Ondernemersvertrouwen gestegen, maar nog steeds negatief in derde kwartaal 2025

Het ondernemersvertrouwen (stemmingsindicator van het Nederlandse bedrijfsleven) is in het derde kwartaal -3,8. Dat blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland. In vergelijking met het vorige kwartaal dit jaar, is dat een flinke stijging. In april 2025 was het namelijk -7.5 gemiddeld. Het ondernemersvertrouwen is al voor het vijftiende kwartaal op rij negatief. De laatste keer dat het positief was, was in 2021.

Waarom is het ondernemersvertrouwen gestegen?
Uit de enquête blijkt dat ondernemers minder negatief zijn over de verwachting van het economisch klimaat dan in het vorige kwartaal. Daarnaast zijn ondernemers sinds eind 2022 minder negatief over de verwachting dan over de ontwikkeling van dat economische klimaat. Hiermee is het vertrouwen van ondernemers weer bijna gelijk aan het gemiddelde van de afgelopen jaren vanaf 2012. Toen was het -3,7.

Wat houdt het ondernemersvertrouwen in?
In de driemaandelijkse Conjunctuurenquête Nederland laten Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de Kamer van Koophandel (KVK), het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW zien hoe het ervoor staat met het vertrouwen van ondernemers in hun bedrijf. Om tot deze resultaten te komen, beantwoorden ondernemers vragen over de ontwikkeling én de verwachting van het economisch klimaat. Het gewogen gemiddelde van die vertrouwensindicatoren geeft het ondernemersvertrouwen van het gehele Nederlandse bedrijfsleven aan.

Hoe zit dat ondernemersvertrouwen dan per sector?
Het vertrouwen van ondernemers verschilt erg per bedrijfstak, blijkt uit deze enquête. In acht sectoren is het vertrouwen gestegen en in vier bedrijfstakken gedaald. Werk je in de sector ‘vervoer en opslag’? Dan is de tendens positief dit kwartaal: van -12 naar -0,9. Daarin zit meteen ook de grootste stijging van de afgelopen drie maanden. In de zakelijke dienstverlening actief? Daarin ging het cijfer van negatief naar positief: van -4,1 in april 2025 naar 0,6 in juli 2025.

De enige sector die al positieve cijfers had en heeft gehouden, is ‘informatie en communicatie’ met een stijging van 1,2 naar 3,5. De grootste daling zit ‘m in de ‘landbouw, bosbouw en visserij’. Hier is het cijfer het meest negatief en daalde het van -11,3 naar -16,3. Bij ‘horeca’, ‘verhuur en handel van onroerend goed’ en ‘detailhandel’, is het ondernemersvertrouwen gedaald, maar bijna gelijk aan april 2025.

Hoeveel vertrouwen is er per provincie?
Het vertrouwen is in negen van de twaalf provincies gestegen. Noord-Holland heeft zelfs een positief cijfer. Deze provincie ging van -9,6 in april 2025 naar 0,6 in juli 2025. In Zeeland daalde het cijfer het meest: van -2,0 naar -5,9. Friesland heeft het laagste cijfer van alle provincies met -9,1 (in april 2025: -11,2)

Waar zitten de grootste belemmeringen voor ondernemers?
De meest voorkomende reden die ondernemers noemen voor de belemmering in hun bedrijfsvoering, is ‘tekort aan arbeidskrachten’. Dit is 36%. Voor 10% van de ondernemers zijn financiële beperkingen een belemmering. Dit is in beide gevallen gestegen ten opzichte van april 2025. Voor 20% van de ondernemers is ‘onvoldoende vraag’ een probleem. Een tekort aan productiemiddelen is een minder groot issue dan in het vorige kwartaal.

Positieve ontwikkelingen bij ondernemers in het derde kwartaal 2025
Is het dan allemaal negatief? Nee, er zijn ook positieve tekenen. Meer dan de helft van de bedrijfssectoren verwacht meer te investeren in hun onderneming. De investerings-verwachtingen zijn hiermee ongeveer gelijk aan een jaar geleden. Het meest positief over investeren zijn ondernemers in verhuur en handel van onroerend goed.

Meer lezen? Klik hier voor het CBS rapport.

Bron: MKB Servicedesk