Blog: Nog veel winst te behalen met handhygiëne

Bij 5 mei denken we in ons land aan Bevrijdingsdag. Sommigen vooral aan een vrije dag en aan het bezoek van een muziekfestival, maar zelden aan de Internationale Dag van de Handhygiëne. Dat komt natuurlijk door de betekenis die de 5e mei voor ons land heeft, maar ook doordat die Internationale Dag van de Handhygiëne zich vooral richt op professionals in de zorg. Want ook daar is nog veel winst te behalen.

Over handen wassen heb ik al vaker geschreven, onder andere in het kader van die ‘andere’ dag over handen wassen, Global Handwashing Day. Dat gaat meer over, wat ik maar even noem, het huis-, tuin- en keukenhandenwassen. Deze 5e mei is er aandacht voor handhygiëne in zorgsituaties. Iets dat gezien het aantal mantelzorgers trouwens niet beperkt blijft tot het ziekenhuis, maar steeds vaker de huiskamer binnenkomt. Hoop ik dan maar.

Hoe gaan professionals om met hun handhygiëne? Nou, niet zo best. Het enige onderzoek dat ik ken op dit terrein is gedaan door Vicki Erasmus, die in het kader van haar promotie onderzoek deed naar handhygiëne in 24 Nederlandse ziekenhuizen. Ze promoveerde overigens (in 2012) aan het Erasmus MC. Ik heb gedubbelcheckt of die naam geen grapje was, maar het blijkt echt te kloppen.

Uit haar onderzoek blijkt dat de handhygiënerichtlijnen in slechts 20% van de gevallen worden nageleefd. Vicki Erasmus: “Dat houdt in dat op elke vijf voorgeschreven handenwasmomenten er slechts één keer echt wordt gewassen.” En da’s een beroerd resultaat, zeker als je nagaat dat er ‘slechts’ vijf momenten zijn dat je als arts, verpleegkundige of verzorgende je handen – goed – moet wassen:

  1. vóór patiëntencontact – om kruisbesmettingen te voorkomen;
  2. vóór een aseptische handeling – om de patiënt te beschermen tegen schadelijke bacteriën;
  3. ná mogelijke blootstelling aan lichaamsvloeistof;
  4. ná patiëntencontact;
  5. ná contact met de patiëntenomgeving – om jezelf en anderen te beschermen tegen schadelijke bacteriën van de patiënt.

Op YouTube de verfilming van deze momenten.

Volgens de onderzoekster is het niet opvolgen van de richtlijnen vooral gewoontegedrag. Toch schijnt het bij professionals ook nog aan kennis te ontbreken, zo las ik. En dat verbaast me hogelijk, zo moeilijk is het toch niet? Het is in ieder geval belangrijk genoeg: gemiddeld loopt 5 tot 10% van de patiënten in Nederland een ziekenhuisinfectie op: dat zijn zo’n 100.000 patiënten per jaar! Van deze mensen overlijden er ongeveer duizend (bron: nursing, 2007).

Gertie Eikenaar,
Director Communications Benelux van SCA Hygiene Products

Wat weet jij van besmettingsrisico’s?
Ben jij werkzaam in de zorg? Neem dan de uitdaging aan en test hier je kennis over het belang van een goede handhygiëne!