Blog: Gun iedereen, iedere dag, een Big Smile

Bijzonder, chaotisch, druk, warm en stoffig. Zo begon mijn nieuwe jaar. De eerste week van 2023 bracht ik in Gambia door. Het land dat met recht ‘the smiling coast’ wordt genoemd. Op ieder moment van de dag, waar je ook bent, ervaar je de lach, de vriendelijkheid en gastvrijheid. Mijn lach verstarde wel eens in de chaos in het land, puur omdat ik deze Afrikaanse drukte niet gewend ben. Het is echt een wereld van verschil. Ook op schoonmaakgebied. Wat wij ‘gewoon’ vinden is hier niet de maatstaf en andersom. Maar hoe stoffig, vervuilend of schoon de omgeving ook is, de smile is er altijd. De waardering voor het menszijn en de inzet, en die smile neem ik graag blijvend mee naar Nederland. Want zijn wij niet te vaak bezig om perfectie na te streven, en vergeten we hierdoor om van de dag zelf en elkaars nabijheid te genieten?

Uiteraard besef ik dat mijn komst als toerist (lees: ‘money’) in Gambia meer dan welkom is. Als toerist krijg je voorrang om te reizen, logeer je in een ‘duur’ hotel, wordt het straatje voor je schoongeveegd en verwelkomen enthousisaste kinderen je met of zonder koopwaar, in de hoop een zakcentje te krijgen. Alhoewel dit lang niet voor iedereen een zakcentje is, maar een hoognodige bron van inkomsten om te kunnen leven. Of je iets geeft of niet, de mensen blijven vriendelijk. Op uitnodiging van vrienden mocht ik hun leven hier leren kennen. En dan kijk je automatisch ook naar de business, hoe de schoonmaak wordt uitgevoerd en beleefd.

Van schoon naar vuil
In hotels krijg je de optimale schoonmaakervaring. Er wordt met veel mensen, in herkenbare outfits en altijd vriendelijk, dag en nacht gereinigd. Er ligt geen vuiltje op de grond. Hard werken voor weinig geld, maar de medewerkers zijn blij dat ze een baan hebben, want door Covid zijn velen hun hoteljobs kwijtgeraakt. Deze plek van rust en reinheid is een grote tegenstelling ten opzichte van de omgeving eromheen. Geen of slechte wegen, overal zand en stof, veel vuil dat ieder van zich afgooit en overal enorme drommen mensen, met veel geluid drukdoende met hun eigen business, van taxichauffeur, pindaverkoper tot restauranthouder.

Daily business
We spraken er met enkele ondernemers. Eén daarvan is Modu, voor Covid-19 werkzaam in een chic hotel, maar nu hard bezig om zijn droom, een eigen bakkerij, te realiseren. Hoe leuk was het om zijn houtoven te zien in een overdekte ruimte voorzien van water en elektriciteit. Alles zelf gebouwd, best een uitdaging in het gebied waar hij woont. Samen spraken we over hoe hij deze ruimte gaat afwerken om aan de food-health en hygiëne-eisen te kunnen voldoen. We leerden veel van elkaars gebruiken, gewoontes en vereisten en we konden hem meerdere tips geven. Een big smile was zijn ‘dankjewel’.

Met Bouba gingen we het land door. Eigenaar van een restaurant, werkzaam voor een organisatie dat kinderen sponsort om naar school te kunnen gaan, netwerker pur sang, en met een droom om een agriculture centrum te bouwen voor meer werkgelegenheid en zelfvoorzienendheid in de regio. De toevoer van water, er is voldoende aanwezig in het land, is echter vooral voorbehouden aan hotels en overheid, en niet bestemd voor lokale initiatieven. Hij voert een lobby om dit wel voor elkaar te kregen. Gezien zijn reputatie als ‘good man’ verwacht ik dat het hem gaat lukken.

Vanwege interesse, nam hij ons mee naar gezinnen waarvan meisjes support krijgen om naar school te kunnen gaan. Zoals ik het zie, in de hoop om zelfstandige vrouwen te worden. Ik zag families die leven bij de dag, in een stoffige omgeving, maar zeer schoon op zichzelf en hun huis. Trots, blij en vooral gastvrij.
Op de chaotische, lokale markten in de kleine dorpjes toonde Bouba ons hoe opgeruimd en schoon iedereen met de eigen waren omgaat. Een genot om naast de grote hoeveelheid verschillende fruit- en groentensoorten te leren over de hier in gebruik zijnde, natuurlijke wasmiddelen en zepen.
In de restaurants en bij de smoothie-corners blijven de eigenaars vegen en vuil afnemen, ondanks dat het zand en stof ieder moment weer toeslaat. Alles met de hand, machines zijn te duur.

Ook kwamen we bij een recyclecenter, een ‘kraampje’ met pannen, potten, keukengerei en koffers gemaakt van gerecyclede blikjes en staal. Een start voor de aanpak van waist die nog veel meer vervolg mag krijgen. Want wat een plastic en afval ligt er door het land heen. Je handen jeuken om hier wat aan te gaan doen. Je weet dat we in Nederland duurzaam en innovatief zijn, maar op die momenten besef je hoe groots ons land daarin is.

Gun elkaar een Big Smile!
Ik kan nog wel even doorgaan over de verschillen in cultuur en de aanpak van schoonmaak en duurzaamheid. Ieder land doet dat op z’n eigen wijze. Maar de les die ik uit Gambia meeneem is het respect voor elkaar en ieders inzet. De Smile die er de hele dag door is en de wil om er met elkaar een mooie dag van te maken. Ik zie en weet dat wij in Nederland enorm goed zijn in ons (schoonmaak)werk, dat we het iedere dag nog efficienter willen doen en grootse ambities nastreven. Maar niet iedere dag hoeft in perfectie uit te blinken, we mogen vooral het werkplezier en de aandacht voor elkaar niet vergeten. Dat is voor ons allemaal zo belangrijk om het harde werken vol te kunnen houden. Of je nu schoonmaker, leidinggevende, directeur, leverancier of opdrachtgever bent. Ik gun daarom iedereen, iedere dag, een Big Smile!

Esther van der Lelie
Hoofdredacteur Schoonmaakjournaal.nl

Wil jij jouw ervaringen op schoonmaakgebied of werkplezier delen? Stuur dan een bericht naar [email protected]