten is weten”, zegt Moniek De Weerd, onderzoeksadviseur bij DUO Market Research.

Volgens haar wordt beleid nog te vaak gebaseerd op gevoel. “Directie en HR maken een inschatting van wat medewerkers nodig hebben. Dat is een wankele basis. Zeker in grotere organisaties kan er afstand zitten tussen wat de top denkt en wat er op de werkvloer leeft. Onderzoek zorgt voor een cijfermatige onderbouwing van beleid.”

Van brede scan tot gerichte verdieping

Medewerkersonderzoek kan breed worden ingestoken of juist gericht op specifieke thema’s, zoals werkdruk, arbeidsomstandigheden, onboarding, persoonlijke ontwikkeling en arbeidsvoorwaarden. Onderzoeker Roos Huijs wijst op het voordeel van een externe partij: benchmarken. “Elk onderzoek is maatwerk, met vergelijkbare vragen. Daardoor zie je hoe je scoort ten opzichte van andere organisaties in dezelfde sector.”

“Onderzoek helpt om van de onderbuik naar echt inzicht te gaan”, vult Moniek de Weerd aan. “Het maakt blinde vlekken zichtbaar en brengt de onderstroom aan de oppervlakte.”

Een praktijkvoorbeeld laat zien hoe verdiepend onderzoek verschil kan maken. Medewerkers gaven aan een hoge werkdruk te ervaren. Nader onderzoek wees uit dat vooral ingewikkelde interne procedures de oorzaak waren. Door stappen te schrappen en beter uit te leggen waarom sommige procedures nodig blijven, nam het gevoel van ‘nutteloos werk’ af. De ervaren werkdruk daalde merkbaar.

Resultaten vragen om actie

Onderzoek werkt alleen als er opvolging komt. “Die intentie moet er zijn”, stelt De Weerd. “Anders werkt het averechts.” Ze adviseert vooraf duidelijk te maken waarom het onderzoek plaatsvindt en achteraf terug te koppelen: wat zijn de uitkomsten en welke punten krijgen prioriteit? “Begin met één of twee verbeterpunten en maak periodiek zichtbaar wat de voortgang is. Zo voelen mensen zich serieus genomen.”

Een hulpmiddel daarbij is spiegelonderzoek. Daarbij wordt het management gevraagd in te schatten hoe medewerkers denken over bepaalde thema’s. Die inschatting wordt naast de werkelijke uitkomsten gelegd. Huijs: “Soms blijken medewerkers positiever dan gedacht, soms juist kritischer.”

De verschillen zorgen vaak voor nieuwe inzichten en concrete acties. Managers ervaren aanvankelijk soms ongemak, merkt De Weerd, “maar individuele terugkoppeling levert vrijwel altijd enthousiasme op. Zo’n spiegel opent de ogen en zet sneller aan tot actie.”

Inzoomen op teams

DUO Market Research rapporteert resultaten bij voorkeur ook per vestiging, afdeling of team. Dat voorkomt generieke maatregelen die niet overal nodig zijn. Huijs: “Scores over het eigen team zijn vaak positiever dan over de organisatie als geheel. Door resultaten bespreekbaar te maken, bevorder je interne discussie, gezamenlijke identiteit en samenwerking.”

Teams kunnen bovendien van elkaar leren. Goede scores op één locatie bieden inspiratie voor andere teams. “Door in te zoomen maak je het concreet en start je het gesprek over eigenaarschap en verbeterkansen.”

De slotconclusie is helder: medewerkersonderzoek is geen losstaande activiteit. “Het maakt deel uit van een strategie om continu te monitoren wat er leeft en daar actief naar te luisteren. Dat is een randvoorwaarde om als organisatie samen te groeien.”

Bron: PW