16 april 2026

Banenafspraak dwingt 1 op de 3 werkgevers tot uitsluiten van kandidaten

Een onderzoek onder 510 bedrijven, uitgevoerd in opdracht van Start Foundation, laat zien dat één op de drie Nederlandse werkgevers kandidaten met een arbeidsbeperking afwijst omdat zij niet in het doelgroepregister van de Banenafspraak staan. De regeling, ooit bedoeld om mensen met een beperking aan werk te helpen, lijkt in de praktijk juist een grote groep buiten spel te zetten.

De Banenafspraak is een overeenkomst tussen overheid en bedrijfsleven om 125.000 banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Daarvoor werd het doelgroepregister ingesteld: een systeem waarmee werkgevers kunnen zien voor wie zij ondersteuning en financiële compensatie kunnen krijgen.

Praktijk: gelijke behoefte, ongelijke kans

Het onderzoek laat zien hoe de Banenafspraak in de praktijk uitpakt. Een werkgever heeft twee sollicitanten met dezelfde behoefte aan ondersteuning op de werkvloer. De ene kandidaat wordt aangenomen omdat die in het doelgroepregister staat, de andere wordt afgewezen omdat die daar niet in voorkomt, terwijl hun ondersteuningsbehoefte identiek is.

Werkgevers voelen druk

Het onderzoek bevestigt dat werkgevers druk voelen om mensen te kiezen die meetellen volgens het register. Alleen dan ontvangen zij ondersteuning, financiële voordelen en tellen zij mee voor de wettelijk afgesproken aantallen.

Jitze Reeder, directeur van Start Foundation: “Ongeveer een miljoen Nederlanders ervaart een arbeidsbeperking, maar valt niet binnen de Banenafspraak. Zij kunnen vaak wél werken, soms met beperkte ondersteuning, maar tellen administratief niet mee. Daardoor krijgen zij minder kansen, ook als hun beperking geen belemmering vormt om het werk uit te voeren.

Pleidooi voor verbreding

Meer dan twee derde van de werkgevers vindt dat de huidige afbakening van de doelgroep binnen de Banenafspraak te smal is. Zij zien juist kansen in een verbreding, zodat ook mensen met een arbeidsbeperking die nu buiten het doelgroepregister vallen een eer lijke kans krijgen op werk. Werkgevers geven daarbij aan dat zij willen bijdragen aan oplossingen. Niet alleen door deze groep vaker aan te nemen, maar ook door financieel bij te dragen aan bredere en beter passende ondersteuning.

Samen werken aan oplossingen

Dit begint bij wetgeving die eerlijker is en beter aansluit bij de realiteit van mensen met een arbeidsbeperking. Tegelijkertijd wil Start Foundation samen met werkgevers en overheid verkennen hoe zij gezamenlijk kunnen investeren in goede begeleiding en ondersteuning op de werkvloer. Door verantwoordelijkheid en middelen te bundelen, ontstaat er meer ruimte om talent te benutten en mensen met een arbeidsbeperking duurzaam aan het werk te helpen.