Blog Edgar van Engelen: Samenwerken

Nog een paar maanden en het jaar 2024 komt ten einde. Voor mij persoonlijk was het een emotioneel jaar, waarin ik het verlies van onze oudste zoon een plek moest zien te geven. Ik kan eerlijk zeggen dat dit een moeilijke opgave is en dat ik nog dagelijks bezig ben met het verwerken, alsof de wereld stil staat en aan ons voorbijgaat. Het is een wereld waarin tegenstellingen steeds verder worden uitvergroot. Een wereld die eigenlijk meer zou kunnen leren van de zienswijze van mijn oudste zoon (en ook van mijn jongste zoon). Een manier van kijken naar andere mensen, als mensen, en niet als iemand met een andere mening of religieuze achtergrond. Niet als iemand met een andere culturele achtergrond of etniciteit. Nee, de wereld kan veel leren van onze medemensen met een verstandelijke beperking. Vaak denk ik dat juist de zogenaamd “gezonde” mensen een beperking hebben als je leest wat ze elkaar toewensen op sociale media. De wereld gaat aan mij voorbij en toch sta ik er middenin. Dagelijks mag ik ervaren dat er meer is dan elkaar de maat nemen op de socials.

De schoonmaakbranche is een multiculturele branche, waarin samenwerking essentieel is. Samenwerking tussen verschillende culturen, tussen verschillende schoonmaakbedrijven, en tussen schoonmaakbedrijven en opdrachtgevers. Als je elkaar niet kunt vertrouwen en elkaar niets gunt, zul je het niet lang volhouden in de schoonmaak. Samenwerking is nodig op elk niveau.

Schoonmakers onderling
Schoonmakers die goed samenwerken en elkaar bijstaan, zorgen voor een hoge kwaliteit van het werk. Wanneer er geen samenwerking is, ontstaan er eilandjes op de werkvloer, waardoor bij ziekte of extra werk men niet bereid is voor elkaar in te springen. Investeren in samenwerking is investeren in kwaliteit. Kwaliteit van de sfeer én van het werk. Kijk naar elkaar zoals ik van mijn zonen heb geleerd naar anderen te kijken: open en onbevooroordeeld.

Schoonmakers en medewerkers van de opdrachtgever
Om de werkzaamheden goed uit te kunnen voeren is het belangrijk om te weten wat de gebouwgebruikers belangrijk vinden, en wanneer de juiste momenten zijn voor het uitvoeren van de schoonmaak. Ook de gebouwgebruikers moeten samenwerken met de schoonmakers, want niet alles is altijd mogelijk. Samen kom je tot een goede balans. Maar de basis ligt natuurlijk in het contract tussen de opdrachtgever en het schoonmaakbedrijf. Als je elkaar respecteert en naar elkaar luistert, staat niets een goede samenwerking in de weg.

Leidinggevenden en schoonmakers
Het is eigenlijk vanzelfsprekend dat leidinggevenden samenwerken met hun medewerkers. De tijd van directief leidinggeven is voorbij. Zie de schoonmakers als het visitekaartje van je bedrijf. Als zij zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen, zullen ze dit ook uitstralen naar de klant. Een goede balans tussen leidinggeven en samenwerken met schoonmakers is essentieel. Als je met elkaar praat, doe dat dan op een manier zoals ik met mijn zonen praat: rustig en vanuit je rol, niet vanuit je emotie. Dit heeft een positief effect op de samenwerking.

Schoonmaakbedrijven onderling
De schoonmaakbranche is onderling afhankelijk van elkaar. De kennis die jij hebt, heeft een ander schoonmaakbedrijf misschien niet, en vice versa. Je kunt elkaar helpen door deze kennis te delen. Zo ontstaat er een symbiose waarbij je elkaar werk gunt, omdat je elkaar helpt. Vertrouw elkaar en maak hier geen misbruik van, dan ontstaat er een goede balans in de samenwerking tussen concullega’s.

Schoonmaakbedrijven en opdrachtgevers
Opdrachtgevers zijn afhankelijk van de kennis en kunde van het schoonmaakbedrijf. Je wordt ingehuurd als dienstverlener om de schoonmaak te verzorgen, maar geef ook eerlijk advies als iets slimmer of efficiënter kan. Adviseer opdrachtgevers hoe verschillende soorten vervuiling het beste kunnen worden verwijderd. Aan de opdrachtgevers de taak om het schoonmaakbedrijf ruimte en vertrouwen te geven, want wantrouwen is een giftige manier van samenwerken.

Samenwerking tussen vakbonden en werkgeversverenigingen
Deze samenwerking verdient ook aandacht. Vaak zie je hier een conflict in wensen en belangen. Dit doet me denken aan de trainingen die ik geef, waar ik de “ongeschreven regels” bespreek. Eén daarvan is: “Over elkaar spreken is met elkaar spreken.” Wordt er in gesprekken tussen vakbonden en werkgevers daadwerkelijk met iedereen gesproken, of wordt er over een deel van de branche gesproken? Ik zou zeggen dat niet alle partijen vertegenwoordigd zijn in de CAO-gesprekken. Zoek elkaar op en zorg dat alle belanghebbenden aan tafel zitten, want de belangen van grote landelijke schoonmaakbedrijven zijn vaak anders dan die van MKB-schoonmaakbedrijven. Ook kunnen de belangen van vakbondsleden en niet-vakbondsleden verschillen. Samen kom je tot een betere consensus in de onderhandelingen.

De taart van de schoonmaakbranche is groot genoeg om iedereen een stukje te gunnen. We weten allemaal wat er gebeurt als we in de schoonmaakbranche niet samenwerken. In het verleden werd er vaak veel te laag ingeschreven bij aanbestedingen. Of dit nu niet meer gebeurt, laat ik even in het midden, maar we moeten ervoor zorgen dat deze race naar de bodem wordt voorkomen. Scherp inschrijven mag, maar de prijzen moeten wel reëel zijn, zodat schoonmakers niet onder druk worden gezet om door de locaties heen te razen als een tornado.

Met mijn bedrijf, Qualis Insight, mogen we tijdens audits voor verschillende keurmerken een kijkje nemen in de keuken van diverse schoonmaakbedrijven. Tijdens deze audits ervaren we vaak een goede sfeer tussen schoonmaakbedrijf, leidinggevenden, schoonmakers en opdrachtgevers. We zien dat deze positieve samenwerkingen leiden tot goede kwaliteit van het werk en langdurige relaties tussen schoonmaakbedrijven en opdrachtgevers.

Tijdens kwaliteitsmetingen komen we echter ook weleens het tegenovergestelde tegen. Dan voel en hoor je het wantrouwen tussen gebouwgebruikers en schoonmakers. Door met een praktijkgericht advies een opening te bieden, proberen we het vertrouwen te herstellen. Zodra dat vertrouwen hersteld is, volgt de samenwerking bijna vanzelf.

De huidige sfeer in onze maatschappij is, zoals ik eerder aangaf, giftig. Mensen kijken vanuit hun eigen perspectief, hun eigen bubbel. Wat zij vinden beschouwen ze als de enige waarheid. Hierdoor praat je niet mét elkaar, maar tégen elkaar. Dit leidt tot een gebrek aan samenwerking en tot een soort stilstand. Wantrouwen, onbegrip en het kleineren van de ander zijn vaak het eindresultaat.

Wat ik iedereen toewens, is om eens door de ogen van mensen met een verstandelijke beperking te kijken. Dan zie je de mens in de ander. Als je de mens echt ziet, zie je ook wat hij of zij nodig heeft. Dan kun je samenwerken en samen tot mooie resultaten komen. Misschien zoek ik naar een Utopie, ingegeven door de emoties die ik dit jaar heb ervaren. Maar het zien van de mens in de ander hoeft geen Utopie te zijn. Het kan juist de schoonheid van de mensheid zijn.

Edgar van Engelen
Qualis Insight