Blog Sylvain Rottier (MindMarqs): De robot maakt schoon. Wat doet jouw schoonmaker?

AI ondersteunt, de mens blijft verantwoordelijk. Zo stond het in deel 12 van de serie “AI in schoonmaak“. Maar wat doet die mens dan, terwijl de machine schoonmaakt?

Jarenlang had ik een leidinggevende functie bij een van de toonaangevende robotbedrijven in de schoonmaak. We werkten hard aan betere robots. Een slimmere interface. Betere prestaties.

Tot we zagen wat echt het verschil maakte. Niet de machine. Wel de vraag of de schoonmaker hem wilde gebruiken.

Ik heb robots in een hoek zien staan. Niet omdat ze slecht werkten, maar omdat niemand had uitgelegd wat de baan nu eigenlijk was.

Want met een robot verandert de baan. Vroeger was het simpel: de vloer moet schoon, je pakt de machine en je gaat schrobben. Nu stel je de robot in, plan je met andere afdelingen en zoek je bij een storing uit of het aan de software ligt.

En dan komt de vraag die niemand je ooit stelde: wat doe ik met mijn tijd terwijl hij rijdt?

Het makkelijkste antwoord is kijken. En de robot helpt daar zelf aan mee. Hij vraagt constant om aandacht. Een melding. Een obstakel. Een route die vastloopt. Elke keer dat je moet ingrijpen, is een assist.

Blijft dat aantal hoog, dan doet je schoonmaker straks niets anders meer dan de robot helpen. Dan betaal je twee keer voor dezelfde vloer.

Is dat de fout van de schoonmaker? Nee. Het is een ontwerpfout. En die ligt bij jou als leidinggevende.

Je aandacht kun je maar één keer uitgeven. De kunst is zelf te bepalen waar die naartoe gaat, in plaats van alles te volgen wat piept. Dat geldt voor je schoonmaker. En eerlijk gezegd ook voor jezelf.

De meest succesvolle robotprojecten die ik heb gezien, hadden daarom niet alleen technici aan boord. Ze hadden ook teams voor change management. Die hielpen schoonmakers en leidinggevenden de baan opnieuw in te richten. Welke taak geef je de robot van begin tot eind? En welke taak geef je jezelf? Dat tweede is veel moeilijker dan de machine instellen.

Wat kun je morgen doen?

Vraag je eerst af waarom je de robot hebt gekocht. Betere kwaliteit? Minder zwaar werk? Meer tijd voor de klant? Dat antwoord bepaalt waar de vrijgekomen tijd naartoe gaat.

Breng in de eerste weken het aantal assists omlaag. Pas routes aan, haal vaste obstakels weg, kies de juiste tijden. Dat is de echte investering: de robot zo inrichten dat je hem los kunt laten. Pas dan komt er tijd vrij.

Zeg er eerlijk bij wat die tijd níet is: een reden om uren te schrappen. Het is tijd voor het werk dat de robot niet kan. De hoek die een klant wél ziet. Het sanitair. Een praatje met de mensen in het gebouw.

En vraag aan het eind van de dienst niet alleen wat de robot heeft gedaan. Vraag ook: wat heb jij gedaan met de tijd die hij vrijmaakte?

Op kantoren ligt deze vraag nu op tafel. AI schrijft het verslag, en dan? De schoonmaak heeft de robot al jaren naast de mens staan. Misschien kan juist deze sector laten zien hoe het moet.

De robot geeft tijd. Jij bepaalt waar die naartoe gaat.

Sylvain Rottier
psycholoog/econoom/oprichter en CEO van MindMarqs/
geeft les aan Columbia University en in het MBA-programma van de Amsterdam Business School.