Blog: Duurzaam?!

Duurzaam? Wat is duurzaam? Hoe bepaal je wat duurzaam is? Is het investeren in medewerkers hun welzijn ook duurzaam of is alleen duurzaam geproduceerde middelen en materialen duurzaam? Wat betekent duurzaam in bijvoorbeeld duurzame vis, duurzame energie en duurzame chocola eigenlijk?Dit zijn vragen die regelmatig in mij opkomen, maar ook aan mij gevraagd worden.

Duurzaam betekent: ‘bedoeld om lang mee te gaan’, ‘relatief milieuvriendelijk’, ‘grondstofbesparend’ (bron: onzetaal.nl).

Duurzaam – Bedoeld om lang mee te gaan
Als schoonmaakbedrijf wil je dat je middelen, materialen en je medewerkers lang mee gaan.

1. Middelen: Hoe kan je middelen lang mee laten gaan? Middelen zijn bijvoorbeeld reinigers en dat betekent bij gebruik stopt daar de levensduur (voor dat beetje reiniger) of het werkt nog even door als je bacteriologische reinigers gebruikt. Dus duurzaam gaat qua levensduur niet op.
2. Materialen: Materialen kunnen duurzaam zijn, oftewel lang mee gaan. Dat betekent dat ze een lange levensduur hebben, maar zijn ze ook duurzaam geproduceerd (relatief milieuvriendelijk)?  Zijn de materialen gemaakt van kunststof (duurzaam, maar niet echt milieuvriendelijk) of van natuurlijke materialen zoals hout, maar gaat het net zo lang mee als kunststof? Microvezel is een kunststof en gaat lang mee. Daar tegenover staat katoen een natuurlijk product. Maar gaat het net zolang mee als microvezel en hoe is het geproduceerd qua carbonfootprint?
3. Medewerkers: Hoe kan je medewerkers duurzaam inzetten of wanneer zijn medewerkers duurzaam? Medewerkers zijn duurzaam als ze niet uitvallen (theoretisch gezien), dus zorg je voor je medewerkers. Dat kan door een fijne werkomgeving, ergonomische materialen en ze op te leiden. Maakt de omstandigheden voor je medewerkers dusdanig dat ziekte verzuim, werk gerelateerd, tot het minimum wordt beperkt.

Relatief milieuvriendelijk – Bedoeld als zo min mogelijk milieubelastend
Als schoonmaakbedrijf wil je werken met middelen en materialen die zo minmogelijk het milieu belasten, maar ook het werk kunnen klaren.

1. Middelen: die duurzaam zijn door zo minmogelijk milieubelastend te zijn. De keuze hierin is legio. Kies je voor reinigers die geen chemie bevatten en direct na het aanbrengen op het oppervlak inactief zijn of reinigers die geen chemie bevatten maar nog doorwerken (positief doorwerken) op het oppervlak na het aanbrengen? Kies je voor werken zonder reinigers oftewel reinigen met alleen water? Gebruik je kraan water of gedemineraliseerd water? Kies je voor een unit die aangesloten is op de waterkraan of een sprayunit die het water in gedemineraliseerd water omzet bij de spraykop? De eerste sluit je aan om het stroomnet en de tweede laad je op via het stroomnet omdat een accu in de sprayunit zit. Maar hoe duurzaam is het voor de medewerkers die in het tweede geval de spraykop moet inknijpen (belasting van de hand) en hoe zwaar is de sprayunit? Maar bij de eerste is de vraag ‘doe je het water in een emmer waarbij je het reinigingsdoekje moet uitwringen of in een sprayfles waarbij je moet knijpen in de unit?’, is dat dan wel duurzaam voor de medewerker?
2. Materialen: Materialen die gemaakt zijn van kunststof gaan lang mee, maar hoe is het productieproces om de materialen te maken? Is dit proces cradle to cradle? Is de gehele levenslijn van de productie gericht om zo minmogelijk effect te hebben op het milieu, kunnen we dan spreken over duurzaam?
3. Materialen die gemaakt zijn van natuurproducten. Deze producten zijn in de basis milieuvriendelijk want ze zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen en daarmee ook afbreekbaar. Maar is in het proces van de productie van de materialen gebruik gemaakt van bijvoorbeeld pesticide of kunstmest? Is dat dan wel zo minmogelijk milieubelastend en kunnen we dan spreken van duurzaam?

Grondstof besparend – Bedoeld als gebruikmaken van zo min mogelijk grondstoffen
Om materialen en middelen te maken zijn grondstoffen nodig en dan is het voor de duurzaamheid beter om zo min mogelijk grondstoffen te gebruiken. Maar als minder grondstoffen gebruikt worden in bijvoorbeeld een werkwagen, dan kan dat op dat moment duurzaam zijn, maar als de werkwagen daardoor maar een jaar mee gaat in plaats van tien jaar,dan is het op basis van niet lang meegaand niet duurzaam.
Als je kan schoonmaken zonder reiniger met alleen water, dan is je grondstof water en is dat duurzaam, maar als het water bewaard wordt in een niet duurzaam geproduceerde sprayflacon kunnen we dan nog wel spreken van duurzaam?

De vraag wat is duurzaam, is dus niet eenzijdig te beantwoorden. Duurzaam is divers en is van uit meerdere hoeken anders te bekijken. Zeg dus niet meteen dat iets niet duurzaam is als je het alleen vanuit jouw positie bekijkt. Want jouw eigen visie over duurzaamheid kan dus altijd ook anders bekeken worden.

Het is belangrijk dat je als schoonmaakbedrijf over duurzaamheid nadenkt. Leg vast wat vanuit jouw oogpunt duurzaam is voor medewerkers, middelen en materialen. Maak voor deze drie groepen beleid en pas het toe binnen jouw bedrijfs- werkmethodieken en cultuur. En vooral: handel er naar!

Edgar van Engelen
Clear4Clean/Qualis Insight